Water-wheels will help reduce women's efforts...

Water, the most undervalued resource. A priceless commodity that most care the least about. For many, it is always a struggle to access it whether it is for drinking or consumption. The nomadic communities are one of those many. These iterant communities always remain on the move in search of a living, their settlements assembled in the woods and wastelands on the outskirts of the villages. These communities face lots of hardship to access water for their use. 

Since ages the responsibility of fetching water has been enshrined upon the women, so what everyone uses it?? Fetching water has always been a women’s duty. They lug water over their head, rest water pots on their waist and walk for kilometres. Balancing 3-4 pots at a time is normal for them. It is an issue that has never been resolved. This constant lifting of heavyweight results in severe injury and permanent damage. There seems to be no radical solution to it.

Recently, thanks to our dear Shri Pravinbhai Mehta, 45 families in Banaskantha found liberation from lifting heavy pots over the heads. These families were gifted Water Wheels. They will no longer need to carry pots over their head.  

The water wheel has found acceptance in our neighbouring state of Rajasthan and some African countries. 

It is an experiment that we have launched, if these 45 families find it useful and can embrace it we plan to bring in and distribute more of these water wheels. 

Bharthari women with their Water Wheels. 

પાણી એ પીવાનું હોય કે વાપરવાનું એ મેળવવા ઘણાને ઘણો સંઘર્ષ કરવો પડે..

વિચરતી જાતિના પરિવારો પોતાના કામ ધંધા માટે વિચરણ કરે. તેમના પડાવો પણ ગામથી દૂર વગડાંમાં હોય. આમ અસ્થાયી વસાહતો બાંધીને રહેતા આ પરિવારોને પાણી માટે ઘણી હાલાકી વેઠવાની થાય..

આમ તો પાણી વાપરે બધા પણ એ ભરવાની જવાબદારી મોટા ભાગે બહેનોના શીરે હોય.. બેડા ભરીને ભરીને થાકી ગ્યાનું ઘણી બહેનોના સાંભળે નાની હતી ત્યારે સાંભળતી. આજેય વિચરતી જાતિઓની ઘણી વસાહતોમાં આ સાંભળુ છુ ત્યારે થાય કે આનો ઉકેલ કેવી રીતે લાવવો?

બહેનો કહેતી બેન બેડાં ઉપાડી ઉપાડીને માથાના વાળ જતા રહ્યા..

મુંબઈમાં રહેતા અમારા પ્રિય સ્વજન પ્રવિણભાઈ મહેતાની મદદથી અમે બનાસકાંઠામાં રહેતા 45 પરિવારોની બહેનોને માથે પાણી લાવવામાંથી મુક્તિ અપાવી.

વોટર વ્હીલ.. માથે બેડા ઉચકવા કરતા પાણી લાવવાનું સહેલું માધ્યમ..

આફ્રિકામાં અને રાજસ્થાનમાં આનો ઉપયોગ ઠીક ઠીક થવા માંડ્યો છે.

અમે 45 વોટર વ્હીલ બનાસકાંઠાના ગામોમાં પાણી માટે જેમને ઘણું ચાલવું પડે છે એવી બહેનોને આપ્યા. એક પ્રયોગાત્મક રીતે આ સાધન આપ્યા છે. જો સફળ રહ્યું બહેનોને આ ગમશે તો આગળનું કામ સહેલું બનશે..

ફોટોમાં ઘાણામાં ભરથરી બહેનો પોતાના વોટર વ્હીલ સાથે..

Adhgam's Vala Ba shows Awareness about Water Conservation

Mittal Patel talking to Vala Ba at Adhgam

Vala Ba is a very sharp and smart farmer from the village of Adhgam in Kankrej block. He worked tirelessly along with the Sarpanch and the leaders of his village to ensure that the lake of his village was deepened as a part of our drive mitigate the crippling water situation in drought prone and arid Banaskantha. Eventually the lake did get excavated through the support of Gems and Jewellery National Relief Foundation. However, Gujarat has experienced weak monsoon this year resulting into deficient water in its traditional water bodies. The government did supply water through the Narmada Project eventually brimming up this lake.

The ground water levels in the region have gone to a low of 800 to 1000 feet. In absence of any alternate irrigation facilities the farmers have been pumping out the water to meet all their irrigation needs. Now, with the water in the lake they do not require to pump out the groundwater.

Motisar Talav filled with water in Adhgam

Vala Ba knew that if water reached the lake he would be able to recharge his failed bore-well and that is what he did. Using a 5 HP pump she injected water into the dried bore-well and recharged it. He is now able to draw water from 500 feet. If all the farmers in the region portrayed this wisdom we might be able to get respite from this worsening water situation. Our very wise Vala Ba exhibited this foresight and acted upon it.

Our respected Rashminbhai who has been the reason we plunged into Water Management always tells us, “If we can succeed in diverting  the flood waters into the ground, the ground water tables would rise up drastically!! All we need to do is plan better.”

Mittal Patel and Naranbhai with Vala Ba at Adhgam

Had the lake of Adhgam village filled up with rain water, we would have rejoiced even more. The Narmada waters will help the farmers and also succeed in recharging the ground water levels.

We are grateful to Gem and Jewellery foundation and Rashminbhai for their guidance and support. If not for their support such tasks would have been challenging to achieve.

The video is about the ongoing excavation works and the delight people experienced after the lake brimmed up.

And a picture with our dear Vala Ba!!

ગુજરાતી અનુવાદ

વાલા બા બહુ હોંશિયાર ખેડુત. કાંકરેજ તાલુકાના અધગામમાં એ રહે. પોતાના ગામનું તળાવ ઊંડુ થાય એમાં સરપંચ ને ગામના અન્ય સાથે એ ખુબ મથે. એમના ગામનું તળાવ જેમ એન્ડ જવેલરી નેશનલ રીલીફ ફાઉન્ડેશનની મદદથી અમે ખોદાવ્યું. પણ વરસાદ પડ્યો જ નહીં. 

જો કે સરકારે આ ગામનું તળાવ નર્મદાની પાઈપથી ભરાવ્યું. ને અમને તળાવ ઊંડા કર્યાનું લેખે લાગ્યા જેવું લાગ્યું.

ગામમાં બોરવેલ ઘણા ને ખેડુતો ભુગર્ભમાંથી પાણી ઉલેચી ખેતી કરે. એટલે પાણીના તળ 800 થી 1000 ફૂટ ઊંડા પહોંચ્યા. પણ તળાવ ભરાવવાનું જ્યારથી શરૃ થયું ત્યારથી ભુગર્ભમાંથી પાણી ઉલેચાવાનું પ્રમાણ ઘટ્યું.

વાલાબાએ તળાવમાં પાંચ હોર્સ પાવરની એક મોટર મુકીને પોતાના ફેઈલ ગયેલા બોરવેલના કાણામાં પાણી ઉતારવાનું કર્યું. છેલ્લા ઘણા વખતથી થતી આ પ્રક્રિયાના લીધે તેમને 500 ફુટે પાણી મળવાનું શરૃ થયું.

આ થઈ વાત વોટર રીચાર્જની. દરેક ખેડુત આવી સમજણ રાખે તો કેટલું મોટું કામ થાય એટલે જ વાલાબા માટે વિશેષ માન થયું.

આદરણીય રશ્મીનભાઈ જેમણે અમને પાણીના કામો કરવા પ્રેર્યા એ હંમેશાં કહે ક્યાંય પણ પુર આવે અને પુરનું બધુ જ પાણી જમીનમાં ઉતારવામાં આવે તો પાણીના તળ કેટલા ઊંચા આવી જાય.. આ માટે બસ સુદ્રઢ આયોજનની જરૃર છે.

ખેર અધગામનું તળાવ નર્મદાના પાણીની ભરાયું. જોઈને રાજી થયા. છીછરુ તળાવ અમે ખોદાવ્યું એટલે તળાવમાં પાણી વધુ વખત ટકશે ને ખેડુતોને ફાયદો પણ થશે. સાથે પાણી જમીનમાં ઉતરવાનું પણ ખરુ.

આભાર જેમ એન્ડ જેવલરી નેશનલ રીલીફ ફાઉન્ડેશન, આદરણીય રશ્મીનભાઈનો... આપની મદદ અને માર્ગદર્શન ના મળ્યું હોત તો આ કામો થવા મુશ્કેલ હતા. 

તળાવ ખોદકામ વખતે ને તળાવ ભરાયા પછી ગામલોકોએ કરેલી વાતો વિડીયોમાં મુકી છે ગમશે એ આશાએ મુકુ છું,

સાથે ખુબ સુંદર સમજણવાળા વાલા બા સાથેનો ફોટો પણ...

Hope for a Single Window System for the Marginalized

Can’t we have a single window system to attend the numerous tasks of the marginalized communities.…

Mittal Patel talking to the people of the nomadic community

Nine years is not a small period, there are families who have been waiting for the past nine years for their applications to see the light of the day!!! Each day begins with a hope that today might be the day they receive the good news of their  application being sanctioned!!

How can we think of re-birth when this life has been  all about the unaccomplished wishes. They talk about detachment honestly, there is nothing for us here to be attached too. You wouldn’t be clinging to these shanties or these torn durries.  Will you ?? When death finally comes we would feel relieved to be free from this life of deprivation. They say all the unfulfilled desires will be carried forward. We fear that what if we get the same fate in our next birth, what if we still had to wait for decades to acquire a ration card or  house in our other life. And our eyes will continue to dream of the day when we will actually hold our ration card or will not? To tell you the truth, we  dread such  after-life…..

It is not so difficult to issue ration card or sanction a small plot of land. If the lawmakers have the will to serve the poor this is the easiest task to implement.  What is difficult though, is to stop playing games, they need to stop sending us from table to another table. We are tired of these constant rounds to the offices of Mamlatdar, Deputy Collector, Collector, Sachivalay…..

We do not have anything to clean or tidy up but you  have this practice  of cleaning your homes and offices before Diwali, right? This Diwali why not choose to clean the dust that has gathered over our applications and files and give us a brighter Diwali. Bring that light in our life this festival is associated with.

Personally, I too get tired these days with the never ending wait for sanctions and approvals. While for this utterly honest and humble communities such wait is proving to be exhausting. Isn’t there a single person in the system who really cares for the poor?

Optimism... and hope...

Gujarati Translation

સીંગલ વિન્ડો સીસ્ટમ તકવંચિતોના સાવ સામાન્ય કહી શકાય તેવા કામો માટે ના થઈ શકે?

સાવ સાવ સામાન્ય કહી શકાય તેવી બાબતોમાં નવ વર્ષ લાગી જાય... નવ વર્ષ એ કાંઈ નાનો સમય ગાળો છે?

'આંખો આજ મળશે કાલ મળશે એવા સ્વપ્ન જોતા જોતા જ બંધ થઈ જાય.

લોકો પુનઃજન્મની વાત કરે. અમારો જીવ તો ના પુરા થયેલા સમણાંઓમાં જ રહ્યો. લોકો કહે દુનિયામાંથી જતી વખતે ઈશ્વરનું સ્મરણ કરો. આ માયામાંથી મુ્કત થઈને જાવ. ભગવાનમાં જીવ પરોવો. હું કહુ કે, માયા ક્યાં આપી જ છે તે એમાં જીવ રહી જાય. બે ચાર ગાભાના ગોદડા ને ઠીબામાં શું જીવ રહી જાય.. આમ તો છૂટ્યાનો હાશકારો થાય પણ પછી આગળ પણ આજ માયા મળશે અને ઘર કે રેશનકાર્ડની રાહમાં ફરી આવતા જન્મેય ક્યાંક આંખ મીંચાશે તો? સાચુ કહુ તો બીક લાગે છે આ ભવભવના ફેરાઓથી...

કશીએ ખેવના અધુરી મુકીને નથી જવું... રહેવા ટુકડો જમીન ને રેશનકાર્ડ ને એવું જ કાંઈક બીજુ મળે એની મનેચ્છા સેવી... આ બધુ આપવું બહુ અઘરુ નથી. અમારા જેવા ગરીબોને મદદ કરવાની ચાહના હોય તો બધુયે થાય...

પણ એ માટે ફાઈલ ફાઈલ રમવાનું બંધ કરવું પડે... બાકી તો મામલતદાર થી લઈને પ્રાંત કલેક્ટર થી લઈને કલેક્ટર થી લઈને સચિવાલયના ધક્કા...હવે થાક્યા ભ'ઈ સાબ. 

દિવાળીમાં ઘરમાં પડેલો કચરો તમે બધા સાફ કરો છો ને? તમે એટલા માટે લખ્યું કારણ અમારી પાસે તો સાફ સફાઈ કરવાનું રાચરચીલું હોતતો જોઈતું તુ શું. ખેર આ દિવાળીની સફાઈની જેમ કચેરીમાં પડેલી ફાઈલો પરની ધૂળ હટાવવાનું ને એની સફાઈ સાચા અર્થમાં થાય તો અમારીએ દિવાળીએ સુધરી જાય... '

વ્યક્તિગત રીતે હુંય થાકુ છું તો અમારા આ સાવ સીધા સાદા માણસો માટે તો આ માયાજાળ હંફાવનારી સાબિત થઈ રહી છે. સીસ્ટમમાં એવો કોઈ માણસ ના હોઈ શકે જે આવા લોકો માટે ખરી નિસ્બત દાખવે...

આશાવાદ.... આશાવાદ... આશાવાદ.... 

Water management work in Adhgam receives great support from the Village...

Mittal Patel addressing the meeting at Adhgam Village

Danabhai, a leader from Adhgam village kept calling me again and again asking when will we desilt their lake. 

Eventually, the JCB was deployed in the lake of Adhgam and there were many tractors. We will pay for carrying the soil but you get the lake desilted as soon as possible. This is what the people of Adhgam told to fieldworker Naran and Shankarbhai. We deployed Hitachi in the place of JCB and they decided to contribute Rs. 50 per tractor. And thus, contribnution of Rs. 75000 was collected.

Mittal Patel discusses Water Management with Villagers

A pipeline from Dantiwada dam is installed in the Motisariyu lake of the village under Sujalam Sufalam Yojana. The water is filled in the lake every 8 months through this pipeline. Then the water is stopped. The lake was shallow so there was not enough water storage. But if the lake is deepened, the storage will increase and there will be water percolation. The underground water levels have reached 900-1000 feet deep and there was motor of 70 HP working to exhume water. When the water started coming through the pipeline,  the farmers started taking the water away in their farms by using the motor of 5 HP. So, the bill decreased. But when there is no water in the village then they have to use the bore or let that season go without crops. In such a situation, if the lake is deep then the water can sustain longer and they have to use the bore for two months instead of four. Now, due to desilting there will be faster percolation as well. 

Valaba of the village is very kind and understanding. He gave the idea of giving contribution in carrying the soil and all the people of the village liked it. Then in carrying the soil Rs. 75000 were collected. However, if the people of the village would have understood the importance of water in a better way, then they could have contributed more. But we need to make more efforts to explain the importance of water.  

This lake was being dug under the help and guidance of Gem and Jewellery National Relief Foundation, Respected Vikrambhai and Respected Rashminbhai. We had planned to dig this lake deeper but then it became difficult to get the tractors due to the farming season. So, we will dig the lake after the monsoon. 

But it is very important that entire village comes together for the work of water. What will we give to coming generations if we don’t understand the importance of water, that’s what we have to think. All the village people, youngsters like Sureshbhai and others who helped, I am thankful to all of them. Fieldworkers Naranbhai and Shankarbhai who got this lake dug by being there in the scorching heat, I salute their dedication. 

All of us are thankful to the people of Foundation who don’t want to take a single glass of water from the lake or whose relatives are not going to come to stay in the village, but they cared for the Mother Earth and became the reason for the lake desilting. 

#બનાસકાંઠા ના અધગામના આગેવાન દાનાભાઈ વારંવાર ફોન કરીને બેન અમારુ તળાવ ક્યારે ગળાશે તેવું પુછ્યા કરે. 

આખેર જેસીબી અધગામના તળાવમાં મુકાયુ અને #ટ્રેક્ટરનો ખડકલો થઈ ગયો. પોતાના ખર્ચે માટી ઉપાડીશું પણ તળાવ ઝટ ગળાય એમ કરજો એવી ભાવના ગામના લોકોએ કાર્યકર નારણ અને શંકરભાઈ સામે વ્યક્ત કરી. ગામનો ઉત્સાહ જોઈને એક જેસીબીની જગ્યાએ હીટાચી મશીન મુક્યુ અને ટ્રેક્ટર દીઠ રુ.50નો ફાળો ભેગો કરવાનું નક્કી કર્યું ને રૃપિયા પંચોતેર હજાર ભેગા થયા. 

ગામના મોતીસરીયા તળાવમાં #દાંતીવાડા ડેમની #સુજલામ સુફલામ યોજના અતંર્ગત પાણીની પાઈપલાઈન મુકેલી છે. આ પાઈપલાઈનથી તળાવને લગભગ આઠેક મહિના ભરવામાં આવે છે. તે પછી પાઈપલાઈનમાં પાણી બંધ થાય છે. ગામનું તળાવ છીછરુ એટલે તેમાં ઝાઝુ પાણી ભરાતુ નહોતું. પણ તળાવ ઊંડું થાય તો વધુ પાણીનો સમાવેશ થાય ને જમીનમાંય પાણી ઉતરે. ગામમાં ભૂગર્ભજળ 900 થી 1000 ફુટ ઊંડા પહોંચ્યા છે અને બોરવેલ ચલાવવા 70 હોર્સ પાવરની મોટર ચાલતી. પણ ગામતળાવમાં પાઈપલાઈન દ્વારા પાણી આવતા પાંચ હોર્સ પાવરની મોટરથી ખેડુત પોતાના ખેતરમાં પાણી લઈ જવા માંડ્યા. આમ બીલ ઘટ્યું. પણ ચાર મહિના તળાવમાં પાણી ના હોય તે દરમ્યાન તેમને બોર ચલાવવા પડે અથવા એ સિઝન જવા દેવી પડે.  આવામાં જો તળાવ ઊંડુ હોય તો પાણી વધુ સમય ટકે ને એમને ચાર ની જગ્યાએ કદાચ બે મહિના જ બોર ચલાવવો પડે. વળી તળાવ ગળાવવાના કારણે હવે પાણી જમીનમાં ઘણું ઝડપથી ઊતરવાનું એય નક્કી. 

ગામના વાલાબા ખુબ દયાળુ અને ખુબ સમજુ. તળાવ ખોદકામમાં ગામલોકો પોતાનો ફાળો આપે એ વાત એમને અને ગામના અન્યોને ખુબ ગમી અને માટી ઉપાડવાના ભાગરૃપે પંચોતેર હજાર ભેગા થયા. જોકે ગામના તમામ ખેડુતો પાણીના મહત્વને બરાબર સમજે તો આ ભંડોળ વધુ ભેગુ થઈ શક્યુ હોત પણ ખેર આખુ ગામ સમજે એ માટે અમારે વધુ પ્રયત્નો કરવા રહ્યા.

મુંબઈ સ્થિતિ જેમ જવેલરી નેશનલ રીલીફ ફાઉન્ડેશન, આદણીય વિક્રમભાઈ, આદરણીય રશ્મીનભાઈની મદદ અને માર્ગદર્શન હેઠળ ખોદાઈ રહેલું આ તળાવ ગામના ફાળાના પૈસાથી વધુ ઊંડુ કરવાની અમારી ગણત્રી હતી પણ હાલમાં ખેતીનું કામ શરૃ થવાના લીધે ટ્રેકટર મળવા મુશ્કેલ બન્યા આથી આપણે ચોમાસા પછી તળાવ ખોદાવવાનું કરીશું.

પણ આખુ ગામ પાણીના મુદે એક થાય એ અત્યંત જરૃરી. પાણીનું મુલ્ય નહીં સમજીએ તો આવનારી પેઢીને વારસામાં શું આપીને જઈશું એ વિચારવું રહ્યું.

ગામના યુવાનો સુરેશભાઈ અને અન્યએ પણ આ કાર્યમાં ખુબ સહયોગ કર્યો તે સૌનો આભાર. કાર્યકર નારણભાઈ અને શંકરભાઈ ધોમધખતા તાપમાં ખડે પગે ઊભા રહી તળાવને ખુબ સરસ રીતે ખોદાવ્યું આ બંને મિત્રોની નિષ્ઠાને સલામ. 

ગામમાંથી એક લોટોય પાણી લેવું નથી ના એમની પેઢીમાંથી કોઈને અહીંયા રહેવા આવવું છતાં સમાજહીત માટે અને ખાસ તો ધરતી મા ની ચિંતા કરી તળાવ ઊંડા કરવામાં નિમિત્ત બનનાર ફાઉન્ડેશનના અમે સૌ આભારી છીએ. 

#VSSM #WaterManagement #Banaskantha #MittalPatel #Waterscarcity  # watersources 

#groundwaterforagriculture #groundwater #irrigation #lake #Raisingawareness #Utilizationofgroundwater #WaterCrisis  ##WaterCrisisinIndia

A report on water conservation efforts in Banaskantha…..

One of the most pressing issues for the people of Banaskantha is the non-availability of water for both drinking and agriculture purposes. Water is such a scarce resource tha The region receives very little rainfall and the appalling approach towards ground water led its over exploitation, reducing the ground water table to as low as 1200 feet. Our excessive dependence on the ground water for irrigation has made us neglect the conventional water reservoirs like lakes and wells that stored the rain water.  Let us not forget, these have been the only sources of potable water in the past. Traditionally these water bodies were maintained by the communities and village panchayats, every year they were cleaned for access silt and muck that would be flow in the lakes with the rain waters. But, since the need to draw water from the lakes decreased so did the need to care for them.  Ove the time the lakes and wells filled up with sand and mud, no longer storing the rain water.

Since last couple of years, VSSM has taken baby steps into water conservation in the region of Banaskantha. In 2016, with the support of our Mumbai based well-wishers we completed deepening of 2 lakes in Vadgamda: Pepariyu and Sajansari. Last year the rains remained below average hence the lakes did not fill up to the brim. This year however the initial monsoon has been good and the lakes were full to the brim.  The Motuchandru lake in Paradar village that was deepened this year has also filled up in the recent rains. However, the water stored in the lakes is reducing fast as the ground water table is too low and the thirsty earth soaks up all the water. The lake in Vadgamda which had overflowed because of heavy rains was 25% empty within a week. And this will the scenario with most of the lakes we have deepened. The communities here believe that after couple of spells of good rains, when the lakes have filled up to the brim thrice or more and once the land has soaked enough water, the ground water tables will begin to rise.”

We hope, in the coming times the communities continue to work with the same momentum to conserve and save every drop of rain that falls on their soil…

We have received tremendous support for these efforts from our Mumbai based well-wishers and now our friends in Ahmedabad are also pitching in towards these efforts.

Between 2015-2017 we have deepened 17 lakes from the villages of Vadia, Dodgaum, Vadgaum, Nanol, Aasodar, Undrana, and Padadar. We wish to continue these efforts and reach many more villages and communities.

Our well-wishing friends who have supported us in our efforts are:

1 Aditya Gaiha & Punja Gaiha Mumbai - 11,101

2 Atul Ambavat Mumbai -1,000,00

3 Ambavat Jain & Associates LLP Mumbai - 1,000,00

4 Ambavat Jain & Associates LLP Mumbai 1,000,00

5 Bengal Finance And Investment Pvt. Ltd. Mumbai - 3,000,00

6 Bengal Finance And Investment Pvt. Ltd. Mumbai - 5,000,00

7 Bengal Finance and Investment Pvt. Ltd. Mumbai - 5,000,00

8 Bidare Manjunath Mumbai - 31,000

9 Bidare Manjunath Mumbai - 50,001

10 Capricorn Realty Ltd. Mumbai - 50,0000

11 Chunilal Jivraj Gediwala Charitable Trust Mumbai - 25,000

12 Divya B. Jokhakar Mumbai - 5,000

13 Kahan Chand Narang Mumbai - 50,000

14 Kishori Udeshi Mumbai - 30,000

15 Kokilaben Pradeepbhai Shah Mumbai - 25,000

16 Pradeepbhai Shah Mumbai - 10,00,000

17 Mansi Memorial Trust Mumbai - 51,000

18 M/s Pravin Veera & Co. Mumbai - 5,500

19 Rashmin C. Sanghvi Mumbai - 20,000

20 Rajesh S. Kadakia Mumbai - 25,000

21 Sankat Nivaran Society Ahmedabad - 5,000,00

22 Shantilal Ujamshibhai & Sons Charity Trust Mumbai - 15,000

23 Shachee S. Vakil Mumbai - 50,000

24 Sujalbhai A. Shah Mumbai - 25,000

Total- 40,186,02

બનાસકાંઠાની ઉત્તરે થરાદ આસપાસના વિસ્તારમાં વરસાદ ખુબ ઓછો પડે. બોરવેલ દ્વારા સિંચાઈ થવાના કારણે પાણીના તળ 1000 થી 1200 ફૂટ ઊંડા ગયા. પરંપરાગત જળસ્રોતો એટલે કે, કુવા, તળાવ વગેરે બોરવેલ નહોતા ત્યારે સચવાતા પણ પછી તો નળ ખુલે અને પાણી મળે એટલે કુવા કે તળાવને સારવાનું - સરખા કરવાનું બંધ થયું. ભૂગર્ભમાં પાણી ઉતારવાનો મુખ્ય સ્ત્રોત તળાવો. જેને દર વર્ષે સરખા કરવાનું એટલે કે વરસાદી પાણી સાથે તળાવમાં આવેલો કાંપ કે રેતી, માટી સાફ કરવાનું થયું જ નહીં પરિણામે તળાવો પુરાતા ગયા અને પાણી સંગ્રહ થવાનું ઓછુ થયું.

આ વિસ્તારમાં વિચરતી જાતિઓ સાથે આપણે કામ કરીએ. એમાં ભૂગર્ભજળની સ્થિતિ ધ્યાને આવી અને જળ વ્યવસ્થાપનના કામો શરૃ કર્યા. મુંબઈ સ્થિત VSSM સાથે સંકળાયેલા સ્વજનોની મદદથી અને આદરણીય શ્રી રશ્મીનભાઈ સંઘવીના માગર્દશન હેઠળ વડગામડાના બે તળાવ પેપળિયું અને સાજણસરી 2016માં ખોદાવ્યા. પરંતુ, 2016માં વરસાદ બહુ પડ્યો નહીં ને તળાવ ભરાયા નહીં. પણ વર્ષ 2017ના ચોમાસાની શરૃઆતમાં જ કુદરતે મહેર કરી અને બંને તળાવ ભરાયા જે ફોટોમાં જોઈ શકાય છે. પડાદર ગામનું 2017ના વર્ષમાં ખોદાવેલું મોટુચાંદરુ તળાવ પણ વરસાદમાં ભરાયું. જો કે આ વિસ્તારની જમીન ખુબ તરસી, પાછો તળાવમાં ભેગો થતો કાંપ અને રેતી, માટી આપણે તળાવ ખોદ્યું તે વખતે ખોદીને બહાર કાઢ્યો. જેના કારણે જમીનમાં પાણી ઉતરવાનું ઝડપથી થયું. વડગામડામાં તો અઠવાડિયામાં જ તળાવો 25 ટકા ખાલી થઈ ગયા. જે વધુ વરસાદ પડવાના કારણે ઊભરાયા હતા. (અમે અઠવાડિયા પછી ફોટો અને વિડીયોગ્રાફી કરી) તળાવો ધીમે ધીમે ખુબ જ ઓછા દિવસોમાં પાછા ખાલી થઈ જવાના. ખેડુતો કહે એમ ‘જો આ ચોમાસે હજુ બે –ચાર વાર આવો વરસાદ પડી જાય તો અમારા તળાવો બે થી ત્રણ વાર ભરાઈ જાય અને પાણી જમીનમાં સમાઈ જાય અને પાણીના તળ ઊંચા આવે.’

ગામનું પાણી ગામમાં અને સીમનું પાણી સીમમાં એ ભાવના સાથે ગામલોકો પણ પોતાના ગામમાં વરસતા તમામ પાણીને ગામની ભૂમીમાં સમાવવાનું કરે તે માટે કાર્યબદ્ધ થાય અને દર વર્ષે ગામના તળાવોને સરખા કરે તેમ ઈચ્છીએ.

મુંબઈથી આ કામો માટે મદદની શરૃઆત થઈ હવે તો અમદાવાદમાં રહેતા સ્વજનો પણ આ કામમાં જોડાયા છે જેનો આનંદ છે અને સૌના અમે આભારી છીએ.

2015 થી 2017 સુધીમાં વાડિયા, ડોડગામ, વડગામડા, નાનોલ, આસોદર, ઉંદરાણા, પડાદર અને આસોદર ગામોના કુલ 17 તળાવો ખોદાવ્યા અને હજુ આગળ ઘણા તળાવો પુનર્જિવીત કરવાના મનોરથ છે.

આ કામોમાં અત્યાર સુધી સહયોગી રહ્યા એવા સ્વજનો..

આપ સૌના સહયોગથી આ કામો થઈ શક્યા અમે સૌ આપના આભારી છીએ.. એક રીતે કુદરતને જીવંત રાખવાના કામમાં આપ સૌ નિમિત્ત બન્યા છો... આપ સૌ પ્રત્યે આદરભાવ...

શુભમ ભવતુ...