 |
| Mittal Patel worshiping rainwater |
In VardhanaMuwada village of Gandhinagar district, the water scarcity was so severe that it was hard to forget. There was a time when no family would agree to give their daughter in marriage because of the lack of water. Even when guests visited, the lady of the house would worry about water. During vacations, it was common for children not to visit relatives because of water issues.
When the government started supplying water to the village pond through the Narmada pipeline, the situation improved slightly. However, since the pond had not been desilted for years, the water did not seep into the ground as needed. VSSM, with financial support from Priya Rishi and Sunita Ben and the active participation of the villagers, deepened the pond.
This monsoon, the pond filled with both Narmada water and rainwater, immediately benefiting nearby farmers. Next to the pond is the farmland of farmer Mahendragriri from Jaliya Mata village. He said, “My borewell is 320 feet deep. Every year, I had to lower the pipe further. Now, because the pond was deepened and the water recharged, I get water at 280 feet. I had to remove three columns, but earlier I ran a 20 HP motor, and now a 15 HP motor is enough. The borewell is now working perfectly.”
This is a living example of how desilting and restoring a pond can solve water problems. Many may not believe that Gandhinagar district faces water issues, but statistical data shows that over 300 villages in the district struggle with water scarcity. According to the Central Government’s Groundwater Report (2022), nearly 65% of borewells in Gandhinagar district are now deeper than 300 feet, whereas 15 years ago the average depth was 120–150 feet. The district uses approximately 2,200 million cubic meters of water annually, while the natural recharge capacity is only 1,600 million cubic meters, creating an annual deficit of 600 million cubic meters.
The government is attempting to recharge these depleted ponds by filling them with water from the Narmada. At the local level, arrangements such as ponds, wells, and check dams are also needed to recharge rainwater effectively.
In many villages of Gandhinagar district, the government fills ponds with Narmada water, but all these ponds must be properly desilted first for effective recharge. Hopefully, the government will launch the Sujalam Sufalam campaign this January and involve organizations and people genuinely interested in public welfare.
Special thanks to Rishi, Sunita Ben, and the people of VardhanaMuwada village in Wardha for their efforts.
ગાંધીનગર જિલ્લાના વર્ધાના મુવાડા ગામે પાણીની કટોકટી ભૂલાય તેવી નહોતી. એક સમય ગામના છોકરાઓને લગ્ન માટે દિકરી આપવા કોઈ રાજી નહોતું. પાણીની અછત એટલે ઘરમાં મહેમાનો આવે તો પણ ઘરધણીને ચિંતા થાય. વેકેશનમાં ભાણેજીયા મામાના ઘરે ન આવવાના કિસ્સા અહીં સામાન્ય હતા.
સરકાર દ્વારા નર્મદા પાઈપલાઈન મારફતે ગામના તળાવમાં પાણી આપવાનું શરૂ થયું એટલે પરિસ્થિતિમાં થોડો સુધારો આવ્યો. તળાવ વર્ષોથી ગળાયેલું ન હોવાના કારણે પાણી જમીનમાં જોઈએ તેવું ઉતરતું નહોતું. VSSMએ પ્રિય ઋષી અને સુનિતાબેનની આર્થિક મદદથી અને ગ્રામજનોની ભાગીદારીથી તળાવ ઊંડુ કર્યું.
આ ચોમાસે નર્મદાના પાણીની સાથે સાથે વરસાદી પાણીથી તળાવ ભરાયું, જેના કારણે આસપાસના ખેડૂતોને તુરત જ લાભ થવા માંડ્યો. તળાવની બાજુમાં જાલિયાના મઠ ગામના ખેડૂત મહેન્દ્રગીરીની જમીન છે. એમણે જણાવ્યું કે, “મારો બોર 320 ફૂટનો. દર વર્ષે પાઈપ નીચે ઉતારવી પડતી. હવે તળાવ ખોદાવવાથી ને પાણી રીચાર્જના લીધે મને 280 ફૂટે પાણી મળવા માંડ્યું. મારે ત્રણ કોલમ બહાર કાઢવી પડી. પહેલા 20 હોર્સ પાવરની મોટર ચાલતી, હવે 15 હોર્સ પાવરની પૂરતી છે. બોર હવે સરસ રીતે ચાલે છે.”
તળાવનો જીર્ણોદ્ધાર કરીએ તો પાણીની સમસ્યાનો ઉકેલ આવે તેનું આ જીવંત ઉદાહરણ. ગાંધીનગર જિલ્લામાં જળ સમસ્યા હોઈ શકે એ વાત કોઈના માનવામાં ન આવે પણ આંકડાકીય વિગતો તપાસીએ તો જિલ્લાના 300થી વધુ ગામોમાં પાણીની તંગીનો સામનો કરી રહ્યા છે. કેન્દ્ર સરકારના ગ્રાઉન્ડ વોટર રિપોર્ટ (2022) અનુસાર ગાંધીનગર જિલ્લાના લગભગ 65% બોરવેલ 300 ફૂટથી ઊંડા છે, જયારે 15 વર્ષ પહેલાં સરેરાશ 120–150 ફૂટે હતા. જિલ્લો દર વર્ષે અંદાજે 2,200 મિલિયન ક્યુબિક મીટર પાણીનો ઉપયોગ કરે છે, જયારે કુદરતી રિચાર્જ ક્ષમતા માત્ર 1,600 મિલિયન ક્યુબિક મીટર છે. એટલે દર વર્ષે પાણીના ખાલીપામાં 600 મિલિયન ક્યુબિક મીટરનો વધારો થાય છે. જો કે સરકાર મા રેવાનું પાણી તળાવોમાં નાખી આ ખાલી થયેલા તળને રીચાર્જ કરવા પ્રયત્નશીલ છે. સ્થાનિક સ્તરે તળાવ, કૂવો, ચેકડેમ વગેરે થકી વરસાદી પાણીના રિચાર્જની વ્યવસ્થાઓ પણ કરવી પડશે.
ગાંધીનગર જિલ્લાના ઘણા ગામોમાં સરકાર નર્મદાના પાણીથી તળાવ ભરે પણ એ બધા તળાવો એક વખત સરખા ખોદાય તે જરૃરી. એ ખોદાશે તો પાણી રીચાર્જ થશે. આશા રાખીએ સરકાર આ વખતે સુજલામ સુફલામ અભિયાન જાન્યુઆરીથી શરૃ કરે ને સાચા અર્થમાં જેમને લોકોના ભલામાં રસ છે એવા લોકો- સંસ્થાઓને આ કાર્યમાં જોડે.
ઋષી, સુનિતાબેન તેમજ વર્ધાના મુવાડાગામના લોકોનો ઘણો આભાર.
#mittalpatel #vssm #explorepage✨ #gujarat #enviroment #watermanagement
 |
| Mittal Patel with the villagers of Vardhana Muwada |
 |
| Mittal Patel visits VardhanaMuwada lake filled with rainwater |
 |
| VardhanaMuwada lake filled with rainwater |
