VSSM helps Saraniya and Devipujak families obtain their ration cards….

The nomadic families with their Ration cards...

Since last one year the VSSM team had been striving to obtain ration cards for 13 Saraniya and Devipujak families of Chotila. The authorities, citing some or the other reasons kept finding faults and delaying the matter. The issue was presented before the Chief Minister of Gujarat, on whose instructions the authorities  immediately issued the APL rations cards to these families.

VSSM’s Harshad worked tirelessly on the issue, allotment of the ration cards not only cheered the families but brought immense joy and relief to Harshad as well.


In the picture- The families receiving ration cards from the Mamlatdar and the 13 families displaying their newly obtained ration cards.

the Mamlatdar handing over the ration cards to 
the Nomadic families….

સુરેન્દ્રનગરના ચોટીલામાં રહેતાં ૧૩ સરાણીયા અને દેવીપૂજક પરિવારોને રેશનકાર્ડ મળે એ માટે ૧ વર્ષથી અરજી કરી હતી પણ એકયા બીજા કારણોસર રેશનકાર્ડ આપવામાં સ્થાનિક કચેરી દ્વારા આનાકાની થઇ રહી હતી. મુખ્યમંત્રી શ્રી સમક્ષ આ બાબતે રજૂઆત કરવામાં આવતા તેમનાં તરફથી સુચના આપવામાં આવતાં તત્કાલ આ પરિવારોને APL રેશનકાર્ડ ફળવાયા.

vssmના કાર્યકર હર્ષદે આ પરિવારોને રેશનકાર્ડ ફાળવાય એ માટે ખુબ મહેનત કરી જેનું પરિણામ મળતા પરિવારોની સાથે સાથે એની ખુશી પણ ચારગણી થઇ ગઈ.

ફોટોમાં મામલતદાર શ્રીના હસ્તે રેશનકાર્ડ લઇ રહેલા સરાણીયા અને દેવીપૂજક પરિવારો

બીજા ફોટોમાં ૧૩ વિચરતી જાતિના પરિવારો એમને મળેલાં રેશનકાર્ડ સાથે

Through vssm a petition was prepared for BPL list of the Bharthari families

VSSM field coordinator Naran preparing the applications
for the BPL list of the nomadic individuals...

Four families of Bharthari community live in villages like Sutharnesadi, of Banaskhanta District’s Bhabhar taluka. These families live in a very bad and pitiable state of life. They beg by playing the musical instrument like Ravanhaththa and have settled for a long period in this village. They roam for business and work, but come back to stay and live in this village. They did not have voter id card, ration card etc as proof of identity. Moreover, the village people had objection to give proof and identity of their village.

These families came into contact with vssm and worker Naran got them the voter id cards and the ration cards. Now they needed to be allotted plots for residence. But the government , rejected and filed their request and application for allotment of residential plots, to these ever moving and wandering families, being unstable, and these Bharthari families were not considered for enrollment in Nomadic Tribes and De-Notified Tribes (NT & DNT) category. 

Proposal and request is already made to government to include them in NT and DNT. Apart from this, all these families should be included in the BPL list so as to be eligible for plots and houses, which matter is also taken up by a suitable proposal.

The living conditions the Bharthari survive in...

As such, looking to the conditions in which the Bharthari families live now, they should and must have had been included in the BPL list. But nobody came into their contact and reached to inform and explain, or since they were not accepted as part of the village, they were excluded from the list. We desire and hope that these families, be included in the BPL list and be categorized in the NT & DNT list.

It can be seen in the photograph, that vssm’s worker Naran, is preparing the proposal of the BPL list for these families as well as in the other one the condition in which they live. 

vssm દ્વારા ભરથરી પરિવારોની BPL યાદી માટે દરખાસ્ત તૈયાર કરી.

બનાસકાંઠા જીલ્લાના ભાભર તાલુકાના સુથારનેસડીગામમાં ભરથરી સમુદાયના ચાર પરિવારો રહે છે.  આ પરિવારો ખુબ ખરાબ સ્થિતિમાં રહે છે.  રાવણહથ્થો વગાડીને ભીખ માંગવાનું કરતાં આ પરિવારો છેલ્લા ઘણા સમયથી આ ગામમાં આવીને રહ્યાં છે. કામ ધંધા માટે વિચરણ કરે પણ પાછા આવીને આજ ગામમાં રહે. મતદારકાર્ડ, રેશનકાર્ડ વગેરે આધાર પુરાવા એમની પાસે નહોતા. વળી ગામલોકોનો પણ પોતાના ગામના આધાર પુરાવા આપવા સામે વિરોધ. 

vssmના સંપર્કમાં આ પરિવારો આવ્યાં અને કાર્યકર નારણે ભરથરી પરિવારોને મતદારકાર્ડ અને રેશનકાર્ડ અપાવ્યા. હવે એમને રહેણાંક અર્થે પ્લોટ ફળવાયા એ જરૂરી હતું. પણ સરકાર દ્વારા સદાય વીચરતું જીવન જીવતા ભરથરી પરિવારોનો વિચરતી જાતિમાં સમાવેશ થતો નથી એમ કહીને એમની પ્લોટ માટેની દરખાસ્ત ખારીજ કરી દીધી.

વિચરતી જાતિમાં એમનો સમાવેશ થાય એ માટે અમે સરકારમાં રજૂઆત કરી છે. આ સિવાય આ પરિવારોના નામ BPL યાદીમાં આવી જાય તો પણ એમને પ્લોટ અને ઘર મળી શકે એટલે એ માટેની દરખાસ્ત કરવાનું પણ કર્યું છે. 

આમ તો ભરથરી પરિવારો જે સ્થિતિમાં રહે છે એ જોતા એમનો સમાવેશ BPL યાદીમાં થવો જ જોઈતો હતો પણ એમના સુધી કોઈ પહોચ્યું જ નહિ અથવા એમને ગામનો હિસ્સો ના ગણ્યા હોવાના કારણે એ લોકો યાદીમાં આવ્યાં નહિ. અમે ઇચ્છીએ કે આ પરિવારો BPL યાદીમાં તો આવે સાથે સાથે એમનો સમાવેશ વિચરતી જાતિની યાદીમાં પણ થાય. 

vssmના કાર્યકર નારણ આ પરિવારોની BPL યાદી માટેની દરખાસ્ત તૈયાર જોઈ શકાય છે. જયારે અન્યમાં આ પરિવારો જે સ્થિતિમાં રહે છે એ જોઈ શકાય છે.

VSSM begins work of applications for Voter ID cards….

VSSM field coordinator Naran preparing the applications
for the Voter ID cards of the nomadic individuals...

The process for  new registrations for the Voter ID cards has been initiated by the government, to register as many individuals from nomadic communities as possible the team members from VSSM have also began surveying the settlements. Naranbhai is working swiftly in Diyodar region to prepare a base list of the potential applicants. The VSSM team now knows the drill and are quite informed about the process to e followed. This wisdom amongst the team relieves us and assures that in coming times the issues of identity proofs of the nomadic individuals would be thing of past.

Applications
for the Voter ID cards of the nomadic individuals...

નવા મતદાતાઓ નોંધવાની કામગીરી સરકાર દ્વારા આરંભાઈ છે. વિચરતી જાતિના અને મતદારકાર્ડ વિહોણા લોકોને કાર્ડ મળે એ માટે vssmના કાર્યકરો વસાહતે વસાહતે ફરી રહ્યા છે. બનાસકાંઠાના દિયોદર વિસ્તારમાં vssmના કાર્યકર નારણ દ્વારા મતદારકાર્ડ વિહોણા લોકોને શોધીને એમની અરજી કરવાનું થઇ રહ્યું છે. જે ઝડપે અને સુઝબુઝથી vssm ટીમ કામ કરી રહી છે એ જોતા આવનારા વર્ષમાં પોતાની ઓળખના આધારો ના હોવાનો વિચરતી જાતિનો પ્રશ્ન હલ થઇ જશે એમ લાગી રહ્યું છે..

ફોટોમાં અરજીપત્રક ભરી રહેલા vssmના કાર્યકર નારણ

Not only Nomads but VSSM too find it frustrating : how many times do we need to justify for our rights!!!

Nomas settlement for which  the officers
instructed to cut off the power and water supply….

"Its a tiring task to explain to the authorities the  conditions in which the nomads survive…..”

One official speaking to another on a phone, “The families staying in Lohanagar locality of Rajkot are refusing to share any information.”

“Why?”

“Actually they have some long pending issues, they along with VSSM’s Kanubhai  had come to our office to present their issues and you had not heard them. Their application for Ration Cards has been pending since last one year and the matter is yet to be resolved… I am in the settlement, if you spare some time I can bring the VSSM  team member and two community leaders to the office??” (The official speaking on phone from the settlement was here to link  the Adhar card Number with the Voter ID Number but the community members refused to cooperate)

“Ok, come over.”

VSSM’s Kanubhai and Gopalbhai Devipujk from the settlement accompanied the official to his office.

“Why aren’t you giving the required information??” asked the officer as Kanubhai and Gopalbhai entered his office.

“What’s the use of sharing more information when our previous issues aren’t addressed?” replied the duo.

“Disconnect their water and power connection!!” instructed the chief officer to the other official, when he heard the reply.

“ Please do that today itself, disconnect the connections immediately and if you can spare some time go and visit the settlement for yourself , the visit will surely  enlighten you on how we live…..” replied Gopalbhai with a smile on his face..

“Sir, they have no water and power connections, these families live in shanties on land owned by railways….” replied the official who had visited teh settlement.

The reply left the lady officer flabbergasted. She was left speechless.

Kanubhai spoke to the main officer, “The nomads have never been allowed to settle in any village, they load their belonging and wander  village to village, never settling at one place. These nomadic families of Rajkot who have applied for Ration cards have been staying in Lohanagar for quite some time, they even have their Voter ID cards. These are extremely poor and deprived families, they need immediate help. If not the Government whom would they turn to in time of need?? We request you to visit their settlement once, to see for yourself to the conditions in which they survive.. you might not need to ask any further questions..”

The lady officer was clueless on how to respond, she just shook her head. Gopalbhai and Kanbhai agreed to help any official who visits the settlement and walked out of the office. What else to say to officials with such narrow mindsets.

We have presented teh case to the District Officer of Food and civil Supplies Department, let us see how it turns out ….


પોતાના અધિકારની વાત સમજાવતા ક્યારેક થાકી જવાય છે...

એક અધિકારીએ બીજા અધિકારીને ફોન પર કહ્યું, ‘લોહાનગર રાજકોટમાં રહેતાં પરિવારો માહિતી આપવાની ના પાડે છે.’

‘કેમ?’

‘એમના પ્રશ્નો પડતર છે અને એ માટે એ લોકો કનુભાઈ –vssmના કાર્યકર સાથે આપણી કચેરીમાં રજૂઆત કરવા આવ્યાં હતા અને આપે એમનાં પ્રશ્નો સાંભળ્યા નહોતા. એમની રેશનકાર્ડની અરજી ૧ વર્ષથી પડતર પડી છે એનો પણ કોઈ ઉકેલ આવ્યો નથી એટલે.. હું વસાહતમાં જ છું જો તમે સમય આપો તો સંસ્થાના કાર્યકર અને વસાહતના બે આગેવાનો સાથે કચેરીમાં આવું?’ (મૂળ આધાર કાર્ડના નંબર સાથે મતદારકાર્ડના નંબરને જોડવાના હોવાથી અધિકારી વસાહતમાં ગયા હતાં પણ એમને મદદ ના મળી. )

‘આવો.’

કનુભાઈ અને વસાહતમાંથી ગોપાલભાઈ દેવીપૂજક અધિકારી સાથે કચેરીએ ગયા. મુખ્ય અધિકારીની ઓફિસમાં દાખલ થયા એટલે તેઓએ કનુભાઈ અને ગોપાલભાઈને જોઇને કહ્યું, ‘કેમ માહિતી નથી આપતાં?’

‘અમારા પ્રશ્નોના ઉકેલ નથી આવતાં પછી અમારી માહિતી લઈને શુ કરવાનું?’’

આ સાંભળી મુખ્ય અધિકારીએ બીજા અધિકારીને કહ્યું, ‘આ લોકોના લાઈટ પાણીના કનેક્શન કાપી નાખો.!’

અધિકારીનું આ વાક્ય સાંભળી વસાહતમાંથી આવેલા ગોપાલભાઈ ભાઈ હસ્યા અને કહ્યું, ‘આજે જ કાપી નાખો અને તમે પણ રૂબરૂ જઈ શકતા હોવ તો જાવ. તમને ખ્યાલ આવશે કે અમે કેવી રીતે રહીએ છીએ.’

મુખ્ય અધિકારીની વાત સાંભળીને વસાહતમાં જઈને આવેલા અધિકારીએ કહ્યું, ‘સાહેબ ત્યાં લાઈટ, પાણીની સુવિધા જ નથી. એ લોકો તો રેલ્વેની જગ્યામાં છાપરાં વાળીને રહે રહે છે..’

મુખ્ય અધિકારીની સ્થિતિ તો કાપો તો લોહી ના નીકળે એવી થઇ ગઈ..

vssmના કાર્યકર કનુભાઈએ અધિકારીને કહ્યું, ‘વિચરતી જાતિનું તો કોઈ ગામ જ નથી હોતું. એ લોકો સામાન લઈને આજે અહી તો કાલે બીજે એમ બધે ફર્યા જ કરે છે. પણ રાજકોટમાં રહેતાં અને જેમના રેશનકાર્ડ માટે અમે માંગણી કરી છે એ હવે ઘણા સમયથી લોહાનગરમાં જ રહે છે. અમે એમના મતદારકાર્ડ પણ કઢાવી આપ્યા છે. આ પરિવારો ખુબ જરૂરિયાતવાળા છે અને એટલે જ એમને મદદની જરૂર છે. આ લોકો સરકાર પાસે મદદ નહિ માંગે તો કોની પાસે માંગશે? એક વખત ખેરેખર એમની વચ્ચે તમે આવો કદાચ એ પછી કશું જ પૂછવાનું નહિ રહે.’

અધિકારી બહેને હકારમાં માથું હલાવ્યું કશો જવાબ એમની પાસે નહોતો. જયારે કનુભાઈ અને ગોપાલભાઈ વસાહતમાં આવતા તમામ અધિકારીને સહયોગ આપીશું એમ કહીને કચેરીની બહાર નીકળી ગયા. નબળી માનસિકતા ધરાવતા અધિકારી સમક્ષ વધારે શુ કહેવું? ખેર રેશનકાર્ડ માટે અમે જીલ્લા પુરવઠા અધિકારીને રજૂઆત કરી છે જોઈએ હવે શુ થાય છે...

ફોટોમાં જે વિચરતી જાતિની જે વસાહતના લાઈટ પાણીના કનેક્શન કાપી નાખવાનું અધિકારીએ કહ્યું હતું એ વસાહત જોઈ શકાય છે..

The village community comes forward to talk about the atrocities inflicted by police on the Dafer families in their village…..

The living conditions the Dafer survive in...

The Dafer, however hard they struggle to be part of the mainstream society continue to be victimised by authorities just because the community they are..

Musabhai Dafer and Umarbhai Dafer, staying on the outskirts of Kargthad village, situated in Ahmedabad’s Viramgaum block. These Dafer families are entrusted for guarding the farm boundaries. On 23rd August at around 2.30 in the night, the police from LCB Sarkhej raided the Dafer dangaa and took Musabhai and Umarbhai along. There was reason for arresting them…..just one more instance where police arrest and harass the Dafer for no valid reason.  

The duo were kept in police custody for 4 days after which they were released on the condition to ‘handover  a revolver type weapon and one person…’ So what did the police do with the duo.. only the walls of the police station can bear witness….

Both these men and their families were under tremendous stress of obliging to the demands the police had made or else face their atrocities. After a week, at around 5 in the morning the police from LCB Sarkhej again barged into the dangaa and began a search operation (there was  no warrant to do so) ..al they could find was a few sticks, battery and some rags. It is said that the Dafer families handed over a local pistol ( made of pipe, locally known as bhadakiyu) as it was becoming too painful to tolerate the police beating and atrocities….

Where do such helpless families go when the people responsible to protect them are the ones abusing them?? For many years now VSSM has been striving towards freeing these de-notified nomadic communities from the atrocious behaviour of the   authorities and society. We have achieved reasonable success in our efforts. The atrocity of the police towards Musabhai and Umarbhai pained us but the what brought joy was the fact that the villagers from Kargthad came to us complaining about the entire incident. In this instance the village community stood by the Dafer families. This is what VSSM has been asking from this community, we are the villagers of Kargthad choose to stand by the Dafer. 

On 9th September, we (VSSM, Dafer families and the villagers) met the DGP Shri. Mall  Saheb and briefed him on the entire episode. Sri. Mall Saheb is a very knowledgeable and sensitive individual towards the issues of weaker sections of the society and the Dafer are lucky to have him at the realm of the initiative designed to bridge the gap between the Dafer and the police authorities. 

In order to enable a dialogue between the Dafer community and the  district, block level police officials we have proposed for a one day consultation. We are hopeful that under the presence of a sensitive official like Shri Mall Saheb we shall be able to overcome  the  long standing issues between the officials and the community. 

In the picture.. the living conditions the Dafer survive in...

ડફેર પર થયેલા પોલીસ અત્યાચારની વાત કરવા ગામના લોકો vssm પાસે આવ્યાં.. 

અમદાવાદ જિલ્લાના વિરમગામ તાલુકાનું કરગથળગામ. ગામમાં વર્ષોથી ડફેર પરિવારો સીમ રખોપું કરે. પ્રમાણિકપણે સીમરખોપું કરનાર મુસાભાઈ ડફેર અને ઉમરભાઈ ડફેરને તા.૨૩ મી ઓગસ્ટ નાં રોજ રાતનાં ૨:૩૦ વાગે સરખેજ LCB પોલીસ પકડીને લઇ ગઈ.

ત્યાં લઇ ગયા પછી આ બંને પર શુ વીત્યું હશે એની સાક્ષી પોલીસ સ્ટેશનની ભીંતો જ વર્ણવી શકે. ચારેક દિવસ પછી મુસાભાઈને છોડી મુકવામાં આવ્યાં. પણ શરત હતી કે ગમે તે રિવોલ્વર જેવું હથિયાર અને એક માણસ રજુ કરો.

હવે આ હથિયાર ક્યાંથી લાવવા. મુખ્ય પ્રવાહમાં ભળવા પરિશ્રમપૂર્વક આજીવિકા રળનાર આ લોકોનો વાંક એટલો જ હતો કે તે ડફેર હતા.

વળી અઠવાડીયા પછી સરખેજ LCBએ જીપ લઈને પરોઢિયે ૫:૦૦ વાગે આવીને સર્ચ ઓપરેશન આરંભ્યું. એમને હાથ આવી લાકડીઓ, બેટરી, થોડા ગાભા અને અન્ય ઘરવખરી.. (અહી ખાસ નોંધનીય છે કે ડફેર પરિવારના છાપરાની ઝડતી લેવા કોઈ સર્ચ વોરંટ વગર પોલીસ ડંગામાં આવ્યાં અને ઘણી ઘરવખરી તોડી પણ નાખી.) કહેવાય છે કે, આ લોકોએ હાથ બનાવટની રિવોલ્વર (પાણીની પાઈપમાંથી બનાવેલી દેશી ભડાકીયું) રજૂ કરી. કારણ માર સહન ના થયો..

કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવણી કરનાર તંત્ર આ પ્રકારે વર્તે તો પછી ફરિયાદ કોને કરવી? 

ડફેર પરિવાર જે યાતના વેઠે છે એને અમે જોઈ છે. vssm આ પરિવારોને એમની પેઢીઓએ વેઠેલી યાતનામાંથી મુક્ત કરાવવા ઘણા સમયથી કોશિશ કરે છે અમે ઘણા અંશે સફળ થયા છીએ. ડફેર પરિવારોને આ પીડામાંથી મુક્તિ માટે જેમની સીમનું આ પરિવારો રખોપું કરે છે એ ગામલોકો પણ એમને મદદ કરે એવો vssm પ્રયત્ન કરે છે.. આજે પહેલી વખત કરગથળગામના લોકો ડફેરો સાથેના પોલીસના વર્તન અંગેની ફરિયાદ લઈને vssm ઓફીસ આવ્યાં..  પોલીસે જે કર્યું એ બરાબર નથી પણ ગામલોકો ડફેર પરિવારોની પડખે ઉભા રહ્યા એનો આનંદ છે.

તા.૯ ઓક્ટોબર ૨૦૧૫ના રોજ ગામલોકોને લઈને અમે માનનીય પોલીસ મહાનિરીક્ષક શ્રી મલ્લ સાહેબને મળ્યા. સમગ્ર હકીકત વર્ણવી. ડફેર તથા આ પીડિતો સદભાગી છે કે, આ વિષયનો ઊંડો અભ્યાસ કરનાર સંવેદનશીલ અધિકારી શ્રી મલ્લ સાહેબના હસ્તક સુરક્ષા સેતુનું ઉત્તરદાયીત્વ છે. 

ડફેરોના પ્રશ્ને વરિષ્ઠ જીલ્લા પોલીસ અધિકારીઓ, ડફેર પરિવારજનો સાથે એક દિવસીય બેઠક યોજવાનું અમે સુચન કર્યું છે.. જેમાં ખુલ્લા મને બંને પક્ષ પોતાની વાત કરે સાથે સાથે ડફેરોના તમામ પ્રશ્નો જેવા કે રહેણાંક, આવાસ અને રોજગારીની પણ વાત થાય.

શ્રી વિનોદ મલ્લ જેવા સવેદનશીલ અધિકારીની ઉપસ્થિતિમાં આ પ્રશ્ન ઉકેલાશે એવી અમને શ્રદ્ધા છે. ડફેર પરિવારો જે સ્થિતિમાં રહે છે એ ફોટોમાં જોઈ શકાય છે આવી હાલતમાં રહેતાં પરિવારોને હેરાન કરવાનું પણ મન ના થાય ત્યારે.. પોલીસ કેવી રીતે આવું કરી શકતી હશે...

The pain nomadic families endure during natural disasters!!

The condition under which the  nomadic families survive during monsoon

In the Indian sub continent the summers are gruesome and are increasingly becoming hotter. Every year after the scorching heat there is this unabated wait for the rain Gods to shower their mercy.. when the rains arrive it just does not drench the parched earth but baths the hearts and souls of people and  uplifts the general mood in the air. The country side looks fresh,  green and crisp. We who are blessed to enjoy the privileges of life can really enjoy the season in the comfort and luxury of our home sipping impinge hot tea and pakoras (our monsoon staples) but imagine the life of people who live in open, have to decent roof to cover their heads for who surviving the season becomes an issue. 

The condition under which the  nomadic families survive during monsoon

As a result of the heavy rainfall and the grim situation it created, today I sent my sister-in-law Heema to survey the conditions  of Saraniyaa families staying on the Palanpur-Deesa highway. The intention was to give the families food and supplies they needed. “Didi, the situation is very grim. A lot of homes are under water, there is no wood to burn and cook food, infact  there is no food as most of the belongings have been washed away. One shade where the water is a bit less people are trying to cook by burning old chappals in a large tin pan.  A lot of roofs have blown away by the strong winds,” said Heema, narrating the ground realities in area she was visiting. Heema purchased food and other articles from the nearby market and gave to the families but our concerns are for  those families who are not reached yet. 

These families that survive on daily wages suffer the most in such conditions because no work means no money and hence no food to feed the family at teh end of the day. They are left with no choice but to suffer from hunger!!!

The condition under which the  nomadic families survive during monsoon can be seen in the picture….

વિચરતી જાતિના પરિવારો કે જે છાપરામાં રહે છે એમની વરસાદમાં શુ દશા છે??

વરસાદની રાહ સૌ જુએ અને પડે ત્યારે આપણે સૌ ઝૂમી ઉઠીએ.. શહેરમાં આપણને તુરત ભજીયા અને દાળવડા ખાવાનું મન થઇ જાય અને એ માટે વરસતા વરસાદમાં લાંબી કતારમાં આપણે ઉભા રહી જઈએ અને ઘરે આવીને મજાથી ટીવી સામે જોતા જોતા પરિવાર સાથે ખાઈએ. 

પણ જે પરિવારો પાસે પોતાનું પાકું ઘર નથી. છાપરામાં રહે છે એમની સ્થિતિ શુ થતી હશે? આપણને કલ્પના પણ નથી આવતી. આજે પાલનપુરમાં ડીસા હાઇવે પર રહેતાં સરાણીયા પરિવારોની દશા જોવા માટે મારા ભાભીને મોકલ્યા. મૂળ તો જોઇને જે મદદની જરૂર હોય એ કરી શકાય એ માટે.. હિમા(ભાભી) એમણે કહ્યું, ‘સ્થિતિ ખરાબ છે. કેટલાક છાપરાં તો પાણીમાં જ છે વરસાદના કારણે લાકડા કે બીજું કંઈ સળગાવવા માટે નથી એટલે રસોઈ થઇ શકે એવી હાલત નથી. એક છાપરાંમાં જરા ઓછું પાણી પડે છે ત્યાં એક તબકડામાં ચંપલ બાળીને જે પડ્યું છે એમાંથી સૌ માટે રાંધવાની કોશિશ થઇ રહી છે.. કેટલાકના તો વાવાઝોડાના કારણે છાપરાં પણ ઉડી ગયા છે. દીદી હાલત ખરાબ છે..’ હિમા બજારમાંથી શક્ય ખાવાનું લઈને આ પરિવારોને આપશે. પણ જે પરિવારો પાસે કોઈ પહોચ્યું જ નથી ત્યાં શું? 

રોજ કમાવીને રોજ ખાવાનું કરતા આ પરિવારો એક દિવસ મજૂરીએ ના જાય તો સાંજનો ચૂલો સળગે નહિ ત્યારે વરસતા વરસાદમાં ભૂખ્યા બેસવા સિવાય બીજો કોઈ આરો એમની પાસે રહેતો નથી.. આપણા જેવા કે જેમને ઘર અને જમવાનું નસીબ થયું છે એવા પરિવારોએ આવા વંચિત અને ઘરવિહોણા પરિવારોને ભૂખમાંથી ઉગારવા આગળ આવવું જોઈએ... અને આ કપરી ઘડી પસાર થઇ જાય એમ કરવું જોઈએ.. 

વિચરતી જાતિના પરિવારો ચોમાસામાં જે સ્થિતિમાં રહે છે એ ફોટોમાં જોઈ શકાય છે 

Will the nomadic communites find freedom from their sufferings in this lifetime?????

The situation of the Dafer families of Vijapur as a result of the recent rains…

The recent rains have battered most of Gujarat from Kutchh to North Gujarat to Saurashtra to Ahmedabad …  too much water poured  in too little time playing havoc on the lives of people, cattle and infrastructure.

“Ben. last night it rained a lot here, there is water all around, a lot of our belongings have been washed away. We are sitting here on the higher grounds, on a road as our entire settlement in under water, we have nothing with us so have covered ourselves  with a trampoline, the school you built to teach our children is also under water, our children are hungry, can you manage to send us some food, where will we go to find work in such rains??” said some members from nomadic communities who had called me up to narrate their condition because of the recent rains. These are the nomadic families of Diyodar living near Boda road. The region has high concentration of nomadic families. Hearing their pain I couldn’t hold my tears. Last year too these families had suffered similarly fate because of the rains. This is one of the many reasons we are trying to get residential plots allotted to them so that construction of homes can begin soon but the never ending wait on certain crucial decision is difficult to understand. 

It ain’t much we are asking for, just one day… spend a day  in the lives of these families (as Mr. Amitabh Bachchan says in a popular ad for Gujarat tourism “Ek din to guzariye hamare Gujarat me!!") and you shall never forget it for the rest of your lives. Truly.  We shall come to understand  how harrowing and repellent their lives are and how patient and tolerant they all are. The rain would stop and the discomfort isn’t going to stop. After the rains, the insects will repel them, they do not have the luxury of power connection so there is always the fear of being bitten by some  poisonous creatures that are on prowl after sunset, the bite might be fatal… so what,  who cares?? DO their deaths really matter??? For once we the government, authorities and  civil society need to consider them as humans and ensure them the dignity a fellow human deserves. 

67 years since independence and here we have large pockets of populations who have been excluded from the growth story of India. Shameful or not is up to you to decide!!! We don't know how long these communities are still destined to endure the  wanderings!! We at VSSM are tired of being witness to their never ending agony and wonder if in this lifetime the situation would change and free them from their sufferings!!

વિચરતી જાતિઓની યાતનાને જીવતા જીવત મુક્તિ મળશે કે પછી???

દિયોદરમાં વિચરતી જાતિના ઘણા પરિવારો રહે. બોડા રોડ પાસે રહેતાં આ પરિવારોનો તા.૨૮ જુલાઈના રોજ ફોન આવ્યો, ‘બહેન ખુબ પાણી આયું. રાતના ઘણો વરસાદ પણ પડ્યો.. સામાન પણ ઘણો તણાઈ ગયો. અમે કાલ રાતના માથે તાડપત્રી ઓઢીને રોડ માથે બેઠા છીએ.. અમારી આખી વસાહત પોણીમાં છે. તમે છોકરાને ભણાવતા એ નિહાલ પણ પોણીમાં છે.. ખાવાનું મળે એમ કરોને આ નોના છોકરાં ભૂખ્યા બેઠા સે. હાલ અમે કોમ માટે ચો જઈએ?’ સાંભળીને આંખો ભીની થઇ ગઈ.. કેવી વ્યથા છે.. ગયા વર્ષે પણ આ પરિવારોની દશા આવી જ થઇ હતી અને એટલે જ આપણે એમને ઝડપથી રહેણાંક અર્થે પ્લોટ અને ઘર મળે એ માટેની તજવીજ કરતાં હતાં. પણ કોણ જાણે કેમ એમાં ઢીલ શા માટે થઇ રહી છે.

એક રાત આ પરિવારો આજે જે સ્થિતિમાં છે એ સ્થિતિમાં રહી એ તો દુનિયાનું કદાચ બધું જ સત્ય સમજાઈ જાય.. કેવી બત્તર હાલતમાં વિચરતા સમુદાયો રહે છે. આ વાત ફક્ત વરસાદ પુરતી નથી.. વરસાદ બંધ થાય એટલે જીવ- જંતુ નીકળી આવે એટલે એમનાથી સંભાળવાનું. ત્યાં ક્યાં લાઈટ હોય છે એટલે રાતના કદાચ ઝેરી જનાવર કરડી જાય તો એ પણ સહન કરવાનું.. એમાં મોત પણ આવી શકે. આ પરિવારોને માણસ ગણી સદિયોથી જે યાતના એ વેઠી રહ્યાં છે એમાંથી બહાર લાવવા આપણે સરકાર, સમાજ સૌએ વિચારવું જોઈએ.. આમ તો કોઈ પણ વ્યક્તિએ પૈસા નથી એટલે આવી કારમી ગરીબરી વેઠવી પડે એને માથે પાકું ઘર ના હોય એ આપણા સૌ અને આ દેશ માટે પણ શરમની વાત છે.. 

વિચરતી જાતિને  હજુ કેટલા વરસ આવો રઝળપાટ વેઠવાનો છે?? vssmની એમની સાથેની સફરમાં આ પરિવારોની પીડા જોઇને અમે થાકી જઈએ છે.. કયારેક થાય છે કે આ યાતનામાંથી એમને જીવતા જીવત મુક્તિ મળશે કે પછી???

વિજાપુરમાં ડફેર પરિવારો વરસાદના કારણે જે સ્થિતિમાં મુકાયા છે એ ફોટોમાં જોઈ શકાય છે.