Water management work in Varan village receives great support from the local community...

MittalPatel meets local community members at Varan village

We don’t know if mystical Parasmani was for real or a fable; we have all heard about this alchemist who turned anything he touched in gold.  None of us have seen this fabled Parasmani, but one that we know for sure is water.  Anything water touches comes to life. 

We can claim that water is the alchemist we have seen.

But the alchemist we know is under tremendous pressure and deep trouble.  Our groundwater reserves are drying up at unprecedented speed. So it is a matter of concern if we could hand over to our coming generations water-sufficient earth. 

Humans have yet to crack the formula to make water, so they must respect the need to use it judiciously.  And by deepening lakes, VSSM is working towards creating water banks.

We were recently in Banaskantha’s Varan village, and everyone, including the local leaders, was concerned about falling water levels.  To address such concerns, VSSM works in partnership with the community, where the cost of JCB  to dig out the soil/deepen the lake is supported by  VSSM while the community lifts the excavated soil.  These efforts in partnership with the local community, are focused on catching as much rainwater as one can.

We must create as many reservoirs as we can.

The communities of Banaskantha have woken up to the call; hopefully, other regions also wake up to this alarm .

We are grateful to Mahendra Brothers for supporting the deepening of the lake at Varan village.  I am grateful to respected Vikrambhai, Sonakbhai, and their family members.

#MittalPatel #VSSM

સાચુ ખોટુ તો નથી ખબર પણ પારસમણીની વાતો આપણે સૌએ સાંભળી છે. કહે છે કે, પારસમણી લોખંડને અડકે તો લોખંડ સોનુ બની જાય..

જેની વાતો સાંભળી છે એ પારસમણી તો અત્યાર સુધી દીઠો નથી પણ એક પારસમણી મે અને તમે સૌએ જોયું છે. એ છે પાણી.. પાણી ધરતી પર પડે ને બજંર જમીન પણ જીવંત થઈ જાય.

આમ આપણે જોયેલું પારસમણી એટલે પાણી એવું ચોક્કસ કહી શકાય.

પણ પાણી રૃપી પારસમણી અત્યારે જોખમકારક પરિસ્થિતિમાં મુકાયું છે. તળમાંથી પાણી ખુટી રહ્યા છે. આપણી ભાવી પેઢીને આપણે પાણીના સાબદા તળ આપી શકીશું કે કેમ તે પણ મોટો ચિંતાનો વિષય છે.

વળી કહે છે ને પાણીને બનાવી નથી શકાતુ માટે એને સાચવીને વાપરવાનું.

અમે સાચવીને વાપરવાનું તો કરીએ સાથે પાણીની મજબૂત બેંક ઊભી થાય તે માટે તળાવો ઊંડા કરવાના કાર્યો પણ કરીએ.

બનાસકાંઠાના વરણગામમાં હમણાં જવાનું થયું. સૌને તળના પાણી ઊંડા જઈ રહ્યા છે એની ચિંતા છે માટે ગામલોકો માટી ઉપાડવાનું કરે છે અને અમે તળાવ ખોદવા જેસીબી આપીયે છીએ. આમ સહિયારા પ્રયાસથી વરસાદ વરસે તેને ઝીલવા તળાવ રૃપી વાસણ તૈયાર કરીએ છીએ.

ગામમાં વધારે માત્રામાં તળાવો થાય તે આજની જરૃર છે..

બનાસકાંઠામાં લોકો જાગ્યા છે. અન્ય વિસ્તારમાં પણ આવી જાગૃતિની જરૃર છે..

વરણનું તળાવ ખોદવામાં અમને મહેન્દ્ર બ્રધર્સએ સહયોગ કર્યો તે માટે તેમની આભારી છું. આદરણીય વિક્રમભાઈ, સોનકભાઈ અને તેમના પરિવારજનના સૌ પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરુ છું..

#MittalPatel #VSSM

Mittal Patel with the villagers of Varan village

Ongoing lake deepening work in Varan Village

Ongoing lake deepening work in Varan village

Mittal Patel with villagers at Water Management site

Mittal Patel discusses Water Management

We encourage you to contribute to our ongoing efforts of water conservation...

Bodal Water Management site

Each year, as the realities of climate change and global warming become increasingly pronounced, the pressure on life-sustaining natural resources also turns acute. For example, it is believed that in the coming years, erratic weather patterns will impact the availability of potable water, and humans will face severe difficulties in accessing drinking water.

Under such circumstances, it becomes critical to have mandatory efforts to conserve and manage water in place. VSSM’s Participatory Water Management Initiative focuses on repairing and strengthening the existing water bodies and increasing sensitivity towards the looming water crisis. The ill-maintained community lakes can no longer hold rainwater for more than a few months after monsoon. As a result, they cannot recharge the groundwater tables. Therefore, VSSM takes up the deepening of village lakes, which has led to raising the groundwater levels and making water available for the local flora and fauna. Creating a maximum number of water shrines is the need of the day.

Until last year we have deepened 210 lakes in Banaskantha. We have barely launched the current year’s efforts and have already deepened eight lakes.

The water conservation efforts VSSM takes up are participatory; hence,  the community also shares the responsibility. VSSM appoints and bares the cost of the JCB machine while the community has to take up the cost of moving the excavated soil. As a result, the lakes are deepened with the joint efforts of VSSM, its well-wishers, and the community.

The lake at Bodal village in Banaskatha’s Deesa is being deepened with the support of Mumbai based respected Shri Ulhasbhai Paymaster. He doesn’t share any affinity with Banaskantha, but because water conservation is the need of the day, he opted to support us. We are grateful for his thoughtful contribution. 

Our religious scriptures associate the creation of public water facilities as the greatest act of charity and have equaled it the be as virtuous as performing 100 yagnas. We wish an increasing number of people to contribute to water conservation efforts just as they donate to crowdfunding efforts to build temples. We encourage you to contribute to our ongoing efforts of water conservation.

જળ બનાવી શકાતુ નથી માટે એને બચાવવું પડે. કહેવાય છે વિશ્વ આવાનારા સમયમાં આજે જે સંકટ વેઠી રહ્યું છે તેનાથીયે વધારે સંકટ વેઠશે.

ત્યારે પાણીના ટીપે ટીપાને બચાવવું જરૃરી. અમે તળાવો ઊંડા કરીએ જેથી વરસાદી પાણીનો સંગ્રહ થઈ શકે. ગામના ખેડૂતોને તો એનો ફાયદો થાય જ પણ ભૂગર્ભજળ ઉપર આવે સાથે પશુ પંખીઓ પણ પાણી મેળવી શકે.

બનાસકાંઠામાં અમે ગત વર્ષ સુધી 210 તળાવો ઊંડા કર્યા. આ વર્ષનું જળસંચયનું કામ હમણાં શરૃ કર્યું અને બનાસકાંઠામાં આ સીઝનના પણ 8 તળાવો ઊંડા થઈ ગયા.

વધારે ને વધારે જલમંદિરો બને તે આજના સમાયની જરૃર.

અમે જેસીબી મશીન મુકીએ અને ગામલોકો માટી ઉપાડવાનું કામ કરે. આમ ગામ, VSSM અને VSSM સાથે સંકળાયેલા સ્વજનોની મદદથી તળાવ ઊંડા થઈ રહ્યા છે.

બનાસકાંઠાના ડીસાના બોડાલગામનું તળાવ અમે મુંબઈમાં રહેતા આદરણીય શ્રી ઉલ્હાસભાઈ પેમાસ્ટરની મદદથી ખોદી રહ્યા છીએ. તેમનો ઘણો આભાર. બનાસકાંઠા એમનું વતન નથી પણ પાણીનું કામ કરવું જોઈએ એવું એ માને માટે મદદ કરે.

તમે પણ આ કાર્યમાં સહભાગી બની શકો. આપણા ધર્મશાસ્ત્રોમાં તળાવ ગળાવવાના પુણ્યને સો યજ્ઞના પુણ્ય સાથે સરખાવ્યું છે.

સાથે ગામલોકો પણ જાગે એ જરૃરી. જો કે પહેલાં કરતાં આજે પાણીને લઈને ઘણી જાગૃતિ આવી છે. બસ વધારે લોકો જેમ મંદિર બાંધવા લોકોફાળો કરે તેમ તળાવો માટે કરતા થાય અને સ્વયંમ આ કાર્યો કરવા માંડે તે ઈચ્છનીય..

#mittalpatel #vssm #watermanagement #jalhetojivanhe #pani

Mittal Patel with Villagers at Bodal water management site

Mittal Patel with VSSM Coordinator Naran Raval

Mittal Patelk discusses WaterManagement with villagers

Ongoing lake deepening work

Bodal Water Management Site

VSSM had a gathering of Sarpanchs of 52 villages of Deesa and Lakhni blocks to share experience of our work on water conservation...

Mittal Patel talks about water conservation

 Let us talk Water….

Ma Rewa (Narmada) has been a blessing in disguise in Banaskantha or for that matter entire Gujarat however since our work on water conservation in  Banaskatha has been growing steadily I can talk about the region with confidence. The region is experiencing a prosperous change as a result of Sardar Sarovar water reaching it. The borewells to pump out groundwater have also played their role but the borewells of the regions where the Narmada waters have not reached are experiencing immense distress and the condition will only worsen in coming years.

VSSM has deepened lakes in villages of Lakhni and Deesa, the waters tables have dropped down to 900 to 1200 feet, the borewells are breathing their last.

The Sujalam Sufalam Canal passes through the region but since it doesn’t remain full throughout the year, sourcing water for irrigation is not an option. The canal also does not bring with it possibilities of year-round irrigation to the farms in the region,  neither do the surrounding lakes receive the canal waters.

The farmers of this region are waking up to the need for some more efficient solutions to their water woes,  but they can’t seem to find a way forward.

Recently to share experiences of our work on water conservation in the region and educate them on the available solutions,  we had a gathering of Sarpanchs of 52 villages of Deesa and Lakhni blocks.

The farmers, leaders and Sarpanch talked about keeping water in the Sujlam Suflam Canal year-round, if required make this kuccha canal a pucca one, link lakes with it, dig small-big lakes on the gochar land of these villages and catch the rainwater, also dig up a lake over 500 acres plus woodland of Lavana village and fill it with water from the main canal of Narmada. This will improve the groundwater levels of the entire region.

In the coming days based on these recommendations, we plan to shape a strategy and bring it to our Chief Minister, Deputy Chief Minister and concerned authorities.

Lakhani TDO Shri Anilbhai remained present in the meeting to offer his support for the tree plantation drives in the region.

The awareness of these community on the looming water crisis made us optimist and hopeful for water sufficient tomorrow, provided we all decide to work together.

વાત પાણીની..

મા રેવા (નર્મદા) આશિર્વાદરૃપ બની ને બનાસકાંઠાનો આમ તો ગુજરાતનોય કહેવાય પણ અમે બનાસકાંઠામાં પાણીને લઈને ઘણું કામ કરીએ એટલે એ વિસ્તારનો ઘણો ભાગ સમૃદ્ધ બન્યો એમ કહીશ. નર્મદાની સાથે બોરવેલે પણ પોતાની ભૂમિકા ભજવી.. પણ જ્યાં નર્મદાના નીર પહોંચ્યા નથી ત્યાં હવે બોરવેલ ડચકા લે છે. આવા વિસ્તારની દશા આવનારા પાંચ - દસ વર્ષમાં માઠી થવાની.

લાખણી અને ડીસાના કેટલાક ગામોમાં અમે તળાવ ઊંડા કરવાના કાર્યો કરીયે. ત્યાં પાણીના તળ વિષે લોકોને પુછ્યું તો 900 થી 1200 ફૂટે પાણી પહોંચ્યાનો જવાબ મળ્યો.

ક્યાંક તો બોર હવે ડચકા લે એવી વાત પણ આવી.

આ વિસ્તારમાં સુજલામ સુફલામ કાચી કેનાલ પસાર થાય પણ એ કાંઈ બારેમાસ ભરાયેલી ન રહે. ને એમાંથી સિંચાઈ થઈ શકતી નથી. ના આ કેનાલમાંથી આસપાસના વિસ્તારના તળાવો ભરવાનું કાર્ય થાય. 

ખેડૂતો જાગૃત થયા છે પણ ઉકેલ સુઝતા નથી. 

પાણી રિચાર્જના કાર્યો માટે શું થઈ શકે તે સમજવા અને અમારા અનુભવે અમે જે કર્યું તે વાત કરવા લાખણી અને ડીસા તાલુકાના 52 ગામના સરપંચ અને આગેવાનો સાથે એક બેઠક લાખણીમાં મા હિંગળાજના સાનિધ્યમાં કરી.

સુજલામ સુફલામ કેનાલમાં બારેમાસ પાણી ભરાયેલા રહે, વળી કેનાલમાં વધુ પાણી છોડવામાં આવે. જરૃર પડે આ કેનાલ નર્મદાની જેમ પાકી થાય. તેમાંથી તળાવો લીંક થાય. એ સિવાય આ વિસ્તારની ગૌચરની જમીનોમાં નાના માટો તળાવ કરવા જેમાં વરસાદી પાણીનો સંગ્રહ થાય. તેમજ નર્મદાની મુખ્ય કેનાલમાંથી લવાણા જેવા ગામમાં જ્યાં 500 એકરથી વધુ જમીનનું વીડ છે ત્યાં મોટુ સરોવર કરી એને બારેમાસ કેનાલના પાણીથી ભરવામાં આવે તો આ આખા વિસ્તારના તળમાં સુધારો થઈ શકે.. વગેરે જેવી ઘણી વાત આ વિસ્તારના આગેવાનો - સરપંચ અને મૂળ તો આ બધાય ખેડૂતોએ કરી. 

આગામી દિવસોમાં આ બધી વાતો સાથે આ દિશામાં નક્કર આયોજનને લઈને મુખ્યમંત્રી શ્રી, નાયબ મુખ્યમંત્રી શ્રીથી લઈને સંલગ્ન તમામ અધિકારીને રજૂઆત કરીશું.

લાખણી તાલુકાના TDOશ્રી અનીલભાઈ પણ આ બેઠકમાં વૃક્ષારોપણના કાર્યોમાં એમની જે મદદની જરૃર પડે તે મદદની વાત કરવા ખાસ ઉપસ્થિત રહ્યા. 

પાણી માટેની આ જાગૃતિ જોઈને રાજી થવાયું. સાથે મળીને કોશીશ કરીશું તો નક્કર પરિણામ સુધી પહોંચીશું તેવો વિશ્વાસ પણ છે..

VSSM had a gathering of Sarpanchs of Deesa and Lakhni
blocks

The farmers, leaders , sarpanchs talked about water 
conservation

Mittal Patel shares experience of water management with
the sarpamchs and villagers

Lakhani TDO Shri Anilbhai remained present in the meeting
to offer his support for the tree plantation

 

 

Water management work in Bhalicha receives great support from the youth...

Mittal Patel discusses Water Management with the villagers

 

Almost four years ago, VSSM initiated Participatory Water Management efforts in Banaskantha. 117 community lakes are deepened so far. Amitbhai Joshi is a well informed and aware citizen residing in Banaskantha’s Bhachli village. On learning of VSSM’s initiative, he invited us for the same in his village.

As the name of this initiative suggests, the first precondition to launching any lake deepening initiative is community participation. VSSM bears the cost of JCB expenses, rest all the costs including contributions by individual households, have to be borne by the village community. The funds collected from the families are to be used for the upkeeping of the deepened lakes. However, despite of the fact that these efforts obviously benefited the village,  many villages do not agree to this preconditions. Even if the village leadership agrees to raise Rs. 500 from each house, it will add up to be a substantial collection. But the leaders remain reluctant to do even that.

But not the village of Bhalicha.

A joint meeting with village elders and youth was organised at the Ram temple premises. To our surprise, there were no questions raised when we shared the preconditions and the need to collect contribution. “It will be done!!” Amitbhai and other youth spoke in unison. We were elated to find such young men who are prepared to work proactively for the development of their village.

The Sardar Sarovar Canal remains in the vicinity to Bhalicha, it the canal overflows the water may spill over into the lake, but as a result of neglect of years the lake has become extremely shallow, there is no scope for water to accumulate. If efforts were made to deepen it, there was the potential of collecting more water and benefiting the farmers. It would enable the farmers to take all three seasons. Like everywhere else in Banaskantha, water scarcity has triggered migration from Bhalicha too. Since the arrival of Sardar Sarovar canal, many have returned and agriculture is flourishing. If all three lakes of Bhalicha were to deepened, the village is bound to prosper.

 The Gando Bawal/Prosopis juliflora or the Mad ZTree dominates the landscape around Bhalicha, we also proposed tree plantation drive in the village. The youth is prepared but that needs to be firmed up well. The lake will be deepened for sure.

The images share glimpses of the meeting we had at Bhalicha and the village lake we plan to deepen.

બનાસકાંઠાનું ભાચલીગામ..

ગામના યુવાન અમીતભાઈ જોષી બહુ જાગૃત..

બનાસકાંઠામાં તળાવો ઊંડા કરવાનું અભીયાન અમે છેલ્લા ચાર વર્ષથી ચલાવીએ. અત્યાર સુધી 117 તળાવો અમે ઊંડા કર્યા. આ અંગે અમીતભાઈને ખ્યાલ આવ્યો ને એમણે ભાચલીમાં આ કાર્ય માટે અમને નિમંત્રણ આપ્યું.

અમારી શરત લોકભાગીદારીની..

તળાવ ખોદકામ માટે જેસીબી અમારુ, બાકી માટી ગામલોકો ઉપાડે ને શક્ય નાનકડો ફાળો પણ ગામલોકો આપે જે તળાવ ખોદવામાં જ વપરાય. પણ ઘણા ગામો આ ફાળા માટે તૈયાર ન થાય.. મને ખુબ નવાઈ લાગે.. શું કામ આપણા પોતાના ભલા માટે આમ તો ચોખ્ખા દેખાતા ફાયદા માટે ગામલોકો તૈયાર નથી થતી? ગામ આખુ ભેગુ થઈને ઘર દીઠ 500 ઉધરાવે તોય સારી એવી રકમ એકત્રીત થઈ જાય.. પણ આ દિશામાં આપણે બધા બહુ મોળા છીએ...

પણ ભાચલી નોખુ..

ગામના રામજીમંદિરમાં ગામના યુવાનો ને વડિલો સાથે બેઠક થઈ ને એમાં ભાગીદારીની વાત કરી. અમારા આશ્ચર્ય વચ્ચે કોઈએ સામે એકેય સવાલ કર્યો નહીં. એ થઈ જશે બેન... એવો અમીતભાઈ ને અન્ય મિત્રોનો સૂર.. પોતાના ગામના વિકાસ માટે આવો ઉત્સાહ દાખવનાર આવા મિત્રોને મળીને રાજીપો થયો..

ભાચલીની નજીક નર્મદા કેનાલ જાય. કેનાલ ઓવરફ્લો થાય એટલે એક તળાવમાં પાણી ભરાય પણ આ તળાવ ગળાયે વર્ષો થઈ ગઈ ગયેલા. તળાવ તદન છીછરુ. જો ગળાય તો વધુ પાણી સમાય ને લોકો ખેતીની ત્રણેય સીઝન લઈ શકે..

એક વખતે પાણીના અભાવે ગામના મહત્તમ લોકોએ સ્થળાંતર કરેલું. પણ પાણી આવતા ઘણા લોકો ગામમાં પરત આવ્યા ને ખેતી અને પુશપાલન કરવા માંડ્યા. ગામના ત્રણેક તળાવ ગળાય ને એમાં પાણી ભરાય તો ગામની સમૃદ્ધીમાં ઘણો વધારો થાય.

આમ તો ગામમાં ને ગામના ચરામાં મહત્તમ બાવળ જોઈ શકાય. અમે આ બાવળની જગ્યાએ બીજા ઝાડ વાવવા માટેનું આયોજન પણ ગામની ભાગીદારીથી કરવા ગામના યુવાનોને કહ્યું. એ લોકોએ હાલ તો એ માટે પણ તૈયારી દર્શાવી છે. બાકી તળાવ તો સાથે મળીને ગાળીશું એ નક્કી...

ગામલોકો સાથે કરેલી બેઠક ને જે તળાવ ગાળવાના છે તેના ફોટો સમજવા ખાતર...

#MittalPatel #vssm #water

#watermanagement #savewater

#traditionalwater #groundwater

#rechargewater #Banaskantha

Mittal Patel visits Water Management site for lake
deepening with the villagers

Lake before digging

Water Management site