VSSM helps file applications on long pending issues of nomadic communities through the ‘Seva Setu’ program...

VSSM’s Kanubhai and Chayaben at the Seva Setu program. 

 The laxity and ‘who cares’ attitude reflected by the local bureaucracy of Rajkot district is proving to be immensely problematic for VSSM’s continued efforts for ensuring the nomadic communities attain their basic citizenry rights.  The applications made by the nomadic communities have been  piling on in the various block offices and none of these files are moving ahead. Ration Cards Voter ID cards, Vatsalya Cards, Caste Certificates are documents that still remain out of reach for these communities!!!

The MLA, Prant Officer, the local officialdom,
VSSM’s Kanubhai and Chayaben at the Seva Setu program. 

Amidst all these turmoil, Prant Officer of Pardhari block, Shri Prabhav Joshi came across as a ray of hope, to ensure that the families receive their documents at the earliest, he arranged a special ‘Seva Setu’ program for the  nomadic communities of Pardhari block.  473 applications were filed during this special program. Shri Joshi appreciated the efforts of VSSM, his positive approach has rekindled hope and boosted the morale of the team especially that of Kanubhai and Chayaben, who have been relentlessly working in the region.  The team is hopeful that the long pending issues of the nomads in this region will be redressed. Wishful as it may seem, but we want the officials from other blocks of Rajkot to draw inspiration from Shri Joshi’s efforts  and work towards the sanctioning the pending applications.  

Vssm દ્વારા સેવાસુતુ કાર્યક્રમમાં વિચરતી જાતિના પ્રશ્નો સંદર્ભે અરજીઓ કરવામાં આવી.

રાજકોટ જિલ્લાના વહીવટીતંત્રથી અમે ખુબ થાક્યા. રેશનકાર્ડ, મતદારકાર્ડ, વાત્સલ્યકાર્ડ, જાતિ પ્રમાણપત્ર વગેરે જેવા એકેય દસ્તાવેજો વિચરતી જાતિને મળે. અરજીઓના થપ્પા કચેરીઓમાં જમા છે પણ કામ ના કરવાની દાનતવાળા અધિકારી અહીંયા વધારે એટલે પરિણામ નથી.

આવામાં પડધરી તાલુકાના પાંત અધિકારી પ્રભવ જોષી મીઠી વિરડી જેવા સાબિત થયા. પોતાના તાલુકામાં રહેતા વિચરતી જાતિના પરિવારોને શક્ય પુરાવા તત્કાલ મળે તે માટે તેમણે સેવા સેતુ કાર્યક્રમ ફક્ત વિચરતી જાતિ માટે કર્યો અને તેમાં 473 અરજીઓ થઈ.

Vssmના કામોને તેમણે બિરદાવ્યું. કાર્યકર કનુભાઈ અને છાયાબહેન બંને કલેક્ટર શ્રીના આ અભિગમથી ખુબ રાજી થયા. વિચરતી જાતિઓમાં પણ હવે કામ થશે તેવો આશાનો સંચાર થયો છે.

બસ શ્રી પ્રભવ જોષીની આ લાગણીની અને કામની સુવાસ સૌરાષ્ટ્રના બીજા તાલુકાઓમાં પહોંચે અને ત્યાં પણ ઝડપથી કામ થાય તેવું ઈચ્છીએ.

સેવા સેતુ કાર્યક્રમ અંતર્ગત વિચરતી જાતિઓની અરજીઓ તૈયાર કરવામાં આવી જે જોઈ શકાય છે. કાર્યક્રમમાં ઉપસ્થિત ધારાસભ્ય અને પ્રાંત અધિકારી સિવાય પણ સમગ્ર વહીવટીતંત્ર સાથે Vssmના કાર્યકર 

કનુભાઈ અને છાયાબહેન ફોટોમાં જોઈ શકાય છે.

VSSM begins work of applications for Voter ID cards….

VSSM field coordinator Naran preparing the applications
for the Voter ID cards of the nomadic individuals...

The process for  new registrations for the Voter ID cards has been initiated by the government, to register as many individuals from nomadic communities as possible the team members from VSSM have also began surveying the settlements. Naranbhai is working swiftly in Diyodar region to prepare a base list of the potential applicants. The VSSM team now knows the drill and are quite informed about the process to e followed. This wisdom amongst the team relieves us and assures that in coming times the issues of identity proofs of the nomadic individuals would be thing of past.

Applications
for the Voter ID cards of the nomadic individuals...

નવા મતદાતાઓ નોંધવાની કામગીરી સરકાર દ્વારા આરંભાઈ છે. વિચરતી જાતિના અને મતદારકાર્ડ વિહોણા લોકોને કાર્ડ મળે એ માટે vssmના કાર્યકરો વસાહતે વસાહતે ફરી રહ્યા છે. બનાસકાંઠાના દિયોદર વિસ્તારમાં vssmના કાર્યકર નારણ દ્વારા મતદારકાર્ડ વિહોણા લોકોને શોધીને એમની અરજી કરવાનું થઇ રહ્યું છે. જે ઝડપે અને સુઝબુઝથી vssm ટીમ કામ કરી રહી છે એ જોતા આવનારા વર્ષમાં પોતાની ઓળખના આધારો ના હોવાનો વિચરતી જાતિનો પ્રશ્ન હલ થઇ જશે એમ લાગી રહ્યું છે..

ફોટોમાં અરજીપત્રક ભરી રહેલા vssmના કાર્યકર નારણ

Not only Nomads but VSSM too find it frustrating : how many times do we need to justify for our rights!!!

Nomas settlement for which  the officers
instructed to cut off the power and water supply….

"Its a tiring task to explain to the authorities the  conditions in which the nomads survive…..”

One official speaking to another on a phone, “The families staying in Lohanagar locality of Rajkot are refusing to share any information.”

“Why?”

“Actually they have some long pending issues, they along with VSSM’s Kanubhai  had come to our office to present their issues and you had not heard them. Their application for Ration Cards has been pending since last one year and the matter is yet to be resolved… I am in the settlement, if you spare some time I can bring the VSSM  team member and two community leaders to the office??” (The official speaking on phone from the settlement was here to link  the Adhar card Number with the Voter ID Number but the community members refused to cooperate)

“Ok, come over.”

VSSM’s Kanubhai and Gopalbhai Devipujk from the settlement accompanied the official to his office.

“Why aren’t you giving the required information??” asked the officer as Kanubhai and Gopalbhai entered his office.

“What’s the use of sharing more information when our previous issues aren’t addressed?” replied the duo.

“Disconnect their water and power connection!!” instructed the chief officer to the other official, when he heard the reply.

“ Please do that today itself, disconnect the connections immediately and if you can spare some time go and visit the settlement for yourself , the visit will surely  enlighten you on how we live…..” replied Gopalbhai with a smile on his face..

“Sir, they have no water and power connections, these families live in shanties on land owned by railways….” replied the official who had visited teh settlement.

The reply left the lady officer flabbergasted. She was left speechless.

Kanubhai spoke to the main officer, “The nomads have never been allowed to settle in any village, they load their belonging and wander  village to village, never settling at one place. These nomadic families of Rajkot who have applied for Ration cards have been staying in Lohanagar for quite some time, they even have their Voter ID cards. These are extremely poor and deprived families, they need immediate help. If not the Government whom would they turn to in time of need?? We request you to visit their settlement once, to see for yourself to the conditions in which they survive.. you might not need to ask any further questions..”

The lady officer was clueless on how to respond, she just shook her head. Gopalbhai and Kanbhai agreed to help any official who visits the settlement and walked out of the office. What else to say to officials with such narrow mindsets.

We have presented teh case to the District Officer of Food and civil Supplies Department, let us see how it turns out ….


પોતાના અધિકારની વાત સમજાવતા ક્યારેક થાકી જવાય છે...

એક અધિકારીએ બીજા અધિકારીને ફોન પર કહ્યું, ‘લોહાનગર રાજકોટમાં રહેતાં પરિવારો માહિતી આપવાની ના પાડે છે.’

‘કેમ?’

‘એમના પ્રશ્નો પડતર છે અને એ માટે એ લોકો કનુભાઈ –vssmના કાર્યકર સાથે આપણી કચેરીમાં રજૂઆત કરવા આવ્યાં હતા અને આપે એમનાં પ્રશ્નો સાંભળ્યા નહોતા. એમની રેશનકાર્ડની અરજી ૧ વર્ષથી પડતર પડી છે એનો પણ કોઈ ઉકેલ આવ્યો નથી એટલે.. હું વસાહતમાં જ છું જો તમે સમય આપો તો સંસ્થાના કાર્યકર અને વસાહતના બે આગેવાનો સાથે કચેરીમાં આવું?’ (મૂળ આધાર કાર્ડના નંબર સાથે મતદારકાર્ડના નંબરને જોડવાના હોવાથી અધિકારી વસાહતમાં ગયા હતાં પણ એમને મદદ ના મળી. )

‘આવો.’

કનુભાઈ અને વસાહતમાંથી ગોપાલભાઈ દેવીપૂજક અધિકારી સાથે કચેરીએ ગયા. મુખ્ય અધિકારીની ઓફિસમાં દાખલ થયા એટલે તેઓએ કનુભાઈ અને ગોપાલભાઈને જોઇને કહ્યું, ‘કેમ માહિતી નથી આપતાં?’

‘અમારા પ્રશ્નોના ઉકેલ નથી આવતાં પછી અમારી માહિતી લઈને શુ કરવાનું?’’

આ સાંભળી મુખ્ય અધિકારીએ બીજા અધિકારીને કહ્યું, ‘આ લોકોના લાઈટ પાણીના કનેક્શન કાપી નાખો.!’

અધિકારીનું આ વાક્ય સાંભળી વસાહતમાંથી આવેલા ગોપાલભાઈ ભાઈ હસ્યા અને કહ્યું, ‘આજે જ કાપી નાખો અને તમે પણ રૂબરૂ જઈ શકતા હોવ તો જાવ. તમને ખ્યાલ આવશે કે અમે કેવી રીતે રહીએ છીએ.’

મુખ્ય અધિકારીની વાત સાંભળીને વસાહતમાં જઈને આવેલા અધિકારીએ કહ્યું, ‘સાહેબ ત્યાં લાઈટ, પાણીની સુવિધા જ નથી. એ લોકો તો રેલ્વેની જગ્યામાં છાપરાં વાળીને રહે રહે છે..’

મુખ્ય અધિકારીની સ્થિતિ તો કાપો તો લોહી ના નીકળે એવી થઇ ગઈ..

vssmના કાર્યકર કનુભાઈએ અધિકારીને કહ્યું, ‘વિચરતી જાતિનું તો કોઈ ગામ જ નથી હોતું. એ લોકો સામાન લઈને આજે અહી તો કાલે બીજે એમ બધે ફર્યા જ કરે છે. પણ રાજકોટમાં રહેતાં અને જેમના રેશનકાર્ડ માટે અમે માંગણી કરી છે એ હવે ઘણા સમયથી લોહાનગરમાં જ રહે છે. અમે એમના મતદારકાર્ડ પણ કઢાવી આપ્યા છે. આ પરિવારો ખુબ જરૂરિયાતવાળા છે અને એટલે જ એમને મદદની જરૂર છે. આ લોકો સરકાર પાસે મદદ નહિ માંગે તો કોની પાસે માંગશે? એક વખત ખેરેખર એમની વચ્ચે તમે આવો કદાચ એ પછી કશું જ પૂછવાનું નહિ રહે.’

અધિકારી બહેને હકારમાં માથું હલાવ્યું કશો જવાબ એમની પાસે નહોતો. જયારે કનુભાઈ અને ગોપાલભાઈ વસાહતમાં આવતા તમામ અધિકારીને સહયોગ આપીશું એમ કહીને કચેરીની બહાર નીકળી ગયા. નબળી માનસિકતા ધરાવતા અધિકારી સમક્ષ વધારે શુ કહેવું? ખેર રેશનકાર્ડ માટે અમે જીલ્લા પુરવઠા અધિકારીને રજૂઆત કરી છે જોઈએ હવે શુ થાય છે...

ફોટોમાં જે વિચરતી જાતિની જે વસાહતના લાઈટ પાણીના કનેક્શન કાપી નાખવાનું અધિકારીએ કહ્યું હતું એ વસાહત જોઈ શકાય છે..

Madaari families receive Voter ID cards as a result of VSSM’s efforts

Madaari families receive Voter ID cards as a result of VSSM’s efforts

The Madaari nomadic families living in Ahmedabad’s Garudiya Tekra recently acquired their Voter ID cards. Inspite of living in the area for years these families did not have any identity proofs. VSSM has ben striving to ensure that these families get their various citizenry documents. VSSM has been regularly carrying out campaigns with the support of Chief Electoral Officer to ensure the nomadic community members get their Voter ID cards. As a part of this campaign, 40 individuals of Garudiya Tekra got their Voter ID cards. 

The members are delighted on receiving an important document wh

ich would help them prove their identity. “ I am an astrologer and wander a lot for this purpose. I face frequent harassment from villagers and police who ask me my where about and address, now with this card I shall be easily able to prove it. Thanks to VSSM we now have our identity proofs. We are struggling with  the allotment of residential plots, if the government grants that we will have a permanent address for sure…” says  Nennath  a community  leader from the settlement. 

vssmની મદદથી મદારી પરિવારને મળ્યા મતદારકાર્ડ

અમદાવાદના ગરુડીયા ટેકરા પર વિચરતા સમુદાયમાંના મદારી સમુદાયના પરિવારો વર્ષોથી રહે. પણ આ પરિવારો પાસે પોતાની ઓળખના કોઈ પુરાવા નહિ.. વિચરતા સમુદાયના લોકોને મતદાર કાર્ડ મળે એ માટે vssm દ્વારા છેલ્લા ઘણા વખતથી સમય સમયાંતરે મુખ્ય નિર્વાચન અધિકારીની મદદથી ઝુંબેશ કરીએ છીએ.. આ ઝુંબેશમાં ગરુડીયા ટેકરા પર રહેતાં ૪૦ પુખ્ત વયના મદારી વ્યક્તિઓને મતદાર કાર્ડ મળ્યાં. 

આ પરિવારો ખુબ રાજી છે. આ વસાહતના આગેવાન નેનનાથ કહે છે તેમ,’ અમે જોશ જોવાનું કામ કરીએ છીએ અને એ માટે હું વિચરણ કરું છું. ઓળખના આધારો ના હોય એટલે ઘણીવાર ગામના લોકો અને પોલીસ હેરાન કરતાં મારી પાસે મારા સ્થાઈ સરનામાનાં પુરાવા માંગતા પણ હવે નિરાંત છે. vssm સંસ્થાના કારણે આજે અમારી પાસે અમારી ઓળખના આધારો થયા છે. હજુ રહેવા માટેના પ્લોટ સરકાર આપે એ માટે મથીએ છીએ... જો એ મળી જાય તો કાયમ માટેનું એક સરનામું પાક્કું થઇ જાય..’

ફોટોમાં મતદાર કાર્ડ અને vssmની મદદથી મળેલાં અન્ય આધારો સાથે મદારી પરિવારો...

VSSM enables the Vansfoda families receive their citizenry documents.. efforts on for allotment of residential plots …..

Voter ID cards issued as a result of VSSM’s interventions

Almost a year back VSSM came into contact with 8 Vansfoda families in Bedi village of Rajkot who had been staying  on the wasteland a little away from the village for many years now. Inspite of staying for years in the village they never had  any identity proofs or citizenry documents. VSSM’s Kanubhai tried really hard to ensure these families receive the required documents and evidences. 18 individuals received Voter ID cards, 6 families received Ration cards and 16 individuals acquired Adhar cards. Efforts are on to get residential plots allotted to these families.

Vansfoda community earned living from bamboo basketry however the advent of plastic and cheap plasticware has affected the traditional occupation of the Vansfoda communities who have now taken up selling such plasticware and these families in particular take up jobs of  building wire fence for guarding farms. VSSM has supported these families with a loan of Rs. 20,000 each. 4 of the 6 children from these families eligible for going to school have been enrolled in theVSSM run  Vatsalya Boys Hostel in Doliya.

Applications for allotment of residential plots made by Vasnfoda families….

“We have received so much if past 1 year, from Voter ID cards, Ration Cards, Adhar Cards… we were making rounds of the concerned offices and no one ever paid heed to our requests, so much money we have wasted and the result was zilch…we are hopeful that we soon will have our own homes as well. All these would have been impossible if we haven’t had support of the organisation,” is how Haridada, a settlement leader views VSSM’s intervention in the settlement. 

VSSM is striving to make gradual but consistent change in the lives of nomadic and de-notified communities and we are glad of achieving these goals. 

In the picture - the families with Voter ID cards and applications for allotment of residential plots. 

vssmની મદદથી વાંસફોડા પરિવારોને મળ્યાં બધા આધારો.. હવે પ્લોટ મળે એ દિશામાં પ્રયત્ન..

રાજકોટ તાલુકાના બેડીગામમાં ૮ વાંસફોડા પરિવારો ગામથી દુર પડતર ખરાબાની જમીનમાં વર્ષોથી રહે. પણ આ પરિવારો પાસે પણ અન્ય વિચરતી જાતિની જેમ જ પોતાની ઓળખના પુરાવા એટલે કે, મતદારકાર્ડ, રેશનકાર્ડ વગેરે નહિ. એક વર્ષ પહેલાં આ પરિવારોના સંપર્કમાં આવવાનું થયું. એમને આ દેશના નાગરિક તરીકેના તમામ આધારો મળે એ માટે vssmના કાર્યકર શ્રી કનુભાઈએ તજવીજ શરુ કરી. આદરણીય શ્રી અનીતા કરવાલ મુખ્ય નિર્વાચન અધિકારીની આ પરિવારોના તમામ વ્યક્તિને મતદારકાર્ડ મળે એવી લાગણીના કારણે ૧૮ વ્યક્તિને મતદારકાર્ડ મળ્યા. એ પછી તો ૬ વ્યક્તિને રેશનકાર્ડ અને ૧૬ વ્યક્તિને આધારકાર્ડ પણ મળ્યાં. હાલમાં ૮ પરિવારોને રહેણાંક અર્થે પ્લોટ મળે એ માટેની અરજી કરી છે..

આ પરિવારો પહેલાં વાંસમાંથી સુડલા, ટોપલા બનાવવાનું કામ કરતા પણ હવે વાંસ મોંઘો થતાં તેઓ પ્લાસ્ટીકના તબકડા વેચે અને ઉનાળામાં ખેતરોમાં તાર ફ્રેન્સિંગનું કામ કરે. આ તાર ફ્રેન્સીગના કામ માટે પણ vssm દ્વારા બે પરિવારોને રૂ.૨૦,૦૦૦ ની લોન આપવામાં આવી છે.

વસાહતમાં શાળાએ જઈ શકે એ ઉંમરના ૬ બાળકોમાંથી ૪ બાળકો vssm દ્વારા ડોળીયાગામમાં ચાલતી વાત્સલ્ય કુમાર છાત્રાલયમાં ભણવા માટે દાખલ થયા છે. વસાહતના આગેવાન હીરાદાદા કહે છે, ‘એક જ વર્ષમાં કેટલું બધું કામ થઇ ગયું. મતદારકાર્ડ, રેશનકાર્ડ, આધાર કાર્ડ પણ મળી ગયા. અમે વર્ષોથી ધક્કા ખાતા હતાં પણ કંઈ મેળ પડતો નહોતો. આ બધામાં કેટલા બધા પૈસાનું પાણી કરી દીધું.. પણ હવે લાગે છે ઝટ પ્લોટ અને ઘર પણ થશે... સંસ્થા ના હોત તો આ બધું મેળવવું અઘરું પડી જાત.’

vssm વિચરતી અને વિમુક્ત જાતિઓનો સમગ્રપણે વિકાસ થાય એ માટે પ્રયન્ત કરે છે જેમાં ધીમે ધીમે સફળ થતાં જઈએ છીએ. ફોટોમાં vssmની મદદથી મળેલાં મતદારકાર્ડ સાથે વાંસફોડા પરિવારો અને પ્લોટ માટે કરેલી દરખાસ્ત જોઈ શકાય છે. 

VSSM For Saraniyaa Families to get BPL Cards

VSSM’s efforts help 11 Saraniyaa families get BPL ration cards. 

VSSM' for Saraniyaa Families to Get BPL Ration Card

The 11 Saraniya families,  inspite of  staying for many years in Devpur village of Mehsana’s Vijapur block,   were refused entitlement to the village by the members of the privileged communities staying there. The Saraniyaa families, Nomadic Tribes had no documents or identity proofs. The issue had remained unresolved for quite  a long time. 

Once the families came in contact of Vicharta Samuday Samarthan Manch - VSSM, its team member Tohid pursued the matter, focusing his efforts on issuance of voter ID cards, first. There was a lot of opposition from the villagers, there came a period when the Saraniyaa families became so  fed up  they requested  Tohid to give up the efforts!! “No I can’t give it up, Voter ID cards are your right and you should be issued one,” was Tohid’s reply. Finally the cards were issued amidst lot of conflict with the villagers. 

VSSM' for Saraniyaa Families to Get BPL Ration Card

After the Voter ID cards it was turn to get the Ration Cards issued. “The living conditions of these Saranilya families entitles them to have a BPL ration card,” declared Tohid to the Mamlatdar. The officer was hesitant initially but he did start the process.  The opposition from the villagers was so much that Mamlatdar kept the matter under his charge. He was aware of the matter hence he called up the sarpanch to convey that he will be going ahead with the issuance of ration cards, “ I have received the applications for ration cards from the Saraniyaa families and I will be issuing them, its time you stop resisting the families and show some compassion towards the families,” was the Mamlatdar’s  instruction  to the villagers. All this was revealed by the  Deputy Sarpanch to Tohid and the Saraniyaa Familiess while giving the ration cards. “Normally no one dares to face our opposition, but you have been quite stubborn Tohidbhai. We are happy you did that and brought us to our senses, you can now apply for residential plots for these families and we will approve immediately.” said  Takhusinh, a prominent opposer of the Saraniyaa families. 

‘Miracles have began to happen now,’ feels  Tohid. 

The Ration cards distribution ceremony and the conditions under which the Saraniyaa families survive…..can be seen in the pictures.

vssmની મદદથી સરાણીયા પરિવારોને BPL રેશનકાર્ડ મળ્યાં

મહેસાણાના વિજાપુર તાલુકાના દેવપુરા ગામમાં ૧૧ સરાણીયા પરિવારો રહે. આ પરિવારો વર્ષોથી દેવપુરામાં ચોમાસુ રહેતાં હોવા છતાં આ ગામના આધાર પુરાવા મેળવવા એમના માટે મુશ્કેલ હતા. ગામલોકો આ પરિવારોને પુરાવા આપવાના વિરોધમાં એટલે એ દિશામાં કોઈ કામ થતું નહોતું. 

vssmના સંપર્કમાં આ પરિવારો આવ્યાં કાર્યકર તોહીદે એમને મતદારકાર્ડ મળે એ માટેની કામગીરી હાથ પર લીધી. ગામના લોકોએ વિરોધ પણ કર્યો.. એક વખતે તો સરાણીયા પરિવારોએ પણ ‘મતદારકાર્ડ નથી જોઈતા તોહીદભાઈ ગામ સાથેની આ માથાકૂટમાં ના પાડશો એમ કહી પણ દીધેલું.’ પણ તોહીદ કહે એમ, ‘આ તમારો અધિકાર છે અને એ તમને મળવો જોઈએ. ગામ ના પડે એ ચાલે નહિ.’ આખરે કાર્ડ મળ્યા. થોડી માથાકૂટ પણ થયેલી.

હવે વાત હતી રેશનકાર્ડની તોહીદે મામલતદાર શ્રીને કહ્યું, ‘આ પરિવારો જે સ્થિતિમાં રહે છે એ જોતા એમને BPL રેશનકાર્ડ મળવા જોઈએ’ મામલતદાર શ્રીને થોડી મીઠી મૂંઝવણ પણ ખરી પણ પછી એમણે કામગીરી આરંભી. ગામના વિરોધને એ બરાબર જાણે એટલે એમણે ગામના સરપંચને ફોન કર્યો અને કહ્યું, ‘સરાણીયાના રેશનકાર્ડ માટેના ફોર્મ મારી પાસે આવ્યાં છે.. હવે તમારો વિરોધ નહિ ચાલે હું કાર્ડ આપી દઈશ પણ પછી આ પરિવારો સાથે તમારે પ્રેમથી જ વર્તવાનું છે’ આ વિગતો તા.૭-૬-૧૫ના રોજ ૧૧માંથી ૮ પરિવારોને રેશનકાર્ડ આપતી વખતે ગામના ઉપસરપંચ શ્રીએ સરાણીયા પરિવારો અને તોહીદને કહી. તોહીદનો વિરોધ કરવાવાળા તખુસિંહે રેશનકાર્ડના વિતરણ વખતે તોહીદને કહ્યું, અમારા સામે કોઈ પડી ના શકે પણ તમે જબરી ઝીંક ઝીલી તોહીદભાઈ પણ સારું કર્યું અમારી મત મારી ગઈ હતી.. પણ હવે તમે આ પરિવારોને પ્લોટ મળે એ માટેની અરજી કરી દો અમે ઠરાવ આપી દઈશું.’ તોહીદ કહે છે એમ ચમત્કારો થાય છે.. 

ફોટોમાં રેશનકાર્ડ વિતરણ કરી રહેલાં ગામના આગેવાનો અને આ પરિવારો જે સ્થિતિમાં રહે છે ફોટોમાં પાછળ જોઈ શકાય છે 

Antyoday and BPL Ration Cards for Nomadic Tribes of Gujarat

I have no worries now that the organisation is standing besides me!!!!

Mittal Patel of VSSM giving Antyoday and BPL Ration Cards
to Nomadic Tribes

On 5th May 2015 I happen to visit a settlement in Diyodar. 48 families from here had recently been allotted Antyoday and BPL Ration Cards for Nomadic Tribes of Gujarat. I also had an opportunity to distribute the newly allotted cards. A conversation with one of the recipients  from Bharthari Community Devabhai Bharthari remained in my thoughts. He was all happy and cheery on receiving the ration card. Access to many of the government welfare schemes would be much easy now. “I had spend Rs. 1000 to get this card and still couldn’t get it, but the Vicharta Samuday Samarthan Manch -VSSM and Naranbhai (VSSM team member)  made it possible. I lost my young son Dinesh to cancer, I was left absolutely helpless but the organisation stood by me. I had lost the courage to take care of Dinesh’s young widow Narmada  and their 6 month old daughter.  Naranbhai worked hard to ensure that Narmada starts receiving widow pension. She atleast has some regular income. Now that we have our names in BPL list and an Antyoday card my worries will decrease considerably. I am trying to convince Narmada to remarry and start life afresh but she isn’t ready to do so, she is like a daughter to me now and I have to take care of her. I work errands and  earn a little. Had we met earlier (with the organisation) my son wouldn’t have had succumbed to cancer. God’s wish!!” some heart churning account by Devabhai, listening to which gave a sense of comfort that our efforts are such a help to families like Devabhai’s. 

Me handing over the ration card to Devabhai….the efforts that made this possible were of Naran..

vssm મારી પડખે ઉભી છે મને હવે કોઈ ચિંતા નથી..

તા.૫ મે ૨૦૧૫ના રોજ દિયોદરમાં વિચરતા પરિવારોની વસાહતમાં જવાનું થયું. ૪૮ પરિવારોને અંત્યોદય અને BPL રેશનકાર્ડ મળ્યાં હતાં એનું વિતરણ પણ કર્યું. જેમને કાર્ડ મળ્યાં હતાં એમાં દેવાભાઈ ભરથરી પણ હતાં. કાર્ડ મળવાથી એ ખુબ ખુશ હતાં. તેમણે પોતાની વાત કરતાં કહ્યું, ‘ રેશનકાર્ડ મેળવવા રૂ.૧,૦૦૦ ખર્ચી નાખ્યા છતાં કાર્ડ મળતું નહોતું. સંસ્થા અને નારણભાઈ(vssmના કાર્યકર)ના હોય તો અમને આ કાર્ડ મળે જ નહિ.. મારો જુવાન દીકરો દિનેશ કેન્સરની બિમારીમાં મરી ગયો. હું નોંધારો થઇ ગયો પણ સંસ્થા મારી પડખે ઉભી રહી. દિનેશની વહુ નર્મદા અને એની ૬ મહિનાની દીકરીની જવાબદારી મારા માથે આવી. હિમ્મત હારી ગયો હતો પણ નારણભાઈએ મારી વહુનું પેન્શન બાંધી આપવામાં મદદ કરી. હવે અંત્યોદય કાર્ડ અપાવ્યું અને મારું નામ પણ BPL યાદીમાં દાખલ થયું. હવે બહુ ચિંતા નથી. નર્મદાને બીજું ઘર કરવા સમજાવું છું પણ એને બીજે જવું નથી એટલે એને દીકરીની જેમ સાચવું છું. નાનું મોટું કામ પણ કરુ છું એમાંથી પણ આવક થાય છે. સંસ્થા અમને મોડી મળી વહેલાં મળી હોત તો કદાચ દિનેશ આજે જીવતો હોત.. પણ ભગવાનને જે ગમ્યું તે ખરું..’

દેવાભાઈના મોઢેથી આ વાત સાંભળીને નિરાંત અનુભવાય છે.. કોઈ પણ વંચિત પરિવારને આપણા કાર્યથી આનંદ થાય એનાથી વિશેષ સંતોષની વાત એકેય નથી હોતી... 

દેવાભાઈને કાર્ડ આપવામાં સરકાર અને નારણ થકી મારે નિમિત બનવાનું થયું...

VSSM Team at Dangaa of Dafer Community of Gujarat

Dafer and their endless plight of neglect and suffering…..

VSSM Team at Dangaa of Dafer Community
at  Bhojva Village of  Viramgaum Block

Time and again we keep writing about the plight of the Dafer community in the regions we work. The Dafer feature in the government’s list of 14 most marginalised communities in the state.  On a scale of 1 to 10 if the challenge to get the nomadic communities accepted and settled within any village boundary is 9.5 settling the Dafer families can be rated at 11 - impossible. The Dafer Families face subjective attitude of the society at large as well as the authorities especially the police. They are subjected to abuse not because they have done anything illegal but just because they were categorised as a Criminal Tribe by the Britishers. The British left our country long ago leaving the legacy of harassing these families. . 

22 Dafer families live  in Bhojva village of Ahmedabad’s Viramgaum block. Like all Dafer families these families too have kept wandering from village to village sometimes in search of work, sometimes fearing police atrocities or sometimes just because the villagers whose farms they guard and protect asked them to walk out from the village. But Bhojva has been a rather receptive village, its a village they have found peace. The village Sarpanch is a good and noble man, trying his level best to be helpful to these families in all possible manner. VSSM’s efforts and cooperation of the Sarpanch has helped acquiring Voter ID cards Ration Cards, Adhar Cards, Vatsalya Cards to 6 of the 22 families. VSSM is working towards ensuring allotment of residential plots to these families.  The Bhojva panchayat is willing to allot land but now that the governance of village comes under Viramgaum Nagarpalika the dynamics have changed and the chances of getting the residential plots have slimmed down substantially. We are trying our level best ensure that along with families from other nomadic communities in Bhojva these Dafer  families are alloted the plots as well. 

The Additional Officer Shri. Bhalodiya is extremely supportive but the task of plots allotment isn’t gathering momentum. The endless rounds to the concerned offices continue and yet no breakthrough. We also get a sense that there is a dissent towards settling the Dafer in Bhojva as there is abrupt end to their  statement, “ it was ok if they were Bajaniyaa, Meer, Saraniyaa we would have settled them but these are Dafer families….!!!” the rest of the statement is left for us to be understood. 

On 23rd May 2015 we happen to be amidst in the Dangaa of Dafer Communitiy. As it always happens the discussion was very forthright and honest. “Do something so that we get our own land. We aren’t saying settle us in this particular village, the earth is endless, settle us anywhere but give us land….” says Rehmanbhai  Dafer. The heat is unbearable, dust storms erupt anytime, surviving under almost open sky, protecting themselves  from the harshness of these elements becomes  impossible. The dust is everywhere including their food. It is the government’s responsibility to do all that is needed to help this community come out from the shackles of extreme poverty. And why is the government not trying its best to support these families - well we fail to understand!!

Hoping that these families get the attention they deserve, get a small plot to build a home where not the dust but joys and cheer storm in…….

ડફેર – વિમુક્ત સમુદાય પોતાનું કાયમી સરનામું ઈચ્છે છે..

અમદાવાદના વીરમગામ તાલુકાના ભોજવા ગામમાં ૨૨ ડફેર પરિવારો રહે છે..પેઢીઓથી એક ગામથી બીજે અને ત્યાંથી ત્રીજે કામ ધંધાની શોધમાં તો રઝળપાટ કરવો પડે પણ પોલીસની બીકથી પણ રઝળતાં રહેવું પડ્યું છે. ભોજવામાં હવે નિરાંત છે. પોલીસની કનડગત પણ કંઇક અંશે ઓછી થઇ છે. ગામના સરપંચ ભલા માણસ છે એટલે vssmની મદદ અને સરપંચના સહયોગથી ૨૨ માંથી ૬ પરિવારોને મતદારકાર્ડ, રેશનકાર્ડ, આધારકાર્ડ, વાત્સલ્યકાર્ડ મળ્યા છે. vssm હવે આ પરિવારોને કાયમી રહેણાંક અર્થે પ્લોટ મળે એ માટે પ્રયત્ન કરે છે. ભોજવા ગામ આ પરિવારોને પ્લોટ આપવા તૈયાર છે પણ હવે ભોજવા ગામનો સમાવેશ વીરમગામ નગરપાલિકામાં થતાં આ પરિવારોને પ્લોટ મળવાની આશા પર પાણી ફરી વળ્યું છે, વિરમગામમાં વસતી અન્ય વિચરતી જાતી સાથે આ પરિવારોને પણ પ્લોટ મળે એ માટે મહેનત કરીએ છીએ.. પ્રાંત અધિકારી ભાલોડીયા સાહેબ ખૂબ મદદ કરે છે પણ કોણ જાણે કેમ કામની ગતિ નથી આવતી. કેટલાં ધક્કા થયા છતાં શું થશે એનો ખ્યાલ નથી આવતો.. કયાંક ડફેર પરિવારોને વસાવવાનો વિરોધ પણ છે. બજાણીયા, મીર, સરાણીયા પરિવારો હોય તો વસાવી દઈયે પણ આ ડફેર?? આગળ કશું બોલે નહિ પણ આપણે સમજી જવાનું...

આજે (૨૩-૫-૧૫)આ પરિવારોના ડંગામાં જવાનું થયું.. એમની સાથેની વાતમાં રહેમાનભાઈ સતત એક જ વાત કહેતા હતાં, ‘હવે આમારી પોતાની જગ્યા જડે એમ થાય એમ કરો ને.. અમે ક્યાં કહીએ છીએ કે અહીયા જ વસાવો દુનિયાના કોઈ પણ છેડે વસાવો પણ હવે અમને અમારી જગ્યા આપો ...’ આવી કાળઝાળ ગરમીમાં ધુળની ડમરીઓ પોતાનું સામ્રાજય સ્થાપિત કરવાં મથતી હોય, ઘણી વખત તો ખાવાનામાંય ધુળ ભેગી થઇ જાય આવી હાલતમાં પોતાનું આવાસ મેળવવાનો એમને અધિકાર છે આર્થિક પાસું નબળું છે એટલે સરકારે જ એને મદદ કરવી ઘટે .. વળી રાજ્ય સરકારે જાહેર કરેલી ૧૪૭ જાતિઓમાંથી ડફેરને તો અતિપછાત ૧૨ જાતિમાં સમાવ્યા છે તો પછી એને પછાત પણામાંથી બહાર લાવવા મહત્તમ પ્રયત્ન થવા જોઈએ પણ એ કેમ થતાં નથી એ સૌથી મોટો પ્રશ્ન છે. 

ઇચ્છીએ કે આ પરિવારો પર સરકારનું ધ્યાન જાય અને એમને પોતાનું કાયમી સરનામું મળે જ્યાં ધૂળનું નહિ પણ પોતાનું સામ્રાજ્ય હોય..

VSSM Progressive Change for Meer Community - A Nomadic Tribes across Gujarat

Since the Meer community does not feature in the government’s list of Nomads their problems increase manifolds….

VSSM Progressive Change for Meer Community -
Chayaben with Meer Families who allotted Voter ID Cards and Adhar Cards 

There are two pressing points here in this story of 23 families from Meer community. First is the status of Meer families. The Meer community inspite of leading a Nomadic Lifestyle does not find mention in the government’s list of nomadic and de-notified communities.   Time and again we have brought this matter to the notice of the government and the authorities but the matter is far from being resolved. As a result the Meer community - A Nomadic Tribes across Gujarat state remains deprived of access to the benefits of the various welfare scheme by government. The second issue is,  under the present scenario when land is becoming the most priced possession Meer and other communities like it do not find place to erect even their temporary shelters. Wherever they go the land mafia, land owners are ready to shoo them away. With the availability of land  shrinking with each passing day the homeless nomads are finding it difficult to find land to mount their thatched roofs.  

During the times when our towns and cities weren’t such land hungry it was easy for the landless and the homeless to find a place and buildup a kuchha house. So our 23 Meer families have been staying in Ahmedabad for all their lives. As the city kept growing their distance from the city also kept growing,  until they were pushed to the outskirts of the city. The families earlier lived on wasteland but since past 3 years they stay on a rented piece of land in Ahmedabad’s Jantanagar. These families earn their living from selling ornamentations and decor items for trucks. To sell these  stuff the men wander as far as Karnataka while the women stay back with children. 

Being Nomads these families never had any identity proofs. It was difficult for them to identify themselves when police stopped ad inquired as they travelled to distant states. When VSSM came into contact with these families the first thing we did was apply for Voter ID cards. 50 individuals were allotted Voter ID cards and Adhar Cards. however when the landlord came to know about the development he got furious and asked the families to vacate the land or else get the cards cancelled. It required a lot of persuasion on our part but he has declared that the ration cards will not bare the address of this this place ( his land). How to proceed is a dilemma for us. At the moment we are in process finding a government wasteland for these families so no further issues come up!!

VSSM’s Chayaben  and the  Meer families with the Voter ID  and Adhar card, in the backdrop are their houses. 

વિચરતું જીવન જીવતાં મીર સમુદાયનો સમાવેશ વિચરતી જાતિમાં કર્યો નથી..

અમદાવાદના જનતાનગરમાં ૨૩ મીર પરિવારો ખાનગી માલિકીની જગ્યામાં છાપરાં બાંધીને ભાડેથી રહે. અમદાવાદ શહેરનો વિકાસ નહોતો થયો ત્યારે શહેર આસપાસનો વિસ્તાર જંગલ અને ખેતારું હતો. આ પરિવારો અન્ય વિચરતા પરિવારોની જેમ આ વિસ્તારમાં ફરતાં રહ્યાં પણ શહેર વિકસતું ગયું તેમ તેમ આ પરિવારો વધુને વધુ ફંગોળાતા ગયા. કંઈ કેટલીયે જગ્યાએ આ પરિવારોએ પોતાના ડેરા તંબુ નાખ્યાં અને ઉપાડ્યા. છેવટે ત્રણેક વર્ષથી ભાડાની જગ્યા પર જનતાનગરમાં વસવાટ કર્યો. આ પરિવારો ટ્રકને શણગારવાનો સામાન બનાવે અને વેચે અને એ માટે છેક કર્ણાટક સુધી વિચરણ કરે. પુરુષો ફરે અને બહેનો એક જગ્યા પર બાળકો સંભાળીને રહે.  

પરંતુ વિચરતી જાતિના હોવાના કારણે પોતાની ઓળખના પ્રશ્નો તો રહેવાના જ અને ઓળખના કોઈ પુરાવા ના હોવાના કારણે વેઠવી પડતી એમની હાડમારી પણ સમજી શકાય એમ હતી. કર્ણાટક સુધી પોતાના વ્યવસાય માટે વિચરણ કરતાં આ પરિવારોને જયારે પોલીસ કે અન્ય લોકો ક્યાંથી આવ્યાં? સામાન ક્યાંથી લાવ્યાં વગેરે હકીકતો પૂછે ત્યારે જવાબ તો હોય પણ આધારો ના હોય એટલે તકલીફ પડે. આપણા સંપર્કમાં આ પરિવારો આવતાં આપણે ૫૦ વ્યક્તિઓને મતદારકાર્ડ અને આધારકાર્ડ અપાવવામાં નિમિત બન્યા. પણ ભાડાની જગ્યા પર રહેતાં હોવાના કારણે માલિકને ખબર પડી કે પોતાની જગ્યાના મતદારકાર્ડ આ પરિવારોએ બનાવી દીધા છે એટલે પ્રથમ તો એમણે જગ્યા ખાલી કરો અથવા કાર્ડ રદ કરાવોનું રટણ શરુ કર્યું. ખુબ સમજાવ્યા પછી એ બધું શાંત થયું પણ રેશનકાર્ડ મારી જગ્યા ના નહિ બનવવાના એવું ચોખ્ખું ફરમાન એમણે જારી કરી દીધું છે. શું કરવું એ મૂંઝવણ છે. સરકારી પડતર જગ્યા શોધીને આ પરિવારો ત્યાં રહેવા જાય એની વ્યવસ્થા કરવી છે જેથી બીજી તકલીફ ઉભી ના થાય. 

મીર પરિવારોનો સમાવેશ રાજ્ય સરકારે વિચરતી જાતિમાં કર્યો નથી જબકી આ પરિવારો છે વિચરતા. આપણે રાજ્ય સરકારને રજૂઆત કરી છે અને આ પરિવારનો સમાવેશ વિચરતી જાતિમાં કરવા વિનંતી કરી છે જેથી વિચરતી અને વિમુક્ત જાતિને મળતાં માર્યાદિત લાભો આ પરિવારોને પણ મળી શકે.. મીર જેવી અન્ય કેટલીક વિચરતી જાતિઓ પણ સરકારની યાદીમાં નથી પણ એમને કે મીરને પોતે કઈ યાદીમાં છે? સરકારની શું મદદ મળે? વગેરે જેવી કોઈ જ માહિતી નથી.. જે કમનસીબી છે..

ફોટોમાં vssmના કાર્યકર છાયાબહેન સાથે પોતાનાં મતદારકાર્ડ અને આધારકાર્ડ સાથે મીર પરિવારો અને એમની પાછળ એમનાં ઘર...