AS VSSM finds few more nomadic settlements and families living under distressing conditions..

Narankaka with his house in the background..

 "So who are you??” inquired Nathabhai Raval to VSSM’s Naranbhai. 

The inquiry was an obvious one as  Nathakaka wasn’t  aware of  Naranbhai’s identity. Naranbhai was visiting  the nomadic settlement of Mudetha village in Banaskantha’s Deesa block and Natahkaka happened to stay their. The visit was to understand how VSSM can support the families here. The settlement has 35 families,  65 year old Nathakaka and his wife have no children, at this age it is difficult to earn living. They lead a life of destitute and it was absolutely heart-wrenching  to witness them live the way they did, in-fact all the 35 families lived in similar conditions. 

The living conditions of families in  Mudetha
nomadic settlement 

The village panchayat has included the names of these Raval families into  the village land  register meaning the land belongs to them but they are still awaiting some kind of support to build homes on this plots. Nathakaka and his wife receive Rs. 800 as oldage pension but that kind of money can help them barely survive. When Naran inquired if he had applied for any support to build a house, Narankaka replied, “ In my entire life this toilet is what the government has helped me with, I haven’t received any other kinds of government support so far. I have had filed papers for pension but that also hasn’t worked out!!” Sad but true.. 

There must be thousands of settlements like Mudetha where no government has yet reached, whose inhabitants survive under pathetic living conditions. VSSM is trying to find out how it can be of some help to these families. Tribhovanbhai, who happens to be the community leader here will be talking to the families before seeking VSSM’s support. Hope he is able to understand our willingness to support families like Narankaka’s…

What if the government fails to help Narankaka, VSSM surely will….

‘તમે કુણ?’ 

બનાસકાંઠાના ડીસા તાલુકાના મુડેઠાગામમાં રહેતા નાથાભાઈ રાવળે vssmના કાર્યકર નારણને પુછ્યું. નારણે vssmનો પરિચય આપી. તેમની સ્થિતિ જાણવા અને શક્ય બને તો મદદરૃપ થવા આવ્યા અંગેની માહિતી આપી.

નાથાકાકા 65 વર્ષના અને નિરાધાર. જે પરિસ્થિતિમાં રહે છે એ જોઈને હૃદય કંપી જાય. જોકે એકલા નાથાકાકાની આ હાલત નહોતી ત્યાં રહેતા 35 પરિવારોની આજ દશા છે. પંચાયતે વર્ષોથી રહેતા રાવળ પરિવારોના નામ આકારણીમાં ચડાવી દીધા છે એટલે હવે એ જગ્યા તેમની થઈ ગઈ કહેવાય. પણ પ્લોટ પર ઘર બાંધવા કોઈ સહાય સરકારે આપી નથી. નાથાકાકા અને તેમના પત્નીને સંતાનો નથી, હવે કમાઈ શકાય તેવી સ્થિતિ પણ નથી.

આવામાં તેમને તથા તેમના પત્નીને વૃદ્ધ પેન્શન માસીક રૃા.400 બંનેનું મળિને રુા.800 મળે તો ટેકો થાય પણ એ મળતું નથી. નારણે તેમને પુછ્યું કાકા અરજી કરી છે તો એમણે કહ્યું, ‘મારી આખી જિંદગીમાં પહેલીવાર સરકારની સહાયના રૃપમાં મને શૌચાલય બનાવી આપ્યું બાકી કશું આજ સુધી મળ્યું નથી. પેન્શન માટે કાગળિયા કર્યા પણ એમાં કાંઈ થ્યું નથી.’

રાજ્યમાં અને દેશમાં મુડેઠા જેવી હજારો વસાહતો છે જ્યાં હજુ સરકાર પહોંચી નથી. vssm આ પરિવારોને મદદરૃપ થવા શક્ય કોશીશ કરશે જોકે વસાહતના આગેવાન ત્રીભોવનભાઈ પોતાની વસાહતમાં થોડી મસલત કરીને નારણને મદદ માટે બોલાવવા કે કેમ તે કહેવા કહ્યું છે. આશા રાખીએ આગેવાન ભાઈ vssmની ભાવના સમજે અને અમે તેમને મદદરૃપ થઈ શકીએ.

નાથાકાકાને સરકાર મદદ કરે કે ના કરે પણ અમે ચોક્કસ મદદરૃપ થઈશું. 

ફોટોમાં આ પરિવારો જે સ્થિતિમાં રહે છે તે જોઈ શકાય છે. સાથે જ નાથાકાકા તેમના બિસ્માર ઘર સાથે..

The formation of a Development Corporation for Nomadic and Denitrified communities and the feeling of being left out……..

The leaders of nomadic communities gathered to
discuss their issues (file photo) 

The Government of Gujarat on 28th July 2015 announced  the appointments of Chairperson and Members for the Development Corporation for Nomadic and De-notified tribes. The Chief Minister Mrs. Anandiben Patel appointed Shri. Gorakhnath Vadee of Dhrangadhra and Shri. Kishankaka Nat of Deesa from the names given by VSSM as the members of the corporation. We were hopeful that the corporation consisting of 7 members will find a fitting representation of  community leaders/individuals from major/populous communities and we are glad that the Devipujak community is well represented. Community leaders from Raval, Bajaniyaa, Salat, Oad, Dafer, Bhavaya, Sandhi, Saraniyaa, Gadaliyaa etc. called up to inquire if their communities were duly represented!! While we had to affirmative answer to they queries but we did assure them that the individuals who have been appointed are good humans and will be listening to their grievances and concerns. 

While we are aware of the fact that the appointments of members to any such official body does have constitution restrictions, we also need to address the anxiety of almost 40 communities each of who is worried whether the agonies of their community will be heard! It is first time after the independence of our country that a special body to address the issues of nomadic communities has been formed hence it is rational that these concerns emerge from the communities that have no participation  to such an important body. 

As a remedial measure we feel that a working committee be formed which has representation from every community, the committee should meet at regular intervals, discuss the issues and take their suggestions and make  the future plans accordingly, this will also help strengthen the body and realise the objectives for its coming into being. At this stage we feel it is important that such a committee be formed or else the discontent from the communities would be difficult to curb.

We are extremely thankful to The Chief Minister Mrs. Anandiben Patel for the immediate decision of forming this much needed corporation and hope the concerns and grievances of nomadic communities will be addressed with similar pace.

ગુજરાત વિચરતી અને વિમુક્ત જાતી વિકાસ નિગમમાં અમારી જાતિમાંથી કોઈનું પ્રતિનિધિત્વ છે?? રાવળ, બજાણીયા, સલાટ, ઓડ, ડફેર, ભવાયા, સંધી, સરાણીયા, ગાડલીયા વગેરે

ગુજરાત વિચરતી અને વિમુક્ત જાતી વિકાસ નિગમમાં ચેરમેન અને સભ્યોની નિયુક્તિની જાહેરાત સરકારે તા. ૨૮ જુલાઈના રોજ કરી. સભ્યો માટે આદરણીય શ્રી આનંદીબહેનને vssm દ્વારા આપેલા નામોમાંથી શ્રી ગોરખનાથ વાદી (ધ્રાંગધ્રા) અને શ્રી કિશનકાકા નટ (ડીસા)ની પણ નિયુક્તિ થઇ. કુલ સાત સદસ્યોના બનેલા નિગમમાં વિચરતી અને વિમુક્ત જાતિના વધુ વસ્તી ધરાવતી જાતિના આગેવાનોને પ્રતિનિધિત્વ મળશે એવી આશા હતી જેમાં દેવીપૂજક સમુદાયને સારું એવું પ્રતિનિધિત્વ મળ્યું છે. જેનો આનંદ છે.

આજે રાવળ, બજાણીયા, સલાટ, ઓડ, ડફેર, ભવાયા, સંધી, સરાણીયા, ગાડલીયા વગેરે સમુદાયના આગેવાનોના પણ ફોન આવ્યા અને એમની જાતિમાંથી કોઈનું પ્રતિનિધિત્વ છે કે કેમ એ પ્રશ્ન કર્યો.. મારી પાસે જવાબ નથી.. પણ હાલમાં જેમની નિયુક્તિ થઇ છે એમાં ઘણા સારા માણસો છે અને એ આપણી વાત જરૂર સાંભળશે એવો દિલાશો આપણે એમને આપ્યો.. 

નિગમમાં સભ્યોની નિયુક્તિમાં બંધારણીય મર્યાદા છે આપણે એ જાણીએ છીએ પણ વિચરતા અને વિમુક્ત સમુદાયમાં સમાવેશ ૪૦ જાતિઓ તો પોતાની સ્થિતિની વાત નિગમમાં સંભાળશે કે કેમ એની ચિંતામાં છે. ચિંતા પણ સ્વાભાવિક છે આઝાદીના આટલા વર્ષો પછી પહેલીવાર એમના માટે કંઇક બન્યું છે અને એમાં પોતાની ભાગીદારી નહિ હોય તો પોતાનો અવાજ પહોચશે કે કેમ એ ભય પણ વ્યાજબી છે.. 

એક ઉકેલરૂપે એવું લાગે છે કે એક કાર્યકારી સમિતિ પણ બનાવવી જોઈએ જેમાં દરેક જાતિના સભ્યોને લેવા જોઈએ અને એની બેઠક પણ વખતો વખત થવી જોઈએ અને એમના મંતવ્યો લઈને નક્કર આયોજન પણ કરવું જોઈએ.. દાંત વગરના વાઘ જેવું નિગમ બની ના રહે તે માટે પણ કાર્યકારી સમિતિની રચના જરૂરી લાગે છે..   નહિ તો પ્રતિનિધિત્વ ના મળ્યાના રંજ સાથેનો વિરોધ ટાળવો મુશ્કેલ થઇ જશે.. 

નિગમના ત્વરિત નિર્ણય બદલ આદરણીય શ્રી આનંદીબેહન પટેલનો vssm વતી આભાર માનીએ છીએ. આગામી દિવસોમાં વિચરતા વિમુક્ત સમુદાયોના પ્રશ્નો આજ ત્વરાએ હાથ પર લેવામાં આવે એવી સહજ અપેક્ષા છે. 

એક માણસ તરીકેનું તમામ સન્માન મળે એ માટે ભેગા થયેલા વિચરતી વિમુક્ત જાતિના તમામ આગેવાનો (ફાઈલ તસવીર)

Antyoday Ration Card For Nomadic Tribes Women by VSSM

Finally an Antyoday Ration Card is issued to 75 years old Shankuben.

Samuben - Nomadic Community woman with
her Antyoday Ration card

"All these is too much too late, towards  the end of my life, had I got  this Antyodaya Ration Card earlier life would have been less of a struggle.” says 75 years old Sankuben when we told her that the Antyoday Card she has recently received entitles her to free food grains. On 24th June 2015, 30 families from Bhabhar received Antyodaya Ration Cards. Amongst these 30 many are old aged individuals. Like Shankuben, Samuben Raval is also at the fag end of her life, she thanked the government for the issuing the cards but echoed similar concerns as  Shankuben, “old people like us should have received such cards much earlier.” 

According to an order by the Supreme Court of India the destitute, elderly, handicap and widow are always entitled to Antyodaya Ration Card. However this order is implemented in some regions only leaving widow and aging destitute like Sankuben struggling and deprived of government welfare schemes. 

Shankuben and Samisen with their prized possessions - Antyoday Ration Cards…..

૭૫ વર્ષે VSSMની મદદથી વિચરતી જાતિના શન્કુબેનને અંત્યોદય કાર્ડ મળ્યું..

Shankuben - Nomadic Community woman with
her Antyoday Ration Card

ભાભરમાં આજ રોજ તા.૨૪-૦૬-૧૫ ના રોજ ૩૦ પરિવારોને અંત્યોદય રેશનકાર્ડ આપવામાં આવ્યાં. જે પરિવારોને કાર્ડ આપવામાં આવ્યાં તે પરિવારમાંથી ઘણા વ્યક્તિઓ વૃદ્ધ છે. શન્કુબેનને ૭૫ વર્ષ થયા હશે. પહેલીવાર એમને અંત્યોદય કાર્ડ મળ્યું. આ કાર્ડથી એમને અનાજ મળશે એમ કહ્યું ત્યારે એમણે કહ્યું, ‘હવે તો ઉપર જવાની તૈયારી થઇ ગઈ.. કેડ(કાર્ડ) બહુ મોડું મળ્યું.. અમારા જેવા ઘરડાં માણસોને સમયસર આ બધું મળે તો અમારે બહુ વેઠવાનું ના થાય.. આવું જ સમુબહેન રાવળે પણ કહ્યું સાથે સાથે સરકારનો આભાર પણ માન્યો.. સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ પ્રમાણે નિરાધાર વૃદ્ધ, વિકલાંગ અને વિધવા બહેનોને અંત્યોદય રેશનકાર્ડ મળવા જોઈએ. આ આદેશનો ક્યાંક અમલ થાય છે તો ક્યાય હજુ બાકી છે અને એટલે જ શન્કુબેનને આવા પ્રશ્નો થાય છે.. આશા રાખીએ દરેક જરૂરિયાતમંદ માણસોને બધી જ સગવડ મળે.. ફોટોમાં શન્કુબેન અને સમુબેન પોતાને મળેલા કાર્ડ સાથે..

Antyoday Ration Cards For 23 Nomadic families of Bhabhar block facilitated by VSSM

VSSM facilitates allocation of Antyoday Ration Cards to 23 Nomadic families of Bhabhar block. 

Recently, 23 families belonging to Vadee Communities, Devipujak Communities, Raval Communities, Meer Communities, Gadaliya Communities were allotted their Antyoday Ration Cards. The families belong to Balodhan, Mera and Kuvada villages of Bhabhar block in Banaskantha, The applications were filed three months back. Normally the time taken for issuance would be much more but with supportive and considerate official Mamlatdar Shri. Prakashbhai Chaudhary at realm the applications were process sooner than expected.

The Nomadic Communities because they do not have a permeant address, do not being to any one revenue village, aren’t aware of their fundamental rights suffer lot at the hands of authorities and villagers. Their ignorance makes them victims of mafia individuals who prowl and make money on pretext of getting them various citizenry documents. They may be staying in a village for past 25 years but still most of them do not possess any evidence of their residency in that village, since most of them aren’t wanted in the village the villagers also are least bothered in supporting the cause.

When the 23 families received their ration cards Rangabhai Vadee a resident of Balodan settlement asked VSSM’s Naranbhai, “ So how much money do we have to pay to get this Antyoday Card??

"Not a single penny, this is your right and once you apply you should get it, but why would you ask so?” Naranbhai replied.

Rangabhai couldn’t believe this because he had spent thousands on getting a Voter ID card and than some more to get a ration card that too  he received an APL ration card. Because of his ignorance and the  lack of documents of  proof made him an easy target. The presence of VSSM in nomadic settlements not only facilitates such  process but also prevents families from being  victims of such rackets…..

ભાભર તાલુકાના ૨૩ વિચરતા પરિવારોને vssmની મદદથી અંત્યોદય રેશનકાર્ડ મળ્યા..

આ દેશમાં જન્મ લેનાર તમામ વ્યક્તિને આ દેશના નાગરિક તરીકેના તમામ પુરાવા મેળવવાનો અધિકાર છે. સામાન્ય રીતે જે સ્થાઈ છે, જેમનું પોતાનું સરનામું છે એમને આ બધું મળવું મુશ્કેલ નથી. પણ વિચરતા પરિવારો કે જેમના પોતાના વસવાટના ઠેકાણા નથી એમના માટે આ બધું મેળવવું ખુબ કપરું છે. વર્ષોથી ગામમાં રહે છે પણ ગામના બીજા વ્યક્તિને મળતાં અધિકાર મેળવવા આ પરિવારો વલખાં મારે છે. બલોધણ ગામમાં રહેતાં રંગાભાઈવાદીએ મતદારકાર્ડ માટે ઘણા પૈસા ખર્ચ કર્યા પછી કાર્ડ મળ્યું. મૂળ તો વિચરતા હોવાના કારણે ગામના રહેવાસી છે એવો પુરાવો નહોતો એટલે પૈસા ખર્ચવાનું થયું. રેશનકાર્ડ માટે રૂ.૧૦૦૦ ઉપરાંતનો ખર્ચ કર્યો ત્યારે જતાં APL કાર્ડ મળ્યું. પણ એમના જ સમુદાયના ૭ પરિવારોને vssmની મદદથી મતદારકાર્ડ અને એ પછી અંત્યોદય રેશનકાર્ડ મળ્યા ત્યારે રંગાભાઈએ ‘આ કાર્ડ માટે કેટલા પૈસા આપવા પડે નારણભાઈ?’ (vssm ના કાર્યકર) એમ પૂછ્યું. નારણે કહ્યું, ‘એક રૂપિયો પણ નહિ આ તમારો અધિકાર છે અને તમને એ મળે જ’ પણ એમના માનવામાં આ આવતું નહોતું.

બનાસકાંઠા જીલ્લાના ભાભર તાલુકાના બલોધણ, મેરા, કુવાળા ગામમાં રહેતાં વાદી, દેવીપૂજક, રાવળ, મીર, ગાડલિયા સમુદાયના ૨૩ પરિવારોને 16 એપ્રિલ ૨૦૧૫ના રોજ અંત્યોદય રેશનકાર્ડ મળ્યા. અંત્યોદય રેશનકાર્ડ માટે આપણે ત્રણ મહિના પહેલાં અરજી કરી હતી. ભાભર તાલુકાના નાયબ મામલતદાર શ્રી પ્રકાશભાઈ ચૌધરી ખુબ જ ભલા માણસ અને એમના કારણે જ આ પરિવારોને અંત્યોદય કાર્ડ મળી શક્યા.

દેશમાં વસતા તમામ વ્યક્તિઓની અન્નસુરક્ષા જળવાય એવી અભ્યર્થના સાથે ફોટોમાં અંત્યોદય રેશનકાર્ડ સાથે પરિવારો..