The show must go on...VSSM starts new season of Water Management...

Meeting with the villagers of Waghpura 

 How long can one survive without air?  A few seconds maybe !! And without water? Maybe for a few hours!  And yet we undervalue both these resources.

VSSM initiated deepening village lakes in Banaskantha

 We save money, to help us sustain during a crisis or special needs. I reckon all of you would agree if I claimed that our underground water reserves are like our savings. Meaning they have to be reached out for only in case of dire need and stop drawing from these reserves once we have other options available. However, we have failed to do that. We kept using our groundwater reserves without responsibly giving back what was taken from nature’s reserves. Despite crippling water crisis, we have never felt the need to save water.  Rainwater is the only source of fresh water and we have not considered it necessary to catch and conserve it. According to a study by 2080, we shall run out of drinking water. It is time we wake up to the looming crisis. Water is the biggest threat there is.

Ongoing lake deepening work

VSSM initiated deepening village lakes in Banaskantha but just deepening the lakes is not going to be enough. Farmers will have to build farm ponds and plan the slop in such a way that rain waters from the village are captured in these reservoirs. If planned well the water tables in this region will begin to rise.

Lavana Water Management site

 The COVID19 crisis has impacted our water conservation works, we had to delay the beginning of this year’s works. Nonetheless, we are confident about excavating at least 25 lakes this year. The leadership of Banaskantha’s Lavana and Makhanu village is aware and proactive hence, the works there have already begun (as seen in the pictures).  We have had a meeting in Waghpura too and more were in planned, but the lockdown has crippled our movement.  According to our work protocol, we only begin work in the village after a proper briefing of the initiative.

I am grateful for the insights of our respected Rashminbhai, who made us pay attention to the water crisis and pushed me into working on the issue. It should be noted that the entire water conservation initiative functions under the guidance of Shri Rashminbhai.

 If we do not act now ‘WATER-WATER EVERYWHERE, NOT A DROP TO DRINK’ will soon be a reality.

 પાણી..

હવા વગર થોડી સેન્કડો જીવી શકાય..જ્યારે પાણી વગર કેટલાક કલાકો..

આપણે કમાણીનો અમુક ભાગ બચત તરીકે જુદો મૂકીએ.. મૂળ તો તકલીફ અથવા પ્રસંગોમાં એ પૈસો કામ આવે..

ત્રેવડ એ ત્રીજો ભાઈ કહેવાય, એવું નાનપણથી આપણને મા- બાપ શીખવે..

ભૂગર્ભજળ એ બેંકમાં મૂકેલી આપણી બચત જેવું.. એને રોજ ન વપરાય ખાલી જઈ જાય. કોઈ આરો ન હોય ત્યારે એનો ઉપયોગ કરાય અને જેવી સગવડ થાય પાછી બચત કરવાનું કરવું પડે..

પણ આપણે એમ કરતા નથી. ભૂગર્ભજળ ને બસ કાઢે જઈએ પાછુ આપવાનું તો કરીએ જ નહીં..

મીઠા પાણીનો સૌથી મોટો સ્ત્રોત વરસાદ.. આપણે એ વરસાદના ટીપે ટીપાને બચાવવું જોઈએ.. પણ આપણે ઊણા ઉતર્યા છે.

એક સમાચાર પ્રમાણે આજ સ્થિતિ રહી તો 2080 સુધીમાં પીવાનું પાણી પણ નહીં બચે...

માટે જાગવાનો વખતઆવી ગયો છે..

અમે બનાસકાંઠામાં તળાવો ઊંડા કરવાનું આરંભ્યું છે. પણ ફક્ત ગામના તળાવો ગાળે ચાલશે નહીં... ખેડૂતો પોતાના ખેતરમાં પણ ખેતતલાવડી બનાવે.

આ તળાવ અને ખેતતલાવડીમાં એવો ઢોળાવ આપે કે વરસાદનું બધું પાણી વહીને એમાં ભરાય..

બે - પાંચ વર્ષે એ વિસ્તારના ભૂગર્ભ જળના તળ ઊંચા આવવા માંડશે..

આ વર્ષે કોરોનાના લીધે તળાવ ગળાવવાનું કામ થોડું મોડેથી શરૃ કર્યું છતાં 25 તળાવો ગાળી નાખીશું..

બનાસકાંઠાના લવાણા અને મખાણું બેય ગામના સરપંચ જાગૃત.. આ ગામોમાં થઈ રહેલું કામ ફોટોમાં જોઈ શકાય છે.

મીટીંગ અમે વાઘપુરા ગામમાં કરેલી. હમણાં તો બેઠકો માટે નથી જવાતું.. કોરોનાએ પગમાં બેડીઓ બાંધી દીધી છે..

પણ ગામલોકો સાથેનો એ વાર્તાલાપ યાદ કરુ છુ. એક સમજણ આપ્યા પછી પાણીનું કામ શરૃ કરવાની VSSMની પરંપરા..

આદરણીય રશ્મીનભાઈ જેમણે પાણીના કામોમાં મને વાળી જેમના માર્ગદર્શન હેઠળ અમે આ કાર્ય કરીએ.. આપનો આભાર તમે બહુ મોટુ કામ અમને સમજાવી દીધું.

પાણી ફક્ત મનુષ્ય માટે નહીં પણ સમગ્ર જીવ સૃષ્ટિ માટે જરૃરી...

#MittalPatel #VSSM 

It is always a hard task to convince the villagers to contribute towards their own good!!...

Mittal Patel discusses Water Management with the
villagers

In the earlier days, the farmers would begin to have an easier workload after the Rabi crop was harvested because the groundwater wasn’t explored yet hence there was no possibility of farming during summers.  “So what did they do during this free time?” is an obvious thought that crosses our mind.

The villagers handed over the collected amount to VSSM's
Naran

Do you think they spent their time ideally? Never! It is not in a farmer’s nature to sit still. They would till their soil and prepare their farms for the next season. They would repair and restore traditional water sources of their own and that of the village. Yes, they never depended on anybody else to come and take care of the water sources of their village. Today we depend on the government to come and take care of common property resources of our villages.

Lake before digging

When we initiated the participatory water conservation works in Banaskantha the first condition was that the community will contribute both in the form of action and funds. The soil excavated by VSSM funded JCBs will be carried away by tractors that the community members will bring. Also, the villagers will have to contribute in cash to raise a corpus to work on the maintenance of the water sources of their village. The amount of the contribution of each household will depend on their capacity. However, the community hasn’t been prepared to provide cash contributions.

“We did send our tractors, so why money?”

“These are the lakes in your village, so you need to contribute.”

It is very difficult to get someone to contribute in cash.

Water Management Site

If there are 300  houses in a village and each contributed Rs. 500 for upkeeping the lakes of their villages, the figure will be a decent Rs. 1.5 lacs. However, they would choose to spend the amount in any random expense over donating to maintain the lakes.

“The lake isn’t mine, so why to donate?” they argue.

“The lake is from your village when it brims with water it is also you who will benefit from it.”

I receive calls from many Sanpanch saying many villagers aren’t prepared to donate in cash.

And amidst such a discouraging scenario, the Kuvarva villages has performed beyond our expectations. The tractors arrived on schedule, they have already collected Rs. 50,000 in cash and more are on the way. We will be spending Rs. 5 lacs for the deepening on this lake plus a lac as community contribution will bring the amount to Rs. 6 lacs.

The pleasure of working in villages where villagers are supportive and understanding is beyond comprehension. It reflects the progressive mindset of the villagers. It shows they do not believe in charity neither do they like to be dependent on government and others for their needs. I hope other villages too draw inspiration from Kuvarva.

The villagers handed over the collected amount to VSSM’s Naran.

We are grateful to all our well-wishers who have supported our water management initiative.

પહેલાંના સમયમાં ફાગણ ઉતરતા ખેતીકામમાંથી ખેડૂતો નવરા થવા માંડતા...

એ વેળા બોરવેલ નહોતા એટલે ઉનાળુ પાક કરવાની સંભાવના નહોતી...

ત્યારે સ્વાભાવીક ખેડૂતો કે ગામના લોકો ઉનાળામાં શું કરતા? તે પ્રશ્ન થાય.

રખેને નવરા બેસી રહેતા એવું કહેતા.. કારણ નવરા બેસી રહેવાનું આ કામગરા માણસોને ફાવે નહીં.

પોતાના ખેતરો ખેડી ચોમાસા માટે તૈયાર કરવાનું ખેડૂતો કરે સાથે પાણી સંગ્રહના સંશાધનો ઠીક કરવાનું તેઓ કરતા.

હા, ગામના તળાવો ગાળવનાનું તેઓ કોઈનીયે મદદ લીધા વગર જાતે કરતા.

આજે આપણે સૌ સરકાર પર આધારિત થઈ ગયા છીએ. મારા ગામનું તળાવ હું શું કામ ગાળુ સરકાર ગાળશે એવું આપણે જરાય શરમ વગર બોલીએ છીએ..

અમે તળાવો ગાળવાનું બનાસકાંઠામાં શરૃ કર્યું. શરત એટલી જ કે માટી ગામ ઉપાડે એ ઉપરાંત ફાળો આપવાનો. આ ફાળો ગામલોકો પોતાની મરજી મુજબ આપે. આ ફાળો પણ એમના ગામના તળાવ ગાળવામાં જ પાછો વપરાવવાનો પણ લોકો ફાળા માટે ઝટ રાજી થતા નથી.

ટ્રેક્ટર તો આપ્યા. હવે ફાળો કેમ?

હું કહુ છુ તમારા ગામનું તળાવ ગળાય એમાં તમારી હીસ્સેદારી નોંધાય માટે..

પણ બહુ અઘરુ છે કોઈના ખીસ્સામાંથી રૃપિયો કઢાવવો..

ગામમાં 300 ઘર હોય અને દરેક ઘર 500 તળાવ માટે આપે તોય ફાળો દોઢ લાખ થાય પણ આમ તેમ વાપરી નંખાતા 500 તળાવ જે સાર્વજનીક છે તેને સરખુ કરવા હું શું કામ આપું તેવું લોકો માને છે..

અરે ભાઈ તમારા ગામનું તળાવ છે. પાણી ભરાશે તો તમને જ ફાયદો થશે..

ખેર ઘણા ગામના સરપંચોના ફોન આવે છે તળાવ ગાળવા પણ ફાળાની વાતમાં સૌ મોળા પડે છે..

પણ કાંકરેજનું કુવારવા ગામ જરા નોખુ છે..

માટી ઉપાડવા ટ્રેકટર તો આપ્યા એ ઉપરાંત પચાસ હજારનો ફાળો આપ્યો. હજુ વધારે એકત્રીત કરવાની એમની ગણતરી છે. અમે આ ગામમાં તળાવ પાછળ પાંચ લાખ ખર્ચ કરીશું. સાથે તેમનો ફાળો જો એકાદ લાખ આવે તો છ લાખ તળાવ ખોદકામમાં વપરાશે..

ગામની ભાગીદારી હશે તો અમનેય કામ કરવું ગમશે.. કોઈને કહી શકીશું. ગામો જાગ્યા છે. સાવ ધર્માદુ લેવાની એમની ખેવના નથી ને સરકાર પર આધારિત નથી..

કુંવારવાની જેમ અન્ય ગામો જાગે એવી ભાવના....

કુંવારવા ગ્રામજનોએ અમારા કાર્યકર્તા નારણ રાવળને લોકફાળો સમર્પિત કર્યો।

તળાવ ગાળવામાં મદદરૃપ થનાર સૌ પ્રિયજનોનો આભાર

Vada Village Join Hand With VSSM for Protection Of Its Sources

Summer is just around the corner, the scorching heat and record-breaking temperatures will once again trigger our seasonal concern for water, trees, environment and all that results in rising temperatures.

However, even after back to back years of record heat we haven’t learnt to live the proverb, ‘a stitch in time saves nine’. We will continue to wait for others to address the issue. We worry about our home, our savings, bank balance and likes because it is not the government’s responsibility. Had it been their concern we would have stopped caring about that too!! Correct?

                      Meeting at Vada Village

The environment is a shared legacy, protecting it is everyone’s concern. The summer heat will make all of us shout and make a noise of the efforts required to curtail those but once the rains arrive, the temperatures cool down and the downpour also cools down our tempo.

Since the past three years, VSSM has taken up the responsibility of doing its bit for environment protection, focusing on water conservation and restoration of traditional water sources.

The efforts to repair the community lakes in the villages was initiated in January and not May-June when summer is at its peak. We have been meeting the village leaders. In a recent meeting at Banaskantha’s Vada village in Kankrej block, we had a detailed discussion on why is it essential to contribute to these efforts of lake deepening. The JCB expenses are borne by VSSM, the excavated mud is picked up by the village community and the villagers contribute in cash for the maintenance of water sources. And it is not a very nominal amount of accumulated corpus we are seeking. The amount has to be considered so that the maintenance happens regularly and efficiently.

With Village Sarpanch

The communities in rural areas will benefit only when the lakes will deepen, and hold the rainwater into it. Why depend on government for all such needs. Yes, if it happens nothing like it but consider it an added benefit. Do what we have to do, whatever is our responsibility.

When one fails to protect common property resources they become history. There are numerous examples of lakes encroached upon and being used to farm. ‘once upon a time there was a lake here…’ we have heard this at countless places.


We are driving our efforts to include the villagers to take responsibility for their resources. We are reaching out to villagers, organising meetings to evoke this sense of responsibility and duty in them.

Lake before Deeping work

We are hopeful that the response is going to be better than the previous 3 years.

It is time we return to mother earth all that we have taken from her for all these years.
Vada village has taken up the responsibility to do its part for the protection of its water sources. Have you??


Images of our meetings and discussions…

Lake Deeping Work

ઉનાળો શરૃ થશે એટલે આપણે સૌ ઝાડ, પાણી ટૂંકમાં પર્યાવરણની ચિંતા સેવવાનું શરૃ કરીશું.

પણ આપણી પેલી કહેવત પાણી પહેલાં પાળ બાંધવાનું આપણાથી બહુ થતું નથી. ઘર, બચત વગેરેનું આયોજન આપણે કરવું પડે એટલે એ કરીએ જો કે મને ક્યારેક થાય જો આ આયોજન પણ સરકાર કરી દેતી હોત તો આપણે એય કરવાની દરકાર કરીએ નહીં.

સાર્વજનીક સંપતિ એવા પર્યાવરણના જતનથી લઈને માવજત અંગે ઉનાળો શરૃ થતા વિચાર આવે અને બે ચાર મહિના તો ચારે બાજુ કુકવા કરીએ મુકીએ. પણ પછી વરસાદ પડે અને એના નીર ભેગી આપણી રાડારાડ વહી જાય. ટૂંકમાં ટાઢુ પાણી ફરી વળે.

અમે પર્યાવરણ જતન સંદર્ભે કેટલુંક નક્કર કરવાનું છેલ્લા ત્રણેક વર્ષથી અમારી નૈતિક જવાબદારી સમજીને કરી રહ્યા છીએ. જેમાંનું મુખ્ય જળ સંગ્રાહાલયોને પુનર્જીવીત કરવાનું છે.

ગામના તળાવો સાબદા કરવાનું અભિયાન મે – જુન મહિનામાં નહીં પણ જાન્યુઆરીથી આરંભવાનું નક્કી કર્યું અને તે સંદર્ભે ગ્રામજનો સાથે બેઠકો કરવાનું શરૃ કર્યું છે.

બનાસકાંઠાના કાંકરેજ તાલુકાના વડામાં આવી બેઠક આયોજીત કરી અને ગામલોકોએ પોતાનું યોગદાન તળાવ ગાળવા કેમ આપવું એની વિસ્તારથી ચર્ચા થઈ.

તળાવ ગાળવા જેસીબી VSSM આપે, માટી ઉપાડવાનું કામ ગામલોકો પોતાના ટ્રેકટરોથી કરે આ ઉપરાંત ગામલોકો ફાળો ભેગો કરે. વળી આ ફાળો પાંચ પચીસ કે પચાસ હજાર નહીં પણ માતબર થાય એ માટે અમે કોશીશ કરી રહ્યા છીએ.

મૂળ તો તળાવ ગળાશે, પાણી ભરાશે તો ગામને જ ફાયદો થશે. વળી દરેક કામ સરકાર કરી આપે એવી આશા શું કામ રાખવાની. આપણી પોતાનીએ જવાબદારી છે. સરકાર કરે તો એ નફાનું એમ સમજવું પણ મારી જવાબદારી સમજી હું એમાં યોગદાન આપું તે થાય તે જરૃરી.

વળી આ થાય તો જ જાહેર સંપતિ એવા તળાવો સચવાશે બાકી તળાવ પુરીને ખેતી કરનારાના દાખલા ક્યાં ઓછા છે..

એક હતું તળાવ જેવી સ્થિતિ નિર્માણ ન પામે તે માટે અમે ગામલોકોની ભાગીદારી મહત્તમ તળાવ ખોદકામમાં આવે તે માટે પ્રયત્નશીલ છીએ અને એના જ ભાગરૃપે ગામલોકો સાથે બેઠકો તેમનો માંહ્યલો જગડાવા માટે કરી રહ્યા છીએ.

ત્રણ વર્ષ કરતા આ વર્ષે લોકભાગીદારીમાં સારો સહયોગ મળશે તેવું જણાઈ રહ્યું છે..

‘તારુ દીધેલું તુજને વળાવું’ ધરતી માને આવું કહેવાનો વખત આવી ગયો છે..

ઉપરોક્ત લખ્યા મુજબની અને એ સિવાયની ઘણી લાંબી પારાયણો ગામલોકો સાથે કરીએ એ અને વડાનું જે તળાવ ગાળવાનું છે એ બધુયે કેમેરામાં કેદ..

કાંકરેજનું વડાગામ તો જાગી ગયું પણ તમે જાગ્યા ????

#gujarat #banaskantha #watermanagement #જળસંચય #વિચરતા #વિમુક્ત #ગામ #participatorywatermanagement #લોકભાગીદારી #saveearth #savewater #environment #savetheplanet #nature #climate #mittalpatel #મીતલપટેલ

VSSM is planning to carry out a major forestation and reforestation drive in Banaskantha...

Mittal Patel addressing the meeting in Ratangadh village

Let’s do it…planning for major  collective reforestation drive….

VSSM is planning to carry out a major forestation and reforestation drive in Banaskantha. The villages where the leadership and community agrees on making arrangements for water, identification of areas to plant trees, appointment of a tree care taker will be taken up for the plantation drive and receive partial support from the organisation.

Mittal Patel meets community leaders for tree
plantation

The idea has been well accepted and communities are showing tremendous zeal. Kankrej and Ratangadh villages have already identified two beautiful spots for the same. And they are already planning ahead. Govindbhai and Dineshbhai  and other youth from the villages have decided to join hands to make their region green again. This initial positive support we have received has enthused us further.

We look forward to similar response from other villages as well and appeal them to join in, VSSM is prepared to support and take this drive further.

Mittal Patel visits the site for tree plantation

The image is about the initial planning meets with the community leaders.

વનીકરણનો કાર્યક્રમ ગામની ભાગીદારીથી કરવાનું આયોજન થઈ રહ્યું છે.

ગામો સામેથી પાણીની વ્યવસ્થા, વૃક્ષો ક્યાં વાવવા તે જગ્યા અને વૃક્ષોના જતન માટે એક માણસને આપવી પડતી સહાય જેમાં સંસ્થા પણ પોતાનું યોગદાન આપશે આ રીતે તૈયાર થઈ રહ્યા છે.

જે ગામને આ શરતો મંજુર હોય તે ગામોમાં વનીકરણ કરવાનું નક્કી ક્યું છે.

ગામો ઉત્સાહથી સાથે આવી રહ્યા છે. કાંકરેજના રતનગઢ ગામે બે સુંદર જગ્યા વનીકરણ માટે અમને બતાવી. 

અને સહયોગ આપવાની ખાત્રી તો હોય જ.

ગામના દિનેશભાઈ તથા ગોવિંદભાઈ સાથે ગામના અન્ય યુવાનો જોડાયા છે જેમણે ગામને હરિયાળુ બનાવવાના નિર્ધારમાં ઉત્સાહ પૂર્યો છે.

બસ આમ જ અન્ય ગામો તૈયાર થતા જાય તો ઘણું કામ થઈ શકે...

ગામોને વનીકરણ માટે તૈયાર થવા આહવાન...

અમે સાથે છીએ.. તમે તૈયાર થાવ...

ગામો સાથે વનીકરણ બાબતે તેમજ ગામના તળાવો બાબતે થયેલી બેઠકની તસવીર

#MittalPatel #VSSM

VSSM facilitates the process of desilting and deepening of lakes in Kankrej’s padardi village…

Mittal Patel addressing meeting regarding desilting
of lake at padardi village

It’s time we give back all that we have lynched from nature….

Imagine life without air and water!!! We inherited an earth full of dense forest, thriving flora, fauna and abundant of water all around. Civilizations birthed and shaped around water. 

Mittal Patel with the people of Padardi village 

Water is the most precious element on earth. And conserving water was of primary importance in the past. In water scarce areas making special provisions for water,  like step wells, well, lakes was considered to be a noble work. Communities and village elders took care of common  water sources. They followed an annual calendar of cleaning and desilting  village wells and lakes. Even today,  providing water to the thirsty is considered to be the most righteous work. And this is true to the core. A task like deepening and desilting lake benefits not just the humans but the birds and animals, trees and earth…

VSSM has taken up the task of desilting the lakes of Banaskantha, a water starved district of Gujarat. It carries this task with support from its well-wishing friends,  by partnering with the village leadership. The village communities are explained the reason of falling water levels and how they can contribute to VSSM’s efforts. Whereever the communities have comprehended our efforts the entire task is accomplished with ease and work brings desired results.

Padardi Water Management site

Recently,  we were in Kankrej block’s Padardi village. The village has agreed to lift the excavated mud but we would be happier if they agreed to raise money and  contribute to this effort just like Mudetha, Khadol and many other villages did.

We have to think collectively on giving back all that we have extorted from soil , we are grateful to all of you who have joined hands in this task of immense public service.

Naranbhai has been careful in selecting villages that are prepared to cooperate and contribute. The will to join hands in meaningful and constructive activities eases lots of challenges that usually  emerge once the work starts. Thank you Naranbhai for the thought you put in each task.

In pic – ongoing meeting regarding desilting of lake and desilting work in progress

તારુ દીધેલું વાલા તુજને ધરાવું....

પાણી અને શુદ્ધ હવા વગર જીવવું અશક્ય. પૃથ્વી બની ત્યારે જંગલ આચ્છાદીત હતી. 

પાણીના સ્ત્રોતો પણ જ્યાં હતા ત્યાં ભરપુર હતા. પણ જ્યાં પાણી બારેમાસ મળવાનું સંભવ નહોતું ત્યા માણસે પાણી સંગ્રહ માટે શું થઈ શકે તે વિચારી વાવ, કુવા, તળાવો ગાળવાનું કર્યું.

Lake deepening work

અને વખતો વખત તળાવો ગળાતા રહ્યા. ને એનો ફાયદો સૌ મેળવતા રહ્યા. 

આજેય તળાવ ગળાવવા એ કોઈ યજ્ઞથી કમ નથી એવું ગામલોકો કહે છે.

પાપ પુણ્યનો હિસાબ માંડીએ તો લોકો કહે, તળાવ ગળાવવામાં મદદરૃપ થવું એનાથી મોટુ કોઈ પુણ્ય નથી... આ વાત સો ટકા સાચી. તળાવથી માનવ વસતિને તો ફાયદો થાય સાથે સાથે પશુપંખી, ઝાડ પાન બધાયને ફાયદો...

આ ફાયદાની વાતો કરીને તળાવો ઊંડા કરવા ને સાથે ગામ પણ પોતોનું યથા યોગ્ય દાન આપે એ માટે આપણે ગામને સમજાવીએ છીએ.

જે સમજે ત્યાં રૃડુ કામ થઈ રહ્યું છે.

તાજેતરમાં બનાસકાંઠાના કાંકરેજ તાલુકાના પાદરડીગામમાં તળાવ ગાળવાનું શરૃ કર્યું.

માટી ઉપાડવાનું ગામે પોતાના માથે લીધુ. આ વાતથી તો રાજી. પણ ગામ પોતે પણ તળાવ ગાળવા મૂડેઠા, ખડોલ ગામની જેમ ફાળો ભેગો કરે તો વધુ રાજી થઈશું.

તારુ દીધેલું વાલા તુજને ધરાવું એ વાત સાર્થક કરવાનો સમય હવે આવી ગ્યો છે.

ધરતીના પેટાળની ચિંતા ખેડુત નહીં કરે તો કોણ કરશે....

જરા વિચારીએ....

બાકી પાદરડી ગામનું તળાવ ખોદાવવામાં મદદ કરનાર પ્રિયજનોનો આભાર.....

VSSMના કાર્યકર નારણભાઈએ સુંદર રીતે તળાવ ખોદાવવા રાજી હોય તેવા ગામોનું ચયન કર્યુ ને એટલે સહમતી હોય ત્યાં કામ સરળ થયું. આભાર દોસ્ત..

ફોટોમાં ગ્રામજનોસાથે તળાવ ઊંડુ કરવા બાબતે થયેલી વાત ચીત સાથે તળાવ જ્યાં હવે ખોદકામ થઈ રહ્યું છે..

Ishwar Parmar #water_managnement #Water #Save_Water #Water_Scarcity#water_Recharging #VSSM #Lake #Banaskantha #Mittalpatel Naran Raval