Mittal Patel meets landless Bharthari families of Bhiloda village...

Mittal Patel with the Bharthari families of Bhiloda

There is a person or a family in deep trouble. We see that person or the family everyday. If  it does not cause any anguish or pain in us , we need to check whether we are really alive or not. True, we cannot resolve all the troubles of everyone in this world. True that it is not always possible to always help monetarily but with our sense of better knowledge than that of a person in trouble, we can always be a moral support & a guide.

In Bhiloda village of Sabarkantha District there lives about 15 families in Bharathari settlement. They have infinite problems. They suffer from vices addiction. The settlement is unhygienic and dirty. Children do not regularly go to school. 

I met them all for the first time. They are staying on Government land. They do not  have their own land. They requested help to get plots in their name & then have houses constructed on it. We helped them get BPL Ration Card & Caste certificate. We applied to the collector for alloting the plot to them. However a very pertinent question we asked them as to why they are not doing anything to uplift themselves.

Cleanliness is one aspect that we need to follow. We may not get water everyday to bathe but we can always keep our surroundings clean. Why is it important to abstain from vices? We spoke a bit tough with them and also with love.  When I was leaving after talking to them , they said that "till date no one has spoken to them about cleanliness and vices. If someone explains the benefits like you did, we would understand. We want to improve ourselves" I do not like the word "improve" but somehow what I felt was that they were right. 

One may feel that what is the need to explain such basic things. One must know it themselves. But frankly , I feel that if talked to it would make a difference.

Whenever you see such a settlement in your neighbourhood, go to them. Talk about the good & bad things happening in society.  Sometimes you may feel that they are resisting change. But one must have patience. If you persist they will accept the change. I have seen that happen.

Bharthari community having got BPL Ration card, they are relieved. We will also see that allotment of plots is expedited and houses also constructed on it. 

Respected Shri Pratulbhai Shroff of Dr K R Shroff Foundation came personally to meet the families. We get a lot of help from him. Nature gives enough money to many. But to some who are willing to spend on others, nature gives in bountiful. That is for sure.  Pratulbhai we are happy that you are with us.

કોઈ વ્યક્તિ કે પરિવાર પારાવાર તકલીફમાં છે. આપણે રોજ એમને જોઈએ પણ એમની તકલીફ જોઈને આપણને પીડા ન થાય તો આપણે ખરેખર જીવતા છીએ કે કેમ એ તપાસવું રહ્યું... હા આખી દુનિયાના કલ્યાણમાં નિમિત્ત બનવાનું આપણાથી શક્ય નથી. પૈસાથી પણ મદદ કરવી કદાચ શક્ય નથી. પણ આપણને મળેલી સમજણ તો અન્યો સાથે ચોક્કસ વહેંચી જ શકાય..

સાબરકાંઠાના ભીલોડાની ભરથરી વસાહતમાં પંદર પરિવારો રહે. ગણ્યા ગણાય નહીં એટલા દુઃખો. પણ પરિવારમાં વ્યસનની પણ તકલીફ. ગંદકી પણ વસાહતમાં ઘણી. કેટલાક બાળકો નિશાળમાં નિયમીત જાય ને કેટલાક નહીં..

આ બધાને પહેલીવાર મળી.. સૌએ સરકારી જમીનમાં રહીએ છીએ. પોતાની જમીન નથી તમે મદદ કરો તો અમને પ્લોટ મળે ને અમે ઘરવાળા થઈએ એની વાત કરી. અમે બીપીએલ  રાશનકાર્ડ કરવામાં, જાતિ પ્રમાણપત્ર કઢાવવામાં મદદ કરી. પ્લોટ મળે તે માટે પણ કલેક્ટર શ્રીને રજૂઆત કરી દીધી છે. પણ આ બધાની વચમાં તમે પોતે તમારા ભલા માટે કેમ કશું કરતા નથી એ પ્રશ્ન એમને પુછ્યો...

ચોખ્ખાઈ કોઈ થોડું શીખવે આપણે જાતે રહેવાનું છે. રોજ નાહવા પાણી ન મળે સમજી શકાય પણ ઘર આગળ કચરો કેવી રીતે સાંખી લેવાય, વ્યસનને શું કામ આમંત્રીત કરવું વગેરે જેવી ઘણી વાતો કરી. થોડો ગુસ્સો ને થોડું વહાલ પણ કર્યું. 

બેઠક પતાવીને નીકળી રહી હતી ત્યારે એમણે કહ્યું, તમે જે કહ્યું એવી વાતો અમારી પાસે આવીને કોઈ કરતું જ નથી. આવું થોડું શીખવે તો મગજમાં બેસી જાય.  અમે પણ સુધરવા માંગીયે છીએ...

સુધરવા શબ્દ મને બહુ ગમતો નથી.. પણ એમની વાત સાચી લાગે.

જો કે આ વાંચીને કેટલાકને એમ પણ થાય કે એમાં શીખવવાનું શું? જાતે સમજી શકાય. 

પણ અનુભવે કહુ તો જાતે બધુ નથી સમજાતુ કોઈ કહે તો ફરક પડે.

તમે આવી વસતિને તમારી આસપાસમાં જુઓ તો સતત એમની પાસે જાવ, સારા નરસાની વાતો કરો, કેટલુંક શીખવો.

ઘણી વખત એમ થાય કે વારંવાર શીખવીએ પણ એ નથી બદલાતા પણ ધીરજ ગુમાવ્યા વગર કરશો તો ચોક્કસ બદલાવ આવશે એ નક્કી અમે એ બદલાવ જોયો છે..

ખેર ભરથરી પરિવારોને મળેલા બીપીએલ રેશનકાર્ડથી એમને રાહત છે. એમને ઝડપથી પ્લોટ મળે તે પણ કરીશું ને ઘર પણ બાંધીશું.

આદરણીય પ્રતુલભાઈ શ્રોફ ડો.કે.આર.શ્રોફ ફાઉન્ડેશનમાંથી ભરથરી પરિવારોને મળવા ખાસ આવ્યા. તેમની અમને ઘણી મોટી મદદ મળે.. પૈસો કુદરત ઘણાને આપે છે પણ એ પૈસો પોતાના સિવાય અન્યોના કલ્યાણમાં ખર્ચનાર વ્યક્તિને ઈશ્વર વધારે આપે છે એ નક્કી.. પ્રતુલભાઈ તમે અમારી સાથે છો એનો રાજીપો... આભાર...

#MittalPatel #vssm #Bharathiraja #nomads #nomadasfrom #સેવા #વસાહત #ગરીબ #પરિવાર #ભરથરી #સાબરકાંઠા #વ્યસન  #બીપીએલ #રેશનકાર્ડ #દુઃખ #કુદરત Dr K R Shroff Foundation

VSSM Coordinator intoduces Bharthari families to Mittal 
Patel

Bharthari families sharing their difficulties to Mittal Patel

The current living condition of nomadic families

Mittal Patel discusses nomadic families problem to them

The current living condition of Bharthari families

Mittal Patel along with Pratulbhai Shroff  meets Bharthari 
families of Bhiloda village

Since the well-being of these humans is dear to me, I take the liberty to scold them if required...

Mittal Patel asking Sadik to give up smoking

 “Because you are asking me to, I give up smoking bidi from today!”

“This won’t convince me, take a vow!”

“Your word is our command, Ben. Yet if you insist I vow in the name of our community Goddess.”

And Sadik broke into pieces the bidi pack he was carrying with him.

“If you break your pledge the Goddess will be really angry.”

“Oh Ben, trust me, when I have committed to you, I will not break the pledge till the end of my life.”

“Think twice before committing, you cannot break Ben’s trust.” Sadik’s wife who was standing next to us  warned him.

Sadik and his wife have worked hard, borrowed money to buy a plot with a  dream to build a house upon it.

VSSM, with the support from its well-wishers  and  Government assistance  has helped 29 families of Chapi build houses of their own.  Sadik happened to see these houses coming up and approached us for some help. If you help me, I too will be able to build my own house,” he had shared while requesting for support.

“Why should we help you when you have enough money to waste on  bidi?” I had questioned him when he had come to meet us with this request, with bidi in hand. As I always do, I  gave him a long lecture on these life threatening habits. In his response to my lecture, Sadik pledged to leave smoking bidi.

Since the well-being of these humans is dear to me, I take the liberty to scold them if required. But what is important here is the right they  have given me to rebuke them. It truly is a blessings to have such dear ones. 

'તમે કો'છો તે આજથી આ બીડી મેલી..'

'એમ ન માનું. ખાવ તમારી માતાના હમ..'

'તમન કીધુ એટલે પતી જ્યું બુન તોય વિસવા ના આવતો હોય તો લો મા જોગણી ના હમ'

એમ કહીને સાદીકે બીડીની ઝૂડી મારી સામે તોડી મે કહ્યું,

'જો જો વચન તોડશો તો મા જોગણી તમને ઝાલશે હો...'

'મારી બુન તમન એક ફેરા કઈ દીધુ પસી બધુ આઈ જ્યું..'

સાદીક બોલી રહ્યો હતો ત્યારે એની ઘરવાળી એની બાજુમાં ઊભી હતી એણે કહ્યું,

 'જોઈ વિચારન્ વચન આલજે હો બુન આગળ ખોટા પડીએ એ ના ચાલ..' સાદીક ને એની ઘરવાળીએ મહેનત મજુરી કરીને અને થોડા ઘણા ઉછીના પાછીના કરીને છાપીમાં ઘર બાંધવા પ્લોટ ખરીદેલો. 

મૂળ #છાપીમાં #વિચરતી_જાતિના 29 પરિવારોના ઘર બાંધવામાં સરકારની સહાય ઉપરાંત #VSSM સાથે સંકળાયેલા સ્વજનો મદદ કરે. આ પરિવારોના બંધાતા ઘર જોઈને સાદીકને સરકાર ને સંસ્થા મનેય મદદ કરે તો મારુયે ઘર થઈ જાય એવી લાગણી થઈ. તે આ વાત કરવા એ આવ્યો ને હાથમાં બીડી જોઈ મે એને બીડી પીવા પૈસા છે તો અમે શું કામ મદદ કરીએ વગેરે કહીને ટેવ પ્રમાણે લાંબુ લેક્ચર આપ્યું જવાબમાં સાદીકે બીડી છોડી..

આ બધા વહાલા છે એટલે એમને વઢી શકુ.. 

પણ અગત્યનું એમણે આ અધિકાર આપ્યો એ છે...કુદરતની કૃપા હોય તો જ આવા સ્વજનો મળે.. એ રીતે હું નસીબદાર

#MittalPatel #nomadiclife

#denotifiedtrivbe #meercommunity

#humanity #people #બનાસકાંઠા

Some lighter moments of working with the humble and gullible communities…

Nomadic man

‘Ben, I wouldn’t have called you up with this request since it is becoming difficult to live without it I decided to call you up!!”

“What?”

“We have enough food to survive!”

“Then what?”

“Will share if you promise not to scold!!”

“OK, I won't scold. Tell me.”

“Ben, can you help me with bidi?”

I couldn’t stop myself from breaking into loud laughter after hearing Devabhai’s request. 

“I am so glad to hear this. When I would request or school you would tell me that if you did not smoke you felt gas building up, constipated, you experienced pain in the chest. I cannot help you in any way in this matter.”

“O my Ben, this is not the time to laugh at me. I might die. It is so difficult to survive a day without smoking. Please help me find bidi!!”

“I would never do that in my life. Have patience maybe these conditions might help you give up your addiction completely.”

Many addicts like Devabhai are reeling under tremendous withdrawal symptoms because the complete lockdown and closure of non-essential services. 

The women of Ramdevnagar’s Bawri settlement were overjoyed with the post-lock-down conditions of the addicted men in their settlement. 

“Ben there is no sight of alcohol or marijuana. All those who said they would die if they don’t drink are all lying in corners of their houses and surviving on Khichri meals. God Bless Modi Saheb, he has made it hard for all these addicts to access their addictions.”

The social media is buzzing with discussions on the advantages and disadvantages of a 21-day lock-down. And these are some liked and un-liked repercussions of the present lockdown.  

My phone has been continuously ringing ever since the lockdown was announced. Today, there has been no call to complain about the non-availability of ration. And that brings much relief to me. No calls also mean I could have my lunch on time today because last few days have been maddening and the calls to ensure my large family received grains to cook and eat gave too little time to eat lunch. Maulik and Kiara have been very patient and supportive. 

And Devabhai’s call today brought that much-needed laughter in this trying times. 

Thought of sharing this incidence with you all to lighten up the atmosphere. 

 The image isn't of Devabhai and neither have I clicked it. Of course, this is a member of my vast family but the image isn’t captured by me. The moment any of my family members sees me approaching their bidis and gutka go into hiding or else they have to listen to my long lecture. But yes it is from one of the settlements. 

ભલું થજો મોદી સાહેબનું આ 21 દિવસમાં બંધાણીઓના છક્કા સોડાઈ દીધા

'બેન તમન ના કેવરાય પણ હવ રેવરાતુ નઈ એટલ કઉ સુ...'

'શું?'

'ખાવા પીવાની તો બાપલા તમે હખ કરી આલી..પણ..'

'પણ શું?'

'તમે લડો નઈ તો કઉ..'

'નઈ લડુ બોલો..'

'આ બીડીનું કાંક કરી દ્યો ને...'

દેવાભાઈનો કરુણ અવાજ સાંભળીને હું જોરથી હસી અને કહ્યું,

'ચાલો સારુ થયું હું વર્ષોથી વઢતી વ્યસ્ન મુકો ત્યારે કહેતા બેન,બીડી ના પીવું તો ગેસ થઈ જાય, છાતીમાં ગભરામણ થઈ જાય. અરે કબજિયાત થઈ જાય એવું પણ કહેતા..હવે આમાંનું કશું થાય છે?'

'ઓ મારા બેન તમારી ગા શું મજાક હું લેવા કરો સો..મારો જીવ જાય સે. કેમેય કરીન્ દાડો ટૂંકો જ નઈ થતો.. તમે બીડીનું કાંક કરી દ્યો ભઈ'સાબ'

'હું તો જીંદગીમાં ના કરુ..થોડી ધીરજથી કામ લ્યો. આ ફેરા બીડી છૂટી જશે...'

દેવાભાઈ અને એમના જેવા ઘણાય વ્યસનના બંધા

ણીની દશા આજે માઠી છે.

અમારા રામદેવનગરની બહેનો તો રાજી રાજી છે.

'બેન દારૃ અને ગાંજાનું ટીપુંયે મલતું નઈ. મુ દારૃ ના લઉ તો મરી જવું એવું કેવાવાળા બચારા ઘરનો ખૂણો પકડી ખીચડી ખાઈન પડ્યા સે...ભલું થજો મોદી સાહેબનું આ 21 દિવસમાં બંધાણીઓના છક્કા સોડાઈ દીધા'

21 દિવસના ફાયદા - ગેરફાયદાની ઘણી વાતો સોસીયલ મિડીયામાં ચાલે છે.,વ્યસનને લઈને પણ ફાયદા - ગેરફાયદા...

આજે રાશન નથી, ખાવા નથી એવું કહેનારાના ફોન નથી એટલે મનેય નિરાંત છે..

કોરાનાએ ઘરમાં બેસાડ્યા પણ આટલા દિવસે પહેલીવાર એક વાગે જમી. નહીં તો મારા બહોળા પરિવારની રાશનની ચિંતા કરવામાં ચાર ક્યારે વાગી જતા એનો ખ્યાલ નહોતો આવતો.

મૌલિક અને કિઆરાએ આટલા દિવસ ઘણું વેઠ્યું...

ત્યાં દેવાભાઈના આ ફોને મને ઘણી હળવી કરી..

તમેય મજા લ્યો માટે તમને આ વાત કહી..ફોટો દેવાભાઈનો નથી.. પણ છે મારા બહોળા પરિવારના જ એક સભ્યનો...

અનેરી અમારી આ વસાહતોમાં ગયેલી એ વેળા એણે લીધેલો ફોટો..

મારા નસીબમાં આવા ફોટો નહીં. મને તો જોઈને જ બીડી ગાયબ થઈ જાય નહીં તો મારુ લેક્ચર સાંભળવું પડે બિચારા આ બંધાણીઓને....

#MittalPatel #VSSM #મિત્તલપટેલ #વિચરતીજાતિ #બંધાણી #વ્યસન #NomadicTribes #Nomadsofindia

#lockdownindia #coronavirus #fightagaistcorona #21daylockdown

#deaddiction

Achieving the impossible…

Mittal Patel gives felicitation certificate to Jeevabhai
Marwadi Devipujak

“There wasn’t a single object left which I wasn’t addicted to. 24X7 I would be under the influence of my addictions, lying in state of unconsciousness somewhere on the streets or by-lanes,” confessed Jeevabhai Marwadi Devipujak of Rajkot.

“I consumed so much alcohol through the entire day that I was never in my senses. I would never go to work, fight as much in the house but never thought of giving up alcohol,” was Tankara’s Hirabhai Kangasiya’s   honest confession.

Mittal Patel gives felicitation certificate to individuals
who left their addiction

“I ate 20-25 packs of masala a day!” said Devabhai Kangasiya of Neknama, while Kherdi’s Kalubhai said, “Ben, Every month  I would eat up pan-masala equivalent to the amount you give in loan!”

Addiction is such a compelling habit that it is difficult to make people understand and convince to give it up. It requires strong willpower on part of the addict to give up a habit that is easy to pick up but challenging to stay away from. However, our Kanubhai and  Chayaben have decided to make sure the nomadic families  they work with give up their deadly addictions and begin to lead healthier life. “We will drink water at your place only after you give up addictions, your loan applications will be approved after you have said goodbye to your addictions...” are some of the sweet threats they give to these families. And people have given up their habits!!

VSSM felicitated 4 nomads who had given up their addictions

Recently, at a program to handover cheques under the Swavlamban program, we also felicitated  4 individuals who had given up their addictions with a letter of appreciation. After a brief talk on the hazards of the objects these communities are addicted it came as a surprise when 20 individuals decided to pledge for giving up addictions. We also gave them letters honouring their pledge that they have decided to frame and mount in their homes as a reminder to their pledge.

“I knew that my habit of massaging snuff was not good for my health but never felt like giving it up. Had someone had explained it to us earlier I would have given it up earlier,” said Tejiben.  How can you give up your addiction at such later stage in life? I asked. “Ben, I cannot turn back on promise I made to you!!”  

Mittal Patel gives felicitation certificate to Hirabhai Kangsiya

Such impossible looking tasks made possible out of  love and respect these families share for us. Am so grateful for the love they shower on me. I would be so happy if these individuals accomplish their pledge of leading an addiction free life.

In the picture- Individuals who left their addictions receiving their felicitation letter.

કોઈ વસ્તુની લત લાગે પછી એ લત છોડવી મુશ્કેલ. એમાંય વ્યસન મૂકવા તો ભારે મનોબળ જોઈએ. જેટલું ઝડપથી આપણે એને આપણી અંદર વળગાળી એ એટલું ઝડપથી એ છૂટે નહિ..

રાજકોટના જીવાભાઇ #મારવાડી_દેવીપૂજક કહે, બેન એવો એકેય નશો બાકી નહીં હોય જે મે કર્યો ના હોય. ચોવીસ કલાક એમાં જ રત રહીને ભાનવનાનો હું રસ્તા વચાળે પડ્યો રેતો. તો ટંકારામાં રહેતા હીરાભાઈ #કાંગસિયા કહે, હું ચોવીસે કલાક દારૂના નશા માં પડ્યો રેતો. કંઇ કામ ધંધો ના કરું. ઘરમાં ઝગડા થાય પણ દારૂ એમ કંઇ છૂટે? દિવસના વીસ પચીસ માવા તો મારે જોઈએ એવું નેકનામના દેવાભાઇ કાંગસિયા એ કહ્યું. તો જામનગરના ખરેડી ના કાળુભાઇ કહે, બેન તમે લોન આપો એટલાં ના તો હું મહિને દોઢ મહિને માવા ખાઈ જાવું...

આવા બંધાણીઓ ને વ્યસન મૂકવા કહી તો દઈએ પણ પાલન કેટલું થાય એ કહી ના શકાય. પણ અમારા કનુભાઈ, છાયાબેને આ બધામાંથી આ પરિવારોને મુક્ત કરવાનું નક્કી કર્યું. તમારા ઘરનું પાણી તમે વ્યસન મૂકશો તો જ પીશું, લોન પણ તો જ આપીશું. આવી મીઠી લાગણીથી માણસને બાંધે ને વ્યસન મુકાઇ જાય.

ટંકારામાં #વિચરતી જાતિના પરિવારોને #VSSM દ્વારા આપવામાં આવેલી લોનના ચેક વિતરણ કાર્યક્રમમાં વ્યસન મૂકનાર ચાર વ્યક્તિઓને સન્માનવાનો કાર્યક્રમ રાખ્યો હતો. જેમાં વ્યસન મૂકનાર ચાર વ્યક્તિઓને પ્રસસ્તી પત્ર આપવામાં આવ્યા વ્યસનથી થતી ખરાબી વિશે થોડી વાત કરી તો આનંદ સાથે આશ્ચર્ય પણ થયું એકસાથે ૨૦ લોકો વ્યસન મૂકવા માટે તૈયાર થયા. અમે એમને સનમાન પત્ર આપ્યા. એમણે આ પત્રને ઘરમાં ફ્રેમમાં મઢાવીને મુકીશું એમ કહ્યું.

વ્યસનથી થતા નુકશાન વિશે ખબર તો હતી પણ સાચું કહું છૂટતું નહોતું. તમે ગેડ પાડી એવી કોઈએ પાડી હોત તો વહેલા છૂટી ગયું હોત. તેજીબેને વર્ષોની બજર ઘસવાની ટેવ મૂકી એમ કહ્યું ત્યારે નવાઈ લાગી. પાછલી ઉમ્મર વર્ષોનો બંધાણ એમ કંઇ છૂટે? એક ફેરા બેન તમને કહ્યું પછી પાછા નો ફરાય...

કેવા અશક્ય લગતા કામો થઈ રહ્યા છે. આભાર માનીશ આ પરિવારોનો જે આવો મીઠો સ્નેહ કરે છે.જેમની સાથે કામ કરું છું એમને વ્યસન મુક્ત કરાવવાનો સંકલ્પ સિધ્ધ થાય તો રાજી... ફોટોમાં જેમને વ્યસન મુકયા એવા વ્યક્તિઓને સન્માનવાનું થયું તે જોઈ શકાય છે.

Albelabhai shall try to give up tobacco

Albelabhai Saraniya contemplating if to give his promise to
 Mittal Patel

"Promise me you will quit taking tobacco!”

“You do so much for us, how will the poor like us ever repay!!

The moment Albelabhai Saraniyaa uttered these words, I brought my hand forward and asked for my reward. “Promise me you will give up your habit of tobacco!”

“This is very tough promise you have asked for! It is difficult to function without tobacco, I feel weak without it. Ben, I wouldn’t be able to give it up just like that!!”

“I will not listen to these reasons, you will need to give it up!”

“Promise me that you shall give it up,” I asked as I stood there with my hand stretched for a commitment from Albelabhai.

Albelabhai Saraniya barely touched Mittal Patel's hand

Albelabhai stood there, smirking and confused watching my hand that contemplating on what next.

“Why think so much, you will have to promise. I am not taking this hand back without a commitment from you!” I insisted.

The entire settlement that was watching us got confused. “He cannot leave the addiction so easily. It will make him sick!” they said in chorus.

Finally, after almost five minutes Albelabhai barely touched my hand “I cannot promise but, shall try,” he said.

After a fortnight, I called Meera, Albelabhai’s wife to inquire about his half-hearted promise. “Ben, good you took this promise.  I have tried so hard to make him give up but, he never listened. He hasn’t stopped yet but, am sure he will quit this time.” Meeraben spoke with a hearty laughter. “The moment he picks up tobacco packet he stares at it and mentions your name…” she continued speaking and laughing at the same time.

Strange are these warm relationships with these communities. We cannot rob people, we cannot fight like this, what will people say about Mittal’s relatives, your actions can embarrass me!! Such nudges and sweet threats do make an impact and I am enjoying these moments to the core! Pray to Almighty that I always find strength to serve them….

Lalabhai decides to give up his tobacco, glad he proved me wrong!!

He left Tobacco forever immediately on a single urge of Mittal Patel
An exemplary determination of Lalabhai and a profound love and Honesty...

It was one those regular visits to the settlements when I chanced upon taking a tractor ride to Benavas in a tractor driven by Lalabhai Raval. On the way back, Lalabhai began talking but I observed he was talking in a different manner may be because of the tobacco he had stuffed in his mouth. I am against such addictions and tend to breakout in to a lecture when I find people wasting their health and money to such nuisances.

“Lalabhai, you are such wonderful human being, this habit of chewing tobacco does not suit you!!”

As if Lalabhai was waiting for my sermon, the tractor came to a sudden halt, Lalabhai got off it and took out all the tobacco packets he had in the pocket.

“Ben, you told me to leave tobacco and I am giving it up… I do not want to do anything that you do not approve!!”

I was delighted at his instant action but there was a feeling of apprehension as well giving up addictions is not an easy task. People commit to it in the spur of moment but usually fail hold up to that commitment. Honestly, I was expecting the same with Lalabhai!!!

After 20 days, I was again required to go to Benavas and once again got to meet Lalabhai. It was very natural for me pop up the question, “So, could you give up your tobacco addiction??”

“Yes Ben. Thank god you told me to give up the addiction. I have saved daily expense of Rs. 40-50 and the damage it did to my health. How can I make a wrong promise to you, Ben? That day was the last time I took tobacco…. Now it is going to be never ever!!

Once again, I was required to take a ride on his tractor to reach my destination but, this time there was a kind of #satisfaction and joy. Sometimes I do wonder should I keep on playing the normal ‘don’t take tobacco, gutka, or smoke bidi’ etc etc.. talks, does it make any difference but when we have someone like Lalabhai who was waiting for that nudge I feel, why not?

લાલાભાઈ રાવળ સાથે એમના ટ્રેક્ટરમાં બેસીને બેણાવાસમાં જવાનું થયું. બેણાવાસમાં રહેનારા તમામ સાથે બેઠક કરીને અમે ટ્રેક્ટરમાં પરત ફર્યા. લાલાભાઈએ ફરી વાતો શરૃ કરી પણ તેમના બોલવામાં થોડું જુદા પણુ લાગ્યું. મૂળ તો મોઢાંમાં નાખેલા તમાકુના કારણે આવું થઈ રહ્યાનું લાગ્યું. એમનું આવી રીતે તમાકુ ખાવું જરાય ગમ્યું નહીં. એટલે સાહજિક રીતે જ બોલાઈ ગયું, 

‘લાલાભાઈ તમે ખુબ સરસ માણસ છો આ તમાકુની લત તમને શોભતી નથી.’

આમ તો દરેક જગ્યાએ વ્યસન કરનારને જોવું ને અનાયાસે જ ભાષણ આપવાનું શરૃ કરી દઉ. એવું જ અહીંયા કર્યું. પણ મારુ બોલવાનું પુરુ થયું કે, તુરત ટ્રેક્ટર ચલાવતા ચલાવતા લાલાભાઈ ઊભા થયા ને ખીસ્સામાંથી તમાકુની કેટલીયે પડીકીઓ કાઢી ને, 

‘લો બેન તમે કીધુન તે આજથી મેલ્યું. તમન ના ગમે એવું એકેય કોમ નહીં કરવું.’

મન લાલાભાઈની વાતથી રાજી થયું મે હરખ વ્યક્ત કર્યો પણ વ્યસન છોડવું સહેલું નથી એવું બધા કહે એટલે મને લાગ્યું કદાચ લાલાભાઈથી નહીં છુટે... આજે ઉતાવળમાં આ કહી દીધું પણ...

આ વાત થયાના વીસેક દિવસ પછી પાછી બેણાવાસ ગઈ ને ફરી લાલાભાઈ મળ્યા.

‘શું થયું વ્યસનનું? છુટ્યું કે?’ આ પ્રશ્નના જવાબમાં એમણે કહ્યું, 

‘હા બેન હાવ ગ્યું. સારુ થ્યું તમે કીધુ તે, રોજના ચાલી – પચા રૃપિયાય બચ્યા ન તબીયતને નુકશોન થતું બચ્યું અને હા તમારી હોમે એક ફેરા મુચ્યુ તો મુચ્યુ હવ જીંદગીમાં ફરી કોય દાડો તમાકુ ન હાથ નઈ લાગડું. તમારી આગળ ખોટુ નીમ ના લેવાય...’

એમની સાથે ટ્રેક્ટરમાં ફેર બેસતા ફરી મન હરખાઈ ગયું..

ક્યારેક અનાયાસે કહેવાઈ ગયેલી વાતની કેવી સરસ અસર થાય છે એનું લાલાભાઈ ઉત્તમ ઉદાહરણ....