We at VSSM excavated a lake in Paldi Village of Banaskantha...

Mittal Patel visits Paldi lake site 

Men fell in love with stones and made beautiful statues & carvings out of it. Men's attention should fall on a particular thing and he will see an opportunity to create something useful & beautiful out of it. There are sadists & distortionists too who have created objects that cause destruction & loss of life. But fortunately the vast majority are creators who made this world a better place to live.

This creation is often out of necessity & sometimes to attain satisfaction & peace of mind.

For centuries, recognising the importance of preserving water led mankind to build wells & lakes. We have been preserving this from time to time.

However, it feels that since last few years men have disrupted the water conservation arrangements. With the result the water levels have gone down and even from such low levels we have removed a lot of water.

To correct this, we have been working in North Gujarat to desilt and excavate the lakes. Since last 7 to 8 years we have been building & desilting lakes. Till now we have built 250 lakes. This was possible because several people joined hands with us.

We at VSSM excavated a lake in Paldi Village of Banaskantha. The entire responsibility of lifting the soil was taken by the villagers. Pralin Public Charitable Trust helped us to excavate. We are extremely grateful to Pralin Public Charitable Trust for helping us in this noble cause which helps preserve lives of people.

Many years ago villagers used lake water only for drinking purposes. Then borewell technology was invented and lakes became not so important. In Paldi village due to indiscriminate use of borewell, the water levels fell to 1100 feet. Villagers realised that water has to percolate inside the land. Else no farming or animal husbandry would be possible. With the support of villagers we desilted the lake. Fortunately raingods blessed and today the lake is full of water again. If there will be intermittent rain , the lake will fill thrice which will help the water levels to rise. 

In 2024 we intend to desilt and excavate 50 such lakes. For that villagers and donors support is required. 

Our team in Banaskantha is very active in locating the villages that need lakes.  We are thankful to Naranbhai, Hareshbhai, Maheshbhai, Ishwarbhai, Ratnabhai & others for their dedicated efforts.

માણસને પથ્થર સાથે પ્રેેમ થયો એટલે એણે શીલ્પનું નિર્માણ કર્યું. બસ માણસનું કોઈ ચીજ પર ધ્યાન પડવું જોઈએ. એમાંથી એ સંભાવનાઓ શોધી કાઢે છે અને કાંઈક નવીનતમ ચીજોનું નિર્માણ કરે છે. હા વિકૃતીવાળા માણસો પણ આ દુનિયામાં છે જેનું ધ્યાન પડે તો વિનાશ સર્જે એવી ચીજોનું નિર્માણ પણ કરે.. જો કે મોટાભાગના તો સર્જન જ કરે. 

આ સર્જન ક્યાંક જરૃરિયાત પ્રમાણે હોય ક્યાં મનને ટાઢક થાય એ માટે પણ હોય. 

માણસે પાણીની જરૃરિયાતને ધ્યાનમાં લઈને તળાવ, કૂવા, વાવ વગેરેનું નિર્માણ સદીઓ પહેલાં કર્યું. આપણે એ બધુ જાળવવાનું પણ વખતો વખત કરતા આવ્યા.

પણ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી પાણીના બચાવ માટેની આ પરંપરાગત વ્યવસ્થાઓ ખોરવાઈ હોય એવું લાગે. એટલે જ પાણીના તળ દિવસે દિવસે નીચે ગયા.

વળી અમાપ પાણી કાઢવાનું આપણે ઘણું કર્યું. 

ઉત્તર ગુજરાતમાં અમે તળાવો ઊંડા કરવાનું કરીએ. છેલ્લા સાત આઠ વર્ષથી અમે જલમંદિર નિર્માણ કાર્યમાં પ્રવૃત. અત્યાર સુધી 250 તળાવો પૂર્ણ કર્યા. આ બધુ ઘણા સ્વજનો સાથે આવ્યા માટે થઈ શક્યું.

બનાસકાંઠાના પાલડીનું તળાવ VSSM ગાળ્યું. માટી ઉપાડવાનું કામ ગામલોકોએ કર્યું અને ખોદકામ માટે અમને પ્રાલીન પબ્લીક ચેરીટેબલ ટ્રસ્ટે મદદ કરી. સમગ્ર જીવસૃષ્ટિને જીવંત રાખનાર પાણીના કાર્યમાં મદદ કરનાર ટ્રસ્ટના અમે સૌ ઋણી રહીશું.

વર્ષો પહેલાં પાલડીના આ તળાવનું પાણી ગામલોકો પીવા માટે આબાધીત રાખતા. પછી બોરવેલની ટેકનોલોજી આવી અને તળાવની જરૃરિયાત ન રહી. બોરવેલથી તળમાંથી સતત પાણી ખેંચવાના લીધે આજે પાલડીના તળ 1100 ફૂટથી વધુ ઊંડે ગયા. હવે ગામલોકોને સમજાયું કે પાણીને જમીનમાં ઉતારવું પડશે નહીં તો ખેતી કે પશુપાલન કશું નહીં થાય અને બસ ગામના સહયોગથી આ તળાવ ગાળવાનું થયું. મેઘરાજાએ મહેર કરીને તળાવ સરસ ભરાયું. હજુ વરસાદ પોરો ખાતો ખાતો આવે તો તળાવ આ સીઝનમાં ત્રણેક વખત ભરાય તો ભૂર્ગભજળમાં ઘણો ફાયદો થાય. 

આવતા વર્ષે  એટલે 2024માં 50 તળાવો ગાળવાની ભાવના છે. બસ સમાજ સાથે આવે એમ ઈચ્છીએ..

અમારી બનાસકાંઠાની ટીમ આ કાર્યમાં સખત સક્રિય આ ગામો શોધવાનું તેમના થકી જ થાય. આભાર નારણભાઈ, હરેશભાઈ, મહેશભાઈ, ઈશ્વરભાઈ, રત્નાભાઈ ને અન્ય સૌ ટીમનો..

#MittalPatel #vssm #watermanagement #lakedeep #savewater #savewatersavefuture #savewatersaveearth

Mittal Patel with VSSM team and others at Paldi water
management site

Lake before deepening

Raingods blessed and today the lake is full of water again.

Mittal Patel at Paldi Water management site

VSSM had a gathering of Sarpanchs of 52 villages of Deesa and Lakhni blocks to share experience of our work on water conservation...

Mittal Patel talks about water conservation

 Let us talk Water….

Ma Rewa (Narmada) has been a blessing in disguise in Banaskantha or for that matter entire Gujarat however since our work on water conservation in  Banaskatha has been growing steadily I can talk about the region with confidence. The region is experiencing a prosperous change as a result of Sardar Sarovar water reaching it. The borewells to pump out groundwater have also played their role but the borewells of the regions where the Narmada waters have not reached are experiencing immense distress and the condition will only worsen in coming years.

VSSM has deepened lakes in villages of Lakhni and Deesa, the waters tables have dropped down to 900 to 1200 feet, the borewells are breathing their last.

The Sujalam Sufalam Canal passes through the region but since it doesn’t remain full throughout the year, sourcing water for irrigation is not an option. The canal also does not bring with it possibilities of year-round irrigation to the farms in the region,  neither do the surrounding lakes receive the canal waters.

The farmers of this region are waking up to the need for some more efficient solutions to their water woes,  but they can’t seem to find a way forward.

Recently to share experiences of our work on water conservation in the region and educate them on the available solutions,  we had a gathering of Sarpanchs of 52 villages of Deesa and Lakhni blocks.

The farmers, leaders and Sarpanch talked about keeping water in the Sujlam Suflam Canal year-round, if required make this kuccha canal a pucca one, link lakes with it, dig small-big lakes on the gochar land of these villages and catch the rainwater, also dig up a lake over 500 acres plus woodland of Lavana village and fill it with water from the main canal of Narmada. This will improve the groundwater levels of the entire region.

In the coming days based on these recommendations, we plan to shape a strategy and bring it to our Chief Minister, Deputy Chief Minister and concerned authorities.

Lakhani TDO Shri Anilbhai remained present in the meeting to offer his support for the tree plantation drives in the region.

The awareness of these community on the looming water crisis made us optimist and hopeful for water sufficient tomorrow, provided we all decide to work together.

વાત પાણીની..

મા રેવા (નર્મદા) આશિર્વાદરૃપ બની ને બનાસકાંઠાનો આમ તો ગુજરાતનોય કહેવાય પણ અમે બનાસકાંઠામાં પાણીને લઈને ઘણું કામ કરીએ એટલે એ વિસ્તારનો ઘણો ભાગ સમૃદ્ધ બન્યો એમ કહીશ. નર્મદાની સાથે બોરવેલે પણ પોતાની ભૂમિકા ભજવી.. પણ જ્યાં નર્મદાના નીર પહોંચ્યા નથી ત્યાં હવે બોરવેલ ડચકા લે છે. આવા વિસ્તારની દશા આવનારા પાંચ - દસ વર્ષમાં માઠી થવાની.

લાખણી અને ડીસાના કેટલાક ગામોમાં અમે તળાવ ઊંડા કરવાના કાર્યો કરીયે. ત્યાં પાણીના તળ વિષે લોકોને પુછ્યું તો 900 થી 1200 ફૂટે પાણી પહોંચ્યાનો જવાબ મળ્યો.

ક્યાંક તો બોર હવે ડચકા લે એવી વાત પણ આવી.

આ વિસ્તારમાં સુજલામ સુફલામ કાચી કેનાલ પસાર થાય પણ એ કાંઈ બારેમાસ ભરાયેલી ન રહે. ને એમાંથી સિંચાઈ થઈ શકતી નથી. ના આ કેનાલમાંથી આસપાસના વિસ્તારના તળાવો ભરવાનું કાર્ય થાય. 

ખેડૂતો જાગૃત થયા છે પણ ઉકેલ સુઝતા નથી. 

પાણી રિચાર્જના કાર્યો માટે શું થઈ શકે તે સમજવા અને અમારા અનુભવે અમે જે કર્યું તે વાત કરવા લાખણી અને ડીસા તાલુકાના 52 ગામના સરપંચ અને આગેવાનો સાથે એક બેઠક લાખણીમાં મા હિંગળાજના સાનિધ્યમાં કરી.

સુજલામ સુફલામ કેનાલમાં બારેમાસ પાણી ભરાયેલા રહે, વળી કેનાલમાં વધુ પાણી છોડવામાં આવે. જરૃર પડે આ કેનાલ નર્મદાની જેમ પાકી થાય. તેમાંથી તળાવો લીંક થાય. એ સિવાય આ વિસ્તારની ગૌચરની જમીનોમાં નાના માટો તળાવ કરવા જેમાં વરસાદી પાણીનો સંગ્રહ થાય. તેમજ નર્મદાની મુખ્ય કેનાલમાંથી લવાણા જેવા ગામમાં જ્યાં 500 એકરથી વધુ જમીનનું વીડ છે ત્યાં મોટુ સરોવર કરી એને બારેમાસ કેનાલના પાણીથી ભરવામાં આવે તો આ આખા વિસ્તારના તળમાં સુધારો થઈ શકે.. વગેરે જેવી ઘણી વાત આ વિસ્તારના આગેવાનો - સરપંચ અને મૂળ તો આ બધાય ખેડૂતોએ કરી. 

આગામી દિવસોમાં આ બધી વાતો સાથે આ દિશામાં નક્કર આયોજનને લઈને મુખ્યમંત્રી શ્રી, નાયબ મુખ્યમંત્રી શ્રીથી લઈને સંલગ્ન તમામ અધિકારીને રજૂઆત કરીશું.

લાખણી તાલુકાના TDOશ્રી અનીલભાઈ પણ આ બેઠકમાં વૃક્ષારોપણના કાર્યોમાં એમની જે મદદની જરૃર પડે તે મદદની વાત કરવા ખાસ ઉપસ્થિત રહ્યા. 

પાણી માટેની આ જાગૃતિ જોઈને રાજી થવાયું. સાથે મળીને કોશીશ કરીશું તો નક્કર પરિણામ સુધી પહોંચીશું તેવો વિશ્વાસ પણ છે..

VSSM had a gathering of Sarpanchs of Deesa and Lakhni
blocks

The farmers, leaders , sarpanchs talked about water 
conservation

Mittal Patel shares experience of water management with
the sarpamchs and villagers

Lakhani TDO Shri Anilbhai remained present in the meeting
to offer his support for the tree plantation

 

 

VSSM begins its fifth year into participatory water management with Bhatasana village of Suigaum...

Mittal Patel discusses watermanagement with
bhatasana residents

It is impossible to imagine life without water. Yet, we have overexploited one of the most precious resources on earth. The groundwater reserves that had to remain untouched are on verge of exhaustion. Numerous city dwellers share that unavailability of water forced them to migrate to cities despite having land and house in their native village. Migrations like these should not have happened in the first place. 

It is important that along with water conservation efforts, we also educate the population on the value of pure water. And sooner we do that better it is. 

VSSM has deepened 115 lakes in Banaskantha 

During the past 4 years, VSSM has deepened 115 lakes in Banaskantha, this year the target is to deepen 50 more. Of course, all this happens with community participation. 

It is not just the youth but the entire Bhatasana village that is quite aware of water conservation. Last year we deepened one of its lake, good monsoon and surplus water from Sardar Sarovar helped fill up the lake to the brim. Once the lakes fill up the groundwater gets recharged and the farmers also stand to benefit. 

The residents of Bhatasana very well understood the philosophy behind deepening of lakes; Chandrakantbhai, a youth wind leader called up to ensure his entire team is prepared in whichever way possible to support VSSM undertake water conservation efforts in their village. 

During the recent meeting with the Bhatasana community, the villagers agreed to contribute Rs. 50,000 and lift all the excavated soil. Such sensitive communities need to applauded to the fullest. 

Mittal Patel visits WaterManagement site

To me planting trees and conserving water are holy deeds, they spread the goodness around, bring much needed respite to those who rely on it. 

Bhatasana residents have woken up to the need for conserving water and environment but the residents of Banaskantha and Patan must understand the gravity of the growing water crisis in their region.  

In the attached video Bhatasana residents Kirtibhai and others share the benefits of the water conservation efforts in their village. The entire water conservation efforts are taken forward by VSSM Naranbhai, who puts in a lot of hard work and enthusiasm in this work. 

Bhatasana residents kiritbhai and others share the benefits
of the water conservation efforts with Mittal Patel

If you wish to initiate lake deepening efforts in your village do get in touch with Naranbhai on 9099936035...

 બાનસકાંઠામાં #જળસંચય અભિયાનની પાંચમી સીઝનની શરૃઆત સુઈગામના ભટાસણાગામથી...

જળ - જેના વગર આ ધરતી જીવ વિહોણી બજંર થઈ જાય..છેલ્લા ઘણા વર્ષોમાં પાણીનો બેફામ ઉપયોગ ને જમીનમાંથી પાણીનું અમાપ દોહન જોઈને ખેડૂતોને મોંઢે સાંભળેલું ત્રીસ પાંત્રીસ વર્ષ પહેલાં શું હતું તે યાદ  આવી જાય....

શહેરમાં આવીને વસેલાં લોકોમાંથી ઘણા કહે ગામમાં ઘર ને ખેતર બધુયે છે પણ પાણી નહોતું એટલે જીવવા શહેરોમાં આવ્યા.. મારા મતે આ ઈચ્છીત સ્થળાંતર નથી.. 

આનો ઉકેલ પાણી બચાવવાની સાથે સાથે એનું મૂલ્ય સમજવામાં હવે ઝાઝી વાર ન લગાડીએ તે..અમે બનાસકાંઠાના 115 તળાવોને છેલ્લા ચાર વર્ષમાં ઊંડા કર્યા..આ વર્ષે પણ ગ્રામજનોની ભાગીદારીથી 50 તળાવો કરવાનો લક્ષાંક છે.. 

#ભટાસણા ગામના યુવાનો ને આમ તો આખુયે ગામ બહુ જાગૃત.. ગયા વર્ષે અમે ગામનું એક તળાવ ગાળ્યું. ચોમાસુ સારુ હતું તે વરસાદથી અને પછી સરકારે પણ નર્મદા કેનાલમાંથી કાઢેલી પાઈપલાઈનથી આ તળાવને#vssm ભર્યું. તળાવમાં પાણી ભરાય ને એ પાણી જમીનમાં ઉતરે તો તળ ઉપર આવે સાથે સાથે પશુપક્ષીઓને પણ પાણી મળે.. ને ખેડૂતોને ખેતીમાં પણ ફાયદો થાય..

એ ફાયદો ગામલોકો બરાબર સમજ્યા. એટલે જ ગામના જાગૃત યુવાન ચંદ્રકાન્તભાઈનો ફોન આવ્યો ને ગામના તમામ ને પોતાની આખી ટીમ ગામનું તળાવ ગાળવા જરૃરી તમામ મદદ કરશેનું કહ્યું. ભટાસણાવાસીઓ સાથે તળાવ ગાળવા સંદર્ભે બેઠક કરી. જેમાં ગ્રામજનોએ સામેથી માટી ઉપાડવા સિવાય 50,000નો ફાળો પણ તળાવ ખોદકામ માટે આપવાની વાત કરી... આવા સંવેદનશીલ ગ્રામવાસીઓને તો પ્રણામ કરવા ઘટે... 

મારા મતે #તળાવ ગળાવવું ને ઝાડ વાવવું આ બેય પુણ્યના કામો.. હજારો જીવોને એનાથી સાતા મળે... ભટાસણાવાસીઓ તો જાગ્યા પણ બનાસકાંઠા, પાટણ વિસ્તારના અન્ય ગ્રામજનો ઝટ જાગે એમ ઈચ્છીએ... 

ભટાસણાગામનું VSSM ની મદદથી ગળાયેલા તળાવથી થયેલા ફાયદાની વાત કરતા ગામના કીર્તીભાઈની અન્ય સ્નેહીજનો.. તથા ગયા વર્ષે ભરાયેલું તળાવ, GACL માંથી સંસ્થાના કાર્યોને જોવા આવેલા આસ્થા ને અન્ય ગ્રામજનો..

પણ ફોટોમાં જોઈ શકાય

બનાસકાંઠામાં તળાવ ગળાવવાની આખી પ્ર્ક્રિયામાં સંસ્થાના સંનીષ્ઠ કાર્યકરો અમારા સીનીયર કાર્યકર નારણભાઈની સાથે ખડે પગે. એટલે જ આ કાર્યો થાય.. આપના ગામમાં તળાવ ગળાવવાની ઈચ્છા હોય તો નારણભાઈ  - 9099936035 પર સંપર્ક કરવા વિનંતી..

#MittalPatel

Tree planted by VSSM bloom in Banaskantha's village...

Mittal Patel visits golvi 

 Trees, Mutheda’s Natha Ba compares them with children and calls them Baltaru!!

Just as it is challenging to raise a child without a mother similarly, it is difficult to raise trees without caring for them.

1000 trees were planted in Golvi, 810 of them are a year old now. Here, the role of a mother or a friend was performed by Dharmabhai and Amrabhai. The two of them together nurtured and raised these trees beautifully.

Villagers have prepared pits for
planting the saplings

During my recent visit to Golvi, I spotted a bird's nest on one of the trees of these woods we are birthing. My heart leapt with joy at the sight of it. All the efforts have been worth it, I felt.

This year too we are planning to undertake plantation at another spot in Golvi. The sarpanch of the village Babubhai has installed a drip irrigation system for watering these saplings. Our Naran has been looking over all these efforts.

It is time all of us wake up to the environmental emergency we are facing, do our bit and make the earth green again.

In the pictures, the Golvi tree plantation drives right from the beginning!!

                    વૃક્ષ... મુડેઠાના નાથા બા એને બાલતરુ કે..

Golvi tree planation drive right from the beginning

બાળકનો ઉછેર મા વગર શક્ય નથી એમ તરુ, છોડનો ઉછેર પણ મા વગર કેમ થાય?

ગોલવીમાં અમે 1000 ઉપરાંત તરુ વાવ્યા જેમાંથી 810 વરસના થઈ ગયા. વૃક્ષમિત્ર કે વૃક્ષની મા ક્યો એ ધર્માભાઈ અને એમની સાથે અમરાભાઈ પણ. બેયે મળીને સરસ ઝાડ ઉછેર્યા.

હું ગોલવી ગઈ ત્યારે એક ઝાડમાં પક્ષીએ માળો મુકેલો જોયો.

Tree plantation site

જીવ રાજી થયો, વાવેલું સાર્થક થયું.

આ વર્ષે ગોલવીની જ બીજી એક જગ્યાએ બીજા તરુ વાવવાનું આયોજન છે.

સરપંચ બાબુભાઈએ વૃક્ષો માટે ટપક પદ્ધતિથી પાણી આપવાની સરસ વ્યવસ્થા કરી આપી.

કાર્યકર નારણની સતત દેખરેખ..

Mittal Patel visits tree plantation site

સૌ જાગે અને ઝાડ વાવે.. ધરતી આપણી મા એની શોભા અને શણગાર આ ઝાડ, પશુ પક્ષીઓ પતંગિયા, મધમાખી ટૂંકમાં તમામ જીવ.. આપણી માને આ શણગાર જે જાણે અજાણે છીનવ્યો છે એ પરત આપીએ..

ફોટોમાં ઝાડ વાવ્યા થી લઈને આજ સુધી શું થયું તે...

Tree plantation site

Remarkable attitude of the Sarpanch of Lavana village towards environment...

Mittal patel was hosted by Lavana village Sarpanch

About Lavana

Progress and development of any village depend on the attitude and sensitivity of its leadership, especially the Sarpanch. 

Mittal Patel visits Lavana Water Management site

The participatory water management works have allowed me to meet and interact with numerous Sarpanchs, while some sarpanches portrayed appalling attitude there was Sarpanch like that of Lavana who assured there was hope for a better future. 

Mittal Patel meets Sarpanch of Lavana village

Shri Ramabhai Rajput is a proactive sarpanch of Lavana. Equally enthusiastic is Shri T. P Rajput, a BJP leader from Banaskantha. I happened to meet both these selfless humans recently while I was in the region to monitor the lake deepening works and evaluate the places identified for tree plantation program for this year. There is not a single widow or dependent in the village who has not received the benefits of appropriate Government schemes. Ramabhai has ensured that their forms are filled and applications processed to positive conclusions.

Shri T. P. Rajput very rightly said, “Ben, when it comes to the progress of a village we have to put aside all our numerous differences including the political ones!!”  

Lavana Water Management site

 The village has a functional library where youth prepare for various competitive examinations. 

When the reins of village administration are in hands of an understanding individual who also has the required cooperation of a regional leader like T. P. Rajput, Lavana sure is on the path of progress. 

Mittal Patel with the sarpanch of Lavana village 

Lavana is one of the 25 villages we plan to select to develop them as model villages. 

 Our Naran has been successful in establishing VSSM’s correct image, he works extremely hard for the development of poor and marginalised. Along with Naran is our Chirag who even under blazing sun monitors the works under progress. As I always claim, it is a blessing to have such a hard-working team. 

Mittal Patel discusses water management

I am grateful to Lavana Sarpanch Ramabhai and Shri T. P Rajput for hosting me in their village. Both these gentlemen aspire not just for the economic progress of their region but also to make the region water-rich and green once again. Hope the farmers of the region decide to join hands to make these dreams a reality. 

The above narrative in images…  

 વાત લવાણાની..

ગામનો વિકાસ સરપંચ કેવી લાગણીવાળા આમ તો લાગણીવાળા કરતાં વૃતિવાળા છે એના ઉપર આધારીત..

વિચરતી જાતિઓ સાથેના તેમજ જળસંચયના કાર્યો દરમ્યાન ઘણા ગામોના સરપંચોને મળવાનું થાય જેમાં કેટલાકની વૃતિને જોઈને ભારે દુઃખ થાય તો ક્યાંક લવાણા ગામના સરપંચ જેવા ને જોઈને દેશ પ્રગતિ કરી શકશેનો ભરોષો થાય.

લવાણાના સરપંચ રામાભાઈ રાજપૂજ અને એમના જેવા જ ઉત્સાહી ટી.પી. રાજપૂત જેઓ બનાસકાંઠા જિલ્લાના ભાજપના અગ્રણી..

આ બેય પરગજુ માણસોને મળવાનું થયું. લવાણાનું તળાવ સરકાર તેમજ સંસ્થા સાથે સંકળાયેલા પ્રિયજનની મદદથી ખોદી રહ્યા છીએ એ જોવા તેમજ આ ચોમાસે ગામની કેટલીક જગ્યામાં VSSM અને ગામની ભાગીદારીથી વૃક્ષારોપણ કરવું છે તે જોવા જવાનું થયું.

ગામમાં એક પણ વિધવા કે નિરાધાર વ્યક્તિ એવા નથી કે જેમને સરકારની મદદ ન મળતી હોય. આ માટે સરપંચે પોતે સામે ચાલીને આવા વ્યક્તિઓની અરજીઓ કરાવેલી અને ઠેઠ પરિણામ સુધી કાર્યને પહોંચાડ્યું.

ટી.પી. રાજપુતે તો કહ્યું, બેન ગામના વિકાસના કામોમાં અન્ય તમામ ભેદ એ પછી રાજકીય હોય કે અન્ય એ બધાયે બાજુમાં મૂકીને વિચારવાનું..

ગામમાં એક પુસ્તકાલય ચાલે જેમાં ગામના યુવાનો સ્પર્ધાત્મક પરિક્ષાની તૈયારી કરે.

સમજદાર વ્યક્તિઓના હાથમાં ગામની સત્તા હોય અને ટીપી રાજપૂજ જેવા અગ્રણીઓનો સહયોગ હોય તો લવાણાની પ્રગતિ ઝડપથી થવાની જ.

બનાસકાંઠામાં 25 ગામો પસંદ કરવા છે જેને આદર્શ બનાવવા છે લવાણા એમાંનું એક છે.

કાર્યકર નારણે આ વિસ્તારમાં VSSMની સાચી ઓળખને પ્રસ્થાપીત કરી છે. ગ્રામ વિકાસ અને વંચિતો માટે કંઈક કરી છૂટવાની તેની ભાવના જબરજસ્ત છે.

અમારા કાર્યકર ચીરાગ તળાવના કામોમાં ખરા તડકામાં નારણ સાથે ખભેખભા મીલાવી દોડી રહ્યા છે. આવી સુંદર ટીમ સાથે હોવી એ નસીબની વાત છે.

લવાણા સરપંચ અને જાગૃત આગેવાન ટી.પી. રાજપૂતે પોતાના ગામમાં આવકાર આપ્યો, સત્કાર કર્યો એ માટે આભારી છું.

આ બેય પ્રગતીશીલ વ્યક્તિઓનું સ્વપ્ન લવાણાની સાથે સાથે પોતાના પ્રદેશને પાણીવાળો કરવા માટેનું છે..આ વિસ્તારના ખેડૂતો સાથે આવે તો આ બધુયે શક્ય...

જે લખ્યું એ બધુંયે ફોટોમાં....

‘A stitch in time saves nine!!’

Mittal Patel visits water management site

 VSSM’s Participatory Water Management campaign was launched to put this phrase into practice. The initiative was launched Banaskantha where the groundwater tables have gone alarmingly low. It all began with deepening of the village lakes. Until last year we have deepened 87 lakes in partnership with the village community.

Watermanagement site

This year too we have planned to continue with our efforts.  Kadol and Vadama have taken the lead and I was here recently to monitor the ongoing works. The enthusiasm with which the community has taken part in contributing their bit was encouraging to watch,

Mittal Patel discusses Watermanagement with the villagers

 The partnership is tricky yet mandatory. VSSM provides JCB expenses, the village takes the responsibility of ferrying the excavated soil and the entire community while also contributing to cash. The amount collected in cash will be eventually used for up-keeping of the common water resources.

As a result of our previous experiences, we plan to be stricter with the enforcement of these pre-conditions and do not intend to commence work where ever the contributions haven’t poured in.  Also do note that amount collected in the contribution is not managed by VSSM but the water committee that is formed to work on the water issues in the village. Why do we insist on contribution?

Lake deepening work

“Until how long should we depend on somebody else worry about what is ours, our water, our land, our resources. How long should one wait for the government to come and help or an organisation to come and do the needful? We need to take responsibility for common property resources that exist for our collective benefit. If one has contributed he or she will ask questions and show concern for it’s up-keeping. One will question if someone is encroaching over it or drawing water without permission.” It is to raise this kind of awareness that we have initiate strict enforcement of the contribution norm as well. And Vada, Khorda and Kuvaarva have contributed willingly towards the water corpus in their village. Hope we have similar experiences throughout the year!!!

પાણી પહેલાં પાળ બાંધીએ..

આ કહેવતને ચરિતાર્થ કરવાનું અમે નક્કી કર્યું અને ખરા અર્થમાં વરસાદી પાણીને બચાવવા અમે જળસંચય અભીયાન આરંભ્યું.

બનાસકાંઠામાં જ્યાં ભૂગર્ભજળની સ્થિતિ ખરાબ છે તે વિસ્તારોમાં તળાવો ઊંડા કરવાનું કાર્ય અમે આરંભ્યું.

87 તળાવો ગયા વર્ષ સુધી ઊંડા કર્યા આ વર્ષે પણ લોકભાગીદારી થકી તળાવો કરવાનું નક્કી કર્યું. ખડોલ, વડામાં તળાવ ઊંડા થઈ રહ્યા છે. જેને જોવા માટે જવાનું થયું. ગામનો ઉત્સાહ અને ભાગીદારી જોઈને રાજી થવાયું.

તળાવ ગાળવા માટેની ભાગીદારી જરા નોખી છે. સંસ્થા જેસીબીનો ખર્ચ કરે, માટી ઉપાડવાનું ગામના શીરે એ ઉપરાંત ગામલોકોએ ફાળો એકત્રીત કરવાનો.

આ ફાળો અમે તળાવો ગાળવામાં ઉપયોગમાં લઈશું.

આ વર્ષે થોડા કડક થયા છીએ ફાળો નહીં તો કામ નહીં. હા આ ફાળોનો વહીવટ અમે નથી કરતા તેની ખાસ નોંધ લેજો. ગામમાં પાણી સમિતિ બને અને એ વહીવટ કરે. પણ ફાળો તો જોઈએ જ...

ફાળા પાછળનો હાર્દ જરા સમજીએ.. મારા મતે ક્યાં સુધી કોઈ આવીને આપણા ગામના તળાવ ઊંડા કરે કે સરકાર કરે એની રાહ જોવાની?

આપણી ભાગીદારી નહીં હોય તો આપણે તળાવની ચિંતા કરવાનું નહીં કરીએ..

તમે પાંચ રૃપિયા તળાવ માટે આપ્યા હશે તો કાલે કોઈ તળાવમાં દબાણ કરશે તો તમે કહેશો ભાઈ રહેવા દે...

એટલે થોડા કડક શબ્દો સાથે જનભાગીદારી થકી આ કાર્ય કરવાનું આરંભ્યું છે.

વડા, ખોરડા અને કુંવારવાએ તો રાજી થઈને જનભાગાદીરીથી આ કાર્ય આરંભ્યું તમે ક્યારે સજ્જ થશો?

#vssm #gujarat #banaskantha #MittalPatel

#participatorywatermanagement #savewater

#saveearth #nomadic #denotified #climatechange

#environment #lake #water #જળસંચય #પાણીબચાવો

#પર્યાવરણબચાવો #લોકભાગીદારી #વિચરતા #વિમુક્ત

It is always a hard task to convince the villagers to contribute towards their own good!!...

Mittal Patel discusses Water Management with the
villagers

In the earlier days, the farmers would begin to have an easier workload after the Rabi crop was harvested because the groundwater wasn’t explored yet hence there was no possibility of farming during summers.  “So what did they do during this free time?” is an obvious thought that crosses our mind.

The villagers handed over the collected amount to VSSM's
Naran

Do you think they spent their time ideally? Never! It is not in a farmer’s nature to sit still. They would till their soil and prepare their farms for the next season. They would repair and restore traditional water sources of their own and that of the village. Yes, they never depended on anybody else to come and take care of the water sources of their village. Today we depend on the government to come and take care of common property resources of our villages.

Lake before digging

When we initiated the participatory water conservation works in Banaskantha the first condition was that the community will contribute both in the form of action and funds. The soil excavated by VSSM funded JCBs will be carried away by tractors that the community members will bring. Also, the villagers will have to contribute in cash to raise a corpus to work on the maintenance of the water sources of their village. The amount of the contribution of each household will depend on their capacity. However, the community hasn’t been prepared to provide cash contributions.

“We did send our tractors, so why money?”

“These are the lakes in your village, so you need to contribute.”

It is very difficult to get someone to contribute in cash.

Water Management Site

If there are 300  houses in a village and each contributed Rs. 500 for upkeeping the lakes of their villages, the figure will be a decent Rs. 1.5 lacs. However, they would choose to spend the amount in any random expense over donating to maintain the lakes.

“The lake isn’t mine, so why to donate?” they argue.

“The lake is from your village when it brims with water it is also you who will benefit from it.”

I receive calls from many Sanpanch saying many villagers aren’t prepared to donate in cash.

And amidst such a discouraging scenario, the Kuvarva villages has performed beyond our expectations. The tractors arrived on schedule, they have already collected Rs. 50,000 in cash and more are on the way. We will be spending Rs. 5 lacs for the deepening on this lake plus a lac as community contribution will bring the amount to Rs. 6 lacs.

The pleasure of working in villages where villagers are supportive and understanding is beyond comprehension. It reflects the progressive mindset of the villagers. It shows they do not believe in charity neither do they like to be dependent on government and others for their needs. I hope other villages too draw inspiration from Kuvarva.

The villagers handed over the collected amount to VSSM’s Naran.

We are grateful to all our well-wishers who have supported our water management initiative.

પહેલાંના સમયમાં ફાગણ ઉતરતા ખેતીકામમાંથી ખેડૂતો નવરા થવા માંડતા...

એ વેળા બોરવેલ નહોતા એટલે ઉનાળુ પાક કરવાની સંભાવના નહોતી...

ત્યારે સ્વાભાવીક ખેડૂતો કે ગામના લોકો ઉનાળામાં શું કરતા? તે પ્રશ્ન થાય.

રખેને નવરા બેસી રહેતા એવું કહેતા.. કારણ નવરા બેસી રહેવાનું આ કામગરા માણસોને ફાવે નહીં.

પોતાના ખેતરો ખેડી ચોમાસા માટે તૈયાર કરવાનું ખેડૂતો કરે સાથે પાણી સંગ્રહના સંશાધનો ઠીક કરવાનું તેઓ કરતા.

હા, ગામના તળાવો ગાળવનાનું તેઓ કોઈનીયે મદદ લીધા વગર જાતે કરતા.

આજે આપણે સૌ સરકાર પર આધારિત થઈ ગયા છીએ. મારા ગામનું તળાવ હું શું કામ ગાળુ સરકાર ગાળશે એવું આપણે જરાય શરમ વગર બોલીએ છીએ..

અમે તળાવો ગાળવાનું બનાસકાંઠામાં શરૃ કર્યું. શરત એટલી જ કે માટી ગામ ઉપાડે એ ઉપરાંત ફાળો આપવાનો. આ ફાળો ગામલોકો પોતાની મરજી મુજબ આપે. આ ફાળો પણ એમના ગામના તળાવ ગાળવામાં જ પાછો વપરાવવાનો પણ લોકો ફાળા માટે ઝટ રાજી થતા નથી.

ટ્રેક્ટર તો આપ્યા. હવે ફાળો કેમ?

હું કહુ છુ તમારા ગામનું તળાવ ગળાય એમાં તમારી હીસ્સેદારી નોંધાય માટે..

પણ બહુ અઘરુ છે કોઈના ખીસ્સામાંથી રૃપિયો કઢાવવો..

ગામમાં 300 ઘર હોય અને દરેક ઘર 500 તળાવ માટે આપે તોય ફાળો દોઢ લાખ થાય પણ આમ તેમ વાપરી નંખાતા 500 તળાવ જે સાર્વજનીક છે તેને સરખુ કરવા હું શું કામ આપું તેવું લોકો માને છે..

અરે ભાઈ તમારા ગામનું તળાવ છે. પાણી ભરાશે તો તમને જ ફાયદો થશે..

ખેર ઘણા ગામના સરપંચોના ફોન આવે છે તળાવ ગાળવા પણ ફાળાની વાતમાં સૌ મોળા પડે છે..

પણ કાંકરેજનું કુવારવા ગામ જરા નોખુ છે..

માટી ઉપાડવા ટ્રેકટર તો આપ્યા એ ઉપરાંત પચાસ હજારનો ફાળો આપ્યો. હજુ વધારે એકત્રીત કરવાની એમની ગણતરી છે. અમે આ ગામમાં તળાવ પાછળ પાંચ લાખ ખર્ચ કરીશું. સાથે તેમનો ફાળો જો એકાદ લાખ આવે તો છ લાખ તળાવ ખોદકામમાં વપરાશે..

ગામની ભાગીદારી હશે તો અમનેય કામ કરવું ગમશે.. કોઈને કહી શકીશું. ગામો જાગ્યા છે. સાવ ધર્માદુ લેવાની એમની ખેવના નથી ને સરકાર પર આધારિત નથી..

કુંવારવાની જેમ અન્ય ગામો જાગે એવી ભાવના....

કુંવારવા ગ્રામજનોએ અમારા કાર્યકર્તા નારણ રાવળને લોકફાળો સમર્પિત કર્યો।

તળાવ ગાળવામાં મદદરૃપ થનાર સૌ પ્રિયજનોનો આભાર

This monsoon its water, hope and cheer all around.…..

Mittal Patel discusses WaterManagement with villagers

The Sardar Sarovar Dam opened 25 gates this year….signalling it was full to its brim.

In the past whenever the dam overflowed a thought always crossed  my mind, “what if these waters were taken to the parched and thirsty lands of North Gujarat, Saurashtra, Kutchh!!”

The rain helped bring water to lake

Finally the  Chief Minister of Gujarat made an announcement in this regard. The Sujalam Sufalam Canal, Dantiwada Dam and the lakes that had the pipeline for Narmada waters have been filled up with waters from the majestic Narmada.

In Banaskantha people rejoiced like never before. The waters from Narmada as well as the rains showed mercy this year. Deep inside I was fearing the worst. But the rain gods finally gave in.

In the past three years VSSM has facilitated and supported deepening of 87 lakes in Banaskantha.

The WaterManagement site

This year the rains helped bring water to few lakes. One of which is in Suigaum’s Katav village. The picture shared here is only for your reference so it the on the ongoing water sensitization meeting.  The video is of Adhgaum shared by Sureshbhai  this morning. Apart from the rainwater, Narmada waters have also reached the lake.

The Narmada waters filling up the lakes

The rains have brought the much needed cheer in the air. And the Narmada waters filling up the lakes doubled the joy.

Naran, Chirag and Bhagwan can breathe at peace  atlast. It was their efforts and hard work that have  resulted into such massive change in the community’s mindset towards water.

નર્મદા ડેમ ભરાયો અને ઓવરફ્લો પણ થયો...

The lake before digging

જ્યારે પણ ડેમ ઓવરફ્લો થતો ત્યારે એક વિચાર આવતો આ બધા પાણીને ઉત્તર ગુજરાત, સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના નપાણિયા વિસ્તારમાં લઈ જવાનું થાય તો કેવું...
આખરે મુખ્યમંત્રી શ્રીએ આ અંગે જાહેરાત કરી..
સુજલામ સુફલામ કેનાલ, દાંતીવાડા ડેમ ઉપરાંત જે તળાવોમાં નર્મદા કેનાલની પાઈપ નાંખી હતી તે ભરવાનું સરકારે શરૃ કર્યું....

બનાસકાંઠો તો રાજી રાજી...
જો કે વરસાદે પણ લાજ રાખી.. બાકી મનમાં દુકાળ તો નહીં પડે એવો ભય પણ હતો...

ત્યાં મેધરાજા રીઝ્યા...
બનાસકાંઠામાં અમે છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં 87 તળાવો ખોદ્યા..

The Narmada water have reached the lake

જેમાંથી આ વરસાદમાં થોડા ભરાયા જેમાંનું સૂઈગામના કટાવનું એક હતું.. આ કટાવનું તળાવ અમે ખોદ્યું તે પહેલાંની સ્થિતિ ફોટોમાં સમજાય તે ખાતર મુકી છે.
બાકી અધગામનો વિડીયો આજે સવારે સુરેશભાઈએ મોકલાવ્યો.
વરસાદી પાણી ઉપરાંત સરકારે કેનાલથી આ તળાવને ભર્યું..

તળાવ ખોદાવતા પહેલાં ગામલોકો સાથે તળાવ કેમ ખોદાવવું તે સંદર્ભે અમે બેઠકો કરીએ આવી બેઠક અધગામમાં કરી તેનો ફોટો પણ સમજવા ખાતર મુક્યો ..
બાકી રાજી અને સરકારનો આભાર..

તળાવ ખોદકામના કામોમાં સતત દોડાદોડી કરનાર કાર્યકર નારણ, ચિરાગ, ભગવાનની મહેનતનું પરિણામ

#VSSM #MittalPatel #Jalshktiabhiyan #Water #Save_Water ##Water #Reviving_Village_Lakes #Banaskantha #climate_change #environmentconservation #watermanagement #lakedisilting #lake #lakeexcavation

The eager wait for the rains finally comes to an end….

Mittal Patel addressing meeting for WaterManagement

In Banaskantha’s Vanva Rampura we deepened 5 lakes of which 3  now have water in it. Respected Shri. Bhanuben Shah from Mumbai donated Rs. 25 lakhs to deepen lakes in one village. There was a  small contribution from the government too. As a result of this massive  contribution we could undertake the deepening of all the 5 lakes in Rampura.

Rampura Lake 

During our primary meetings to engage with the community and leadership of Rampura many had shared, “we don’t remember when our lakes were last deepened or cleaned!!” Whereas some shared it was during the last great famine Gujarat had witnessed that the lake cleaning works were carried out.

We do aren’t aware of the period of this great  famine they are talking about. But we are grateful that the lakes are now filled with waters. Hope the rain Gods continue to shower their blessings and fill up all the 5 lakes.

Rampura lake

Rampura lake

The Sarpanch and community of Rampura exhibited great understanding and support. VSSM’s Naran and Chirag remained at it and it is their hard work that is visible here.

My three very dear elders Nanditaben, Bhanuben and Rashminbhai… dear Nanditaben showed us the path, Bhanuben joined hands and respected Rashminbhai  opened our eyes and made us take up this immensely important task of water conservation. My regards and gratitude for your continued support and encouragement.

આવ રે વરસાદ, ઘેબરીઓ પરસાદ

ઊની ઊની રોટલી ને કારેલાનું શાક,

ગાઈને મેધાની રાહ જોતા'તે આવ્યો ખરો..

બનાસકાંઠાના વાવના રામપુરામાં પાંચ તળાવો અમે ખોદ્યા. જેમાંથી ત્રણ તળાવો ભરાયા જે ફોટોમાં જોઈ શકાય છે.

મુંબઈના આદરણીય શ્રી ભાનુબહેન શાહે એક ગામમાં તળાવો ઊંડા કરવા 25 લાખની મદદ કરી. ઉપરાંત સરકારે પણ નાની મદદ કરી. 

જેના લીધે રામપુરામાં આ કામ થઈ શક્યું.

ગામના લોકો સાથે તળાવ ઊંડા કરવા બાબતે બેઠક થઈ ત્યારે એમણે કહેલું, 'અમારા ગામનું તળાવ ક્યારે ઊંડું થયું હતું તે અમને યાદ નથી' તો કોઈએ કહ્યું, 'પસીસો કાળ પડ્યો ત્યારે તળાવ ગળાયું હતું.'

ખેર પસીસો કાળ ક્યારે પડ્યો એનો ખ્યાલ નથી. પણ હાલ આનંદ તળાવ ગળાયા પછી એમાં ભરાયેલા પાણીનો છે.

મેઘ રાજાને પાંચે તળાવ છલકાવી દેવા પ્રાર્થના...

રામપુરાના લોકો તેમજ સરપંચનો પણ આ કાર્યમાં અદભૂત સહયોગ મળ્યો...

કાર્યકર નારણ અને ચીરાગની જેહમત આ કામમાં સખત રહી...

પ્રિય નંદીતાબહેને આંગળી ચીંધી ભાનુબહેનને આ કાર્યમાં જોડ્યા તો આદરણીય રશ્મીનભાઈએ તળાવો ગળાય એ માટે કામ કરવા અમને ઢંઢોળ્યા..

ત્રણેય મારા વહાલા પ્રિયજન.. આપ ત્રણે પ્રત્યે આદરભાવ વ્યક્ત કરુ છું...

#Water #Reviving_Village_Lakes #MittalPatel #VSSM #Banaskantha #climate_change #environmentconservation #watermanagement #lakedisilting #lake #lakeexcavation

Coming together for Trees….

Mittal Patel visits Makahanu village for tree plantation

At last it rained in Banaskantha!!

We  pledged to turn the soil we work on green, but the rain God refused to keep it’s date in  the region. The farmers suggested we wait for the rains to arrive.

VSSM planted 1000 tress in Makahnu village

Everyone was eagerly awaiting the arrival of rains. The required preparations for the tree plantation drive had been made. The moment it rained, we stated receiving calls from village Sarpanchs, “When are we planting the trees, send the trees at the earliest etc..”

Trees were planted by Makhanu villagers 

Today we planted 1000 trees in Makhanu. The land over which the plantation was done is  a wasteland filled with gando baval. The villagers removed those trees on their own ( an extremely challenging task), prepared the soil, dug the pits with the help of JCB machine, made arrangement for water and fenced the entire plot where the plantation was to be carried out.  They also selected the caretaker for the trees who would be responsible for watering and nurturing them. The saplings  were provided by VSSM

The tree loving team of Makhanu village

Makhanu has appointed Narsinhbhai as their Vriksh-Mitr/Tree Friend. He is now responsible for caring for these 1000 trees. It has been agreed that the remuneration to Narsinhbhai will be equally shared between VSSM and Makhanu village.  The village now has a Tree Committee too and the members are responsible for the well-being of these trees. The tree plantation drive came to an end in Makhanu after its residents and leadership accepted the responsibility of nurturing all the 1000 trees.

The plantation drive in Makhanu was success because of its devoted Sarpanch Bhanabhai and the entire Panchayat team. Shri. Ashokbhai who is a journalist worked really hard to make it a success.

Hope all the 1000 trees of Makhanu grow  their roots and survive. Makhanu has proved to be a model village for conservation related issues. Hope other villages manage to draw inspiration from it.

Grow more trees to bring rains… the slogan will have to be lived by all or else the day isn’t far  when the humankind will be struggling for every drop of water. 

Under the guidance of our very dedicated Naran, both Ishwar and Bhagwan are working really hard to make Banaskantha green again. It is this  team that helps us complete such difficult tasks. Thank you friends.

In the picture …. The tree loving team of Makhanu and the trees we planted today…. 

છેવડે બનાસકાંઠામાં વરસાદ વરસ્યો...

ધરતીને હરિયાળી બનાવવાનો સંકલ્પ અમે લીધો..

પણ વરસાદ નહોતો એટલે ખેડૂતો વૃક્ષારોપણ માટે ખમવા કહેતા...

પણ મેધો વરસ્યોને સરપંચોના ફોન રણક્યા..

'અમાર ગોમમાં વૃક્ષારોપણ ચાણ કરશો.. ઝાડ ઝટ મોકલાવો... વગેરે...'

ગામોએ પણ પોતાની રીતે સરસ તૈયારી કરી. 

આજે મખાણું ગામે 1000 ઝાડ વાવ્યા. 

જે જમીન પર ઝાડ વાવ્યા એ જમીન નકરા બાવળથી ભરેલી હતી. ગામે સ્વખર્ચે બાવળો કાઢ્યા અને જમીન સરખી કરી. જેસીબીથી સરસ ખાડા કર્યા. જમીનની ચારે બાજુ તેમણે તારની વાડ કરી જેથી ઝાડનું રક્ષણ થાય ને ઝાડ માટે પાણીની વ્યવસ્થા પણ તેમણે કરી.

ઝાડની માવજત માટે માણસ રાખવાની અમારી શરત એમણે કબૂલી..ઝાડ અમે આપ્યા..

ગામના નરસીંહ ભાઈની વૃક્ષમિત્ર તરીકે નિમણૂક થઈ. વાવેલા ઝાડનું હવે નરસીંહભાઈ ઝાડનું જતન કરશે.

નરસીંહભાઈને માસીક સેવક સહાય અડઘી ગામના લોકો આપશે અને અડધી સંસ્થા આપશે.

ગામે વૃક્ષ મંડળી બનાવી તેના સભ્યોએ આ ઝાડની જવાબદારી સ્વીકારી...

આ શરતોને આધીન ગામમાં વૃક્ષારોપણનું કામ સંપન્ન થયું.

ગામના સરપંચ ભાણાભાઈ તેમજ પંચાયતની તેમની ટીમ, પત્રકાર અશોકભાઈ સૌ આ કાર્યમાં ખડે પગે...

બસ 1000 વૃક્ષ કર્યા છે તે બધા ઊગે એવી પ્રાર્થના અને અન્ય ગામો પણ આમાંથી પ્રેરણા લે તેવી અપેક્ષા...

વૃક્ષો વાવો વરસાદ લાવો એ ચરીતાર્થ કરવા સૌએ મથવું પડશે... 

નહીં તો પાણીના એક ટીપાં માટે વલખાં મારવા પડશે...

VSSM ટીમના સક્રિય કાર્યકર નારણના માર્ગદર્શન હેઠળ ઈશ્વર અને ભગવાન સુંદર રીતે બનાસકાંઠાને હરિયાળુ બનાવવાના સંકલ્પમાં લાગ્યા છે.. આવી સરસ ટીમના કારણે જ આ કામો થાય છે.. થેક્યુ દોસ્તો...

ફોટોમાં મખાણુંની વૃક્ષપ્રેમી ટીમ તેમજ આજે થયેલું વૃક્ષારોપણ

#MittalPatel #VSSM #environment_conservation #trees #giving_back_to_the_Earth #Plants #SaveTree