 |
| Mittal Patel meets Khemi ba |
Pain should only be given to the extent one can bear it.
But in the case of Khemiba, it felt like boundless suffering had taken permanent residence, and joy had forgotten her address entirely.
Khemiba is not very tall. Her stomach is severely swollen—tight like a water pot. If one didn’t know her age, they might think she was pregnant.
When we asked gently, “What happened, Ba?” she said, “It’s a tumor.”
We responded, “Then let’s get an operation done so you can be free from this.”
But Ba replied, “The doctor said if you operate, the old lady will die.”
Her face was expressionless. Eyes vacant and dull.
She lives in Navi Sedani village of Vadgam, Banaskantha.
Her house was built with government aid back in 2002, but now it’s almost in ruins. During monsoon, it leaks badly.
When our volunteers Pareshbhai and Rameshbhai learned about her condition, they visited her. They removed the damaged roof and arranged for tin sheets to be installed—covering the toilet, bathroom, and front porch with sloped roofing.
But Ba had one wish—to meet us once.
We were on our way to meet the Banaskantha Collector regarding the issues faced by nomadic communities, and we stopped by to meet Khemiba.
What we saw left us speechless.
Inside Ba’s house was a single photograph.
I asked, “Ba, who is this?”
She said, “My son. If he were alive and healthy, I wouldn’t be drowning in this sorrow.”
And with that, she broke down in tears.
Her other son is disabled—unable to walk. He wasn’t home.
We asked, “Where is he?” She said, “He’s gone out to beg for food.”
Some kind villagers occasionally bring food for this mother and son, but their situation is extremely tragic.
It’s hard to understand how such a state of life can exist.
Ba has cancer in her stomach. And she seems to be waiting for death.
Her only concern is: “If the house is repaired, my son can stay here safely. Maybe in the future, someone from the family will get married, and a girl will agree to live here.”
She talks again and again about getting the house fixed.
I heard in her cracked, resigned voice—like a stone that has turned into a mother’s heart—“Khamma, my child”, and I saw something divine in her brokenness.
Currently, mother and son are living in a relative’s house. But she says, “That’s not ours. I want something that’s truly ours.”
When we offered her rations and asked, “Will you be able to cook this?”
She pointed to her swollen stomach and said, “I can’t even sit properly.”
Then added, “If I give it to a neighbor, maybe they’ll cook it for us.”
We assured her: we will take care of that too.
We will repair Ba’s house in memory of our beloved Kushalbhai.
With the support of our respected Kishorbhai Patel—our beloved uncle, we’ve already built many ‘Kush Homes’, and Khemiba’s house will be the next in that series.
But seeing someone live in such conditions tears at your soul.
May nature never give anyone so much pain that they forget what happiness even feels like...
We prayed silently for relief from her suffering as we left her home.
And now—we will build Ba’s home, quickly
પીડા સહન થાય એટલી જ આપવી. આમ પારાવાર વેદના ને સુખ તો જાણે ખેમીબાના ઘરનું સરનામુ જ ભૂલી ગયું હોય એવું અમે જોયું.
બાની ઊંચાઈ ઝાઝી નહીં. ને પેટ તો ગાગરડી જેવું, એકદ કઠણ. ઉંમર ન થઈ હોય તો જાણે ગર્ભવતી હોય એવું લાગે.
શું થયું બા એવું પુછ્યું તો કે, ગાંઠ છે. અમે કહ્યું, તો ઓપરેશન કરાવી લઈએ તમને નિરાંત થાય ને બાએ કહ્યું, ડોક્ટર ના કેહ. ઓપરેશન કરશો તો ડોશી મરી જશો.
બાના ચહેરા પર કોઈ ભાવ નહોતા. નિસ્તેજ થયેલી આંખો. બનાસકાંઠાના વડગામના નવી સેદણીગામમાં એ રહે. ઘર તો સરકારી સહાયથી 2002માં બનેલું. પણ એ ઘર તો હવે પડુ પડુ થાય. ચોમાસામાં તો ચુવા થાય.
અમારા કાર્યકર પરેશભાઈ અને રમેશભાઈને બાની માહિતી મળી તે બેય એમને મળ્યા ને એમના ઘર પરનું ધાબુ ઉતારી ત્યાં પતરા નાખી ટોયલેટ બાથરૃમ ને ઓટલા આગળ પતરા નાખી ઢાળિયું કરી દેવા કહ્યું. પણ એમની ઈચ્છા બાને એક વખત અમે મળીયે એવી તે બનાસકાંઠા કલેક્ટર શ્રીને વિચરતી જાતિઓના મુદ્દે મળવાનું હતું તે મળીને અમે ખેમીબા પાસે પહોંચ્યા. ને સ્થિતિ જોઈને મન શૂન્ય થઈ ગયું.
બાના ઘરમાં એક ફોટો હતો. મે કહ્યું, બા આ કોણ તો કહે, મારો દિકરો. જુવાનજોધ એ હોત તો મારે આ દુઃખના દાડા ના હોત. ને બા રડી પડ્યા.
એમના બીજા દિકરાના પગ ચાલતા નથી. એ વિકલાંગ છે. એ ઘરે નહોતો. અમે પુછયું એ ક્યા ગયો તો કહે, એ ખાવા માંગવા ગયો.
આમ તો ગામમાંથી કેટલાક સેવાભાવી માણસો આ બેય મા-દિકરાને જમવાનું આપી જાય. પણ સ્થિતિ અત્યંત દયનીય.
આવી હાલત કોઈની કેમ હોય એ ખરેખર નથી સમજાતું.
બાના પેટમાં કેન્સરની ગાંઠ છે ને બા જાણે મરવાની રાહ જુએ. ઘર સરખુ થાય તો દીકરો રહી શકે ને ઘર ભવિષ્યમાં કુટુંબવાળાને મળશે એમ વિચારી કોઈ ચોકરી કરી લે. એવી બાની ભાવના. તે ઘર સરખુ કરી દોની વાત એ વારેવારે કરે. ખમ્મા મારા લાલ એવું પથ્થર થઈ ગયેલી મા કહે એવું જ ક્યાંક ખેમીબામાં જોયું.
હાલ મા-દીકરો પોતાના સંબંધીના ઘરમાં જ રહે. પણ પોતાનું એ પોતાનું એવું એ કહે.
રાશન આપીએ તો તમે રાંધો એવું બાને પુછ્યું તો કહે, મારાથી તો બેસાતુંયે નથી આ પેટ જુઓ. પણ પડોશમાં કોઈકને આપુ તો એ રાંધી આપે ખરા.
અમે એ પણ કરીશું.
બાનું ઘર અમારા પ્રિય કુશલભાઈની સ્મૃતિમાં ઠીક થાય એવું કરીશું. આદરણીય કિશોરભાઈ પટેલ- અમારા પ્રિય અંકલની મદદથી અમે ઘણા કુશ હોમ બાંધ્યા. ખેમીબાનું ઘર પણ એ સીરીઝમાં આગળ બાંધીશું.
પણ આવી સ્થિતિમાં જીવતા માણસોને જોઈને જીવ બળે.
કુદરત એટલુંયે દુઃખ ન આપ કે આ જગતમાં સુખ છે આ વાત જ ભૂલી જવાય... દુઃખ હરી લેની પ્રાર્થના ત્યાંથી નીકળતા નીકળતા ઈશ્વરને કરી.
બસ બાનુ ઘર ઝટ બાંધીશું.
 |
| The current living condition of Khemi ba |
 |
| Khemi ba shares her condition with Mittal Patel |
 |
| VSSM will repair Ba’s house in memory of our beloved Kushalbhai |
