Jal Mandirs Built with Commitment...

Mittal Patel visits thuravas water management site

An old carpenter used to make furniture for every sample house of a builder — and he did it wholeheartedly.

After working for many years, he decided to retire and informed the builder that he wanted to leave the job. The builder requested him, “Just complete the furniture for one last house before you retire.”

Reluctantly, the carpenter agreed. He completed the furniture work, but for the first time in his life, he compromised on quality and effort. Once the work was finished, he called the builder, handed over the house, and asked for permission to leave.

The builder stopped him, placed a key in his hand, and said, “You worked with complete honesty and dedication for so many years. As a reward for your sincerity, this house is my gift to you.”

The carpenter did not know whether to feel happy or regretful. The house was beautiful, but the furniture inside it was the one piece of work in his life where he had compromised. Yet, he could not even confess this truth to the builder.

This story carries a powerful message.

Even in water conservation projects, many responsible people fail to carry out their duties with sincerity. The government allocates funds for deepening ponds and restoring water bodies, but due to greed and the desire for personal gain, proper work is often not done. As a result, the quality suffers, and entire villages — along with future generations — bear the loss.

If every rupee spent by the government on water conservation were used honestly and responsibly, the problem of water scarcity could be solved to a great extent. But somewhere, greed weakens commitment…

At VSSM, we carry out water conservation work with the support of dedicated well-wishers. So far, we have restored and deepened 380 “Jal Mandirs” (water reservoirs).

One such pond was restored in Thuravas village of Sabarkantha through the joint efforts of the village, VSSM, and respected Binaben Kanani. She chose to dedicate the restoration of the Thuravas pond on the birthday of her husband, respected Harish Uncle. Very few people in the world possess the wisdom to celebrate by giving such meaningful gifts. We are deeply grateful to Binaben Aunty. Every year, she contributes towards the creation and restoration of Jal Mandirs. We bow to her noble sentiments.

Thuravas had been facing severe water scarcity. Once the pond was deepened, water from the Harnav Dam was also directed into it during non-monsoon months. As a result, farmers’ wells were recharged, and farmers became able to cultivate crops in all three seasons.

Beyond farming, countless living creatures also benefited — and that became the true profit of this work.

The continuous support of the village made this effort successful. Special appreciation goes to our workers Tohidbhai and Maheshbhai for their tireless dedication.

એક સુથાર એક બીલ્ડરના દરેક સેમ્પલ હાઉસનું ફર્નીચર બનાવે એ પણ પુરા દીલથી.

વર્ષો કામ કર્યા પછી એણે નિવૃતી લેવાનું નક્કી કર્યું ને માલીકને છુટા કરવા કહ્યું. બીલ્ડરે કહ્યું એક ઘરનું ફર્નીચર બનાવી દો પછી નિવૃત થાવ.

સુથારે કમને હા પાડી. એણે ફર્નીચર બનાવી દીધું. પણ જિંદગીમાં પહેલીવાર એણે ફર્નીચર બનાવવામાં વેઠ વાળી. ફર્નીચર તૈયાર થયા પછી એણે માલીકને બોલાવીને ઘર તૈયાર છે એમ કહી જવાની રજા માંગી.  

બિલ્ડરે એને રોકી એના હાથમાં ચાવી મુકી. સુથારે શાની ચાવી છે એમ પુછ્યું.

બિલ્ડરે કહ્યું, તે વર્ષો મારી સાથે પુરી નિષ્ઠાથી કામ કર્યું એ નિષ્ઠાના વળતર રૃપે આ ઘર તને ભેટમાં..

સુથારને હરખાવું કે દુઃખ કરવું એ સમજાયું નહીં. ઘર સરસ હતું પણ ફર્નીચરમાં એણે જિંદગીમાં પહેલીવાર વેઠ વાળી. એ બિલ્ડરને વેઠ વાળ્યાનો ખુલાસો પણ ન કરી શક્યો.

વાર્તા બહુ સૂચક છે. જળસંચયના કાર્યોમાં પણ ઘણી વખત જવાબદાર વ્યક્તિ પોતાની ફરજ નિષ્ઠાથી બજાવતા નથી. સરકાર તળાવો ઊંડા કરવા માટે નાણાં ફાળવે પણ અણહકનું મેળવી લેવાની લાલચમાં એ યોગ્ય કામ ન કરે. આમાં ગુણવત્તાવાળુ કામ ન થાય. પરિણામે આવનારી પેઢીથી લઈને આખા ગામને નુકશાન થાય.

સરકાર જળસંચય પાછળ જેટલા પૈસા ખર્ચે એ બધા જો પૂરી નિષ્ઠાથી ખર્ચાય  તો પાણીની તંગીનો પ્રશ્ન ઘણા ખરા અંશે હલ થઈ જાય પણ પેલી લાલચ તો ક્યાંક વેઠના લીધે...

ખેર અમે જળસંચયના કાર્યો VSSM સાથે સંકળાયેલા સ્વજનો મારફત કરીએ. 380 જલમંદિરો અમે અત્યાર સુધી ઊંડા કર્યા. 

સાબરકાંઠાના થૂરાવાસ ગામનું તળાવ અમે ગામ, VSSM અને આદરણીય બીનાબહેન કાનાણી કે, જેમણે એમના ઘરવાળા આદરણીય હરીશ અંકલના જન્મદિવસ નિમિત્તે થૂરાવાસનું તળાવ ગળાવ્યું. આવી ભેટ આપવાની સમજણ દુનિયામાં ઝાઝા લોકો પાસે નથી. આદરણીય બીના આંટીના અમે આભારી છીએ. એ દર વર્ષે જલમંદિર નિર્માણ માટે મદદ કરે. એમની લાગણીને પ્રણામ.

થૂરાવાસમાં પાણીની સખત તકલીફ હતી તળાવ ઊંડુ થયું. હરણાવ ડેમનું પાણી પણ ચોમાસા સિવાય એમાં નાખવામાં આવ્યું. એટલે ખેડૂતોના કૂવા રીચાર્જ થઈ ગયા. ખેડૂતો ત્રણે સીઝન ખેતીની લેતા થઈ ગયા.

આ સિવાય જીવસૃષ્ટિને મદદ થઈ તે નફાની... આ કાર્યમાં ગામનો સહયોગ સતત રહ્યો. અમારા કાર્યકર તોહીદભાઈને મહેશ બંનેની ભારે જેહમત..

Thuravas water management site

Thuravas water management site

Mittal Patel visits thuravas water management site

VardhanaMuwada Village Tackles Water Crisis Through Pond Restoration...

Mittal Patel worshiping rainwater

In VardhanaMuwada village of  Gandhinagar district, the water scarcity was so severe that it was hard to forget. There was a time when no family would agree to give their daughter in marriage because of the lack of water. Even when guests visited, the lady of the house would worry about water. During vacations, it was common for children not to visit relatives because of water issues.

When the government started supplying water to the village pond through the Narmada pipeline, the situation improved slightly. However, since the pond had not been desilted for years, the water did not seep into the ground as needed. VSSM, with financial support from Priya Rishi and Sunita Ben and the active participation of the villagers, deepened the pond.

This monsoon, the pond filled with both Narmada water and rainwater, immediately benefiting nearby farmers. Next to the pond is the farmland of farmer Mahendragriri from Jaliya Mata village. He said, “My borewell is 320 feet deep. Every year, I had to lower the pipe further. Now, because the pond was deepened and the water recharged, I get water at 280 feet. I had to remove three columns, but earlier I ran a 20 HP motor, and now a 15 HP motor is enough. The borewell is now working perfectly.”

This is a living example of how desilting and restoring a pond can solve water problems. Many may not believe that Gandhinagar district faces water issues, but statistical data shows that over 300 villages in the district struggle with water scarcity. According to the Central Government’s Groundwater Report (2022), nearly 65% of borewells in Gandhinagar district are now deeper than 300 feet, whereas 15 years ago the average depth was 120–150 feet. The district uses approximately 2,200 million cubic meters of water annually, while the natural recharge capacity is only 1,600 million cubic meters, creating an annual deficit of 600 million cubic meters.

The government is attempting to recharge these depleted ponds by filling them with water from the Narmada. At the local level, arrangements such as ponds, wells, and check dams are also needed to recharge rainwater effectively.

In many villages of Gandhinagar district, the government fills ponds with Narmada water, but all these ponds must be properly desilted first for effective recharge. Hopefully, the government will launch the Sujalam Sufalam campaign this January and involve organizations and people genuinely interested in public welfare.

Special thanks to Rishi, Sunita Ben, and the people of VardhanaMuwada village in Wardha for their efforts.

ગાંધીનગર જિલ્લાના વર્ધાના મુવાડા ગામે પાણીની કટોકટી ભૂલાય તેવી નહોતી. એક સમય ગામના છોકરાઓને લગ્ન માટે દિકરી આપવા કોઈ રાજી નહોતું. પાણીની અછત એટલે ઘરમાં મહેમાનો આવે તો પણ ઘરધણીને ચિંતા થાય. વેકેશનમાં ભાણેજીયા મામાના ઘરે ન આવવાના કિસ્સા અહીં સામાન્ય હતા.

સરકાર દ્વારા નર્મદા પાઈપલાઈન મારફતે ગામના તળાવમાં પાણી આપવાનું શરૂ થયું એટલે પરિસ્થિતિમાં થોડો સુધારો આવ્યો. તળાવ વર્ષોથી ગળાયેલું ન હોવાના કારણે પાણી જમીનમાં જોઈએ તેવું ઉતરતું નહોતું. VSSMએ પ્રિય ઋષી અને સુનિતાબેનની આર્થિક મદદથી અને ગ્રામજનોની ભાગીદારીથી તળાવ ઊંડુ કર્યું.

આ ચોમાસે નર્મદાના પાણીની સાથે સાથે વરસાદી પાણીથી તળાવ ભરાયું, જેના કારણે આસપાસના ખેડૂતોને તુરત જ લાભ થવા માંડ્યો. તળાવની બાજુમાં જાલિયાના મઠ ગામના ખેડૂત મહેન્દ્રગીરીની જમીન છે. એમણે જણાવ્યું કે, “મારો બોર 320 ફૂટનો. દર વર્ષે પાઈપ નીચે ઉતારવી પડતી. હવે તળાવ ખોદાવવાથી ને પાણી રીચાર્જના લીધે મને 280 ફૂટે પાણી મળવા માંડ્યું. મારે ત્રણ કોલમ બહાર કાઢવી પડી. પહેલા 20 હોર્સ પાવરની મોટર ચાલતી, હવે 15 હોર્સ પાવરની પૂરતી છે. બોર હવે સરસ રીતે ચાલે છે.”

તળાવનો જીર્ણોદ્ધાર કરીએ તો પાણીની સમસ્યાનો ઉકેલ આવે તેનું આ જીવંત ઉદાહરણ.  ગાંધીનગર જિલ્લામાં જળ સમસ્યા હોઈ શકે એ વાત કોઈના માનવામાં ન આવે પણ આંકડાકીય વિગતો તપાસીએ તો જિલ્લાના 300થી વધુ ગામોમાં પાણીની તંગીનો સામનો કરી રહ્યા છે. કેન્દ્ર સરકારના ગ્રાઉન્ડ વોટર રિપોર્ટ (2022) અનુસાર ગાંધીનગર જિલ્લાના લગભગ 65% બોરવેલ 300 ફૂટથી ઊંડા છે, જયારે 15 વર્ષ પહેલાં સરેરાશ 120–150 ફૂટે હતા. જિલ્લો દર વર્ષે અંદાજે 2,200 મિલિયન ક્યુબિક મીટર પાણીનો ઉપયોગ કરે છે, જયારે કુદરતી રિચાર્જ ક્ષમતા માત્ર 1,600 મિલિયન ક્યુબિક મીટર છે. એટલે દર વર્ષે પાણીના ખાલીપામાં 600 મિલિયન ક્યુબિક મીટરનો વધારો થાય છે. જો કે સરકાર મા રેવાનું પાણી તળાવોમાં નાખી આ ખાલી થયેલા તળને રીચાર્જ કરવા પ્રયત્નશીલ છે. સ્થાનિક સ્તરે તળાવ, કૂવો, ચેકડેમ વગેરે થકી વરસાદી પાણીના રિચાર્જની વ્યવસ્થાઓ પણ કરવી પડશે. 

ગાંધીનગર જિલ્લાના ઘણા ગામોમાં સરકાર નર્મદાના પાણીથી તળાવ ભરે પણ એ બધા તળાવો એક વખત સરખા ખોદાય તે જરૃરી. એ ખોદાશે તો પાણી રીચાર્જ થશે. આશા રાખીએ સરકાર આ વખતે સુજલામ સુફલામ અભિયાન જાન્યુઆરીથી શરૃ કરે ને સાચા અર્થમાં જેમને લોકોના ભલામાં રસ છે એવા લોકો- સંસ્થાઓને આ કાર્યમાં જોડે. 

ઋષી, સુનિતાબેન તેમજ વર્ધાના મુવાડાગામના લોકોનો ઘણો આભાર.

#mittalpatel #vssm #explorepage✨ #gujarat #enviroment #watermanagement

Mittal Patel with the villagers of Vardhana Muwada

Mittal Patel visits VardhanaMuwada lake filled with
rainwater

VardhanaMuwada lake filled with rainwater

VardhanaMuwada Village Pond Filled Through VSSM Efforts...

 VardhanaMuwada village in , Gandhinagar district, has long struggled with water scarcity. Through the efforts of VSSM, the village pond was deepened, and today it is brimming with rainwater and water from the Narmada River.

The villagers came together to celebrate and joyfully welcomed the water. Along with the water, hope, prosperity, and new possibilities for the future have also arrived in the village. 💧🌾

વર્ધાના મુવાડા ગાંધીનગરનું ગામ. પાણી માટે બહુ સંઘર્ષ કર્યો. VSSM થકી તળાવ ઊંડું કર્યું તે તળાવ વરસાદ અને નર્મદાના નીરથી ભરાયું. ગામ લોકો સાથે વધામણાં કરી નીરને આવકાર્યું.

#mittalpatel #vssm

With the support of Rosy Blue Pvt. Ltd., VSSM begans the excavation of the lake...

Mittal Patel visits water management site

 

पानी रे पानी तेरा रंग कैसा,

जिसमें मिला दो लगे उस जैसा।

सबको जीवन देने वाला,

खुद रूप रंग से न्यारा।

O water, what is your true color?  

Takes on the hue of whatever you mix it with!  

And bestows life to everyone,  

Though aloof from form and color!!

These words by Harvansh Rai Bachchan are truly majestic: "Because water is colorless, it takes on the color of whatever it mixes with." However, on the other hand, in a real world scenario, our hearts will ache when we hear from people living in places where water is scarce or difficult to access.

Kuvaataa village in Banaskantha is facing a severe water crisis. Groundwater levels have plummeted drastically. Water was extracted from a borewell installed by Panchayat, which subsequently got damaged due to the decreased water depth. Even if a new borewell is installed, there is no assurance of finding water.

The village is in urgent need of access to drinking water. Farmers have borewells on their farms, but each year, some of these borewells either fail, require new columns to be installed, or experience a drop in water inflow. The situation in Kuvaataa has turned the village into a place that feels abandoned and desolate.

The village leaders of Kuvaataa sent us a message requesting assistance in deepening the lake to collect rainwater. With the support of Rosy Blue Pvt Ltd., we began the excavation of the lake. The villagers are hopeful that filling the lake with water will help raise the groundwater level in the surrounding area. As a result, everyone in the village participated in removing soil from the lake using tractors.

We are thankful to the esteemed Russelbhai Mehta, associated with VSSM. Through his company, Rosy Blue, we are deepening many lakes and planting numerous trees in North Gujarat, more particularly in Banaskantha.

If everyone who has been blessed with wealth from God begins to use their resources for the betterment of others, the world could become a paradise. We are extremely grateful to Russelbhai and his family for their efforts. They are using their wealth to help communities where people are on the brink of dying due to a lack of water.

We dug the Kuvaataa lake a lot deeper. Monsoon-Meghraajaa will definitely be kind, but we will also try to ensure that this lake is filled with water from Maa Reva, the Narmada River.

Shri Keshaji Chauhan, the MLA of Deodar Taluka, is very proactive in his efforts. He is consistently working to bring Narmada's water to his region and address the water scarcity issue. Additionally, he has made the decision to decline any honors until the water problem is resolved.

The village leader and Sarpanch, Shri Tejabhai, is working hard to strengthen Kuvaataa's water resources. Our activist, Naranbhai, and his team are continually considering which village would benefit most from having a lake. We are proud to have such an enthusiastic team on our side.

VSSM and the Vimukt Foundation have currently deepened 336 lakes in North Gujarat, which are now filled with billions of liters of water. We have set a goal to excavate or dig 1,000 lakes in the next ten years. We pray that God will help us achieve this vision.

Let's unite, come together and construct several Jalmandirs to effectively collect and store water !!!

पानी रे पानी तेरा रंग कैसा,

जिसमें मिला दो लगे उस जैसा।

सबको जीवन देने वाला,

खुद रूप रंग से न्यारा।

– हरिवंश राय बच्चन

પાણી જેનો રંગ નથી પણ એ જ્યાં પડે ત્યાં બધુ રંગીન થઈ જાય. જ્યાં પાણી નથી અથવા મળવું મુશ્કેલ છે એ લોકો પાસે જઈએ એમની વાતો સાંભળીએ તો હચમચી જવાય.

બનાસકાંઠાનું કુવાતા. ભૂગર્ભજળ ભયંકર સ્થિતિએ પહોંચ્યા છે. પીવાનું પાણી પંચાયતે બનાવેલા બોરવેલ થી મળતું એ બોરવેલ પણ તળ ઊંડા જવાથી બગડી ગયો. નવો બોરવેલ કરે તો પણ પાણી મળે તેની કોઈ ખાત્રી નથી.

ગામ પીવાના પાણી માટે વલખા મારે એવી હાલત છે. સીમમાં ખેડૂતોએ બોરવેલ કર્યા છે. એ બોરવેલમાંથી પણ દર વર્ષે બોરવેલ ક્યાં ફેઈલ જાય છે ક્યાં નવી કોલમ ઉતારવી પડે ક્યાં તો પાણીની આવક ઘટી છે.

ત્રાહીમામ પોકારી ઉઠે એવી સ્થિતિ કુવાતાની છે.

આવા કુવાતામાં વરસાદી પાણી સંગ્રહ કરવા તળાવ ઊંડુ કરવા માટે અમને ગામના આગેવાનોએ કહેણ મોકલ્યું. રોઝી બ્લ્યુ પ્રા.ઈન્ડિયા. લી. કંપનીની મદદથી અમે તળાવ ખોદવાનું શરૃ કર્યું. ગામના સૌને તળાવમાં પાણી ભરાશે તો તળ ઉપર આવવાની આશા છે એટલે સૌ કોઈ ટ્રેક્ટર થકી માટી ઉલેચવાનું કર્યું.

vssm સાથે સંક્ળાયેલા સ્નેહીજન આદરણીય રસેલભાઈ મહેતાના અમે આભારી છીએ. રોઝી બ્લુ થકી અમે ઉત્તર ગુજરાતમાં ખાસ કરીને બનાસકાંઠામાં ઘણા તળાવો તેમજ વૃક્ષો વાવી ઉછેરવાનું કરી રહ્યા છીએ.

ઈશ્વરે જેેમને ઘન સંપદા આપી છે તે સૌ જીવ કલ્યાણના કાર્યોમાં આ પ્રકારે વાપરવાનું કરે તો દુનિયા રૃડી થઈ જાય. રસેલભાઈ તેમજ તેમના પરિવારના અમે ઘણા આભારી છીએ. એમણે એવી જગ્યાએ પોતાની સંપત્તી વાપરી રહ્યા છે જ્યાં લોકો પાણી વગર જાણે જીવ પર આવી ગયા છે.

કુવાતનું તળાવ તો ઘણું ઊંડુ કર્યું. મેઘરાજા તો મહેરબાન થશે પણ સાથે સાથે મા રેવા એટલે કે નર્મદાના નીર પણ આ તળાવમાં નંખાય એ માટે કોશીશ કરીશું.

દિયોદર તાલુકાના ધારાસભ્ય શ્રી કેશાજી ચૌહાણ પણ જાગતલ છે. એ પોતે નર્મદાના નીર પોતાના તાલુકામાં આવે ને પાણીની સમસ્યાનો ઉકેલ આવે તે માટે સતત પ્રયત્નશીલ છે. એમણે જળની સમસ્યાનું સમાધાન ન થાય ત્યાં સુધી સન્માન ન સ્વીકારવાનો નિર્ણય પણ કર્યો છે.

ગામના સરપંચ શ્રી આગેવાન તેજાભાઈ ને અન્ય સૌ પણ કુવાતા પાણીદાર બને તે માટે મથે. અમારા કાર્યકર નારણભાઈ અને એમની ટીમ પણ સતત ક્યા ગામોમાં તળાવ કરવું, ગામને એનાથી શું ફાયદો થશે એ બાબતે ચિંંતીત..આવી મજાની ટીમ સાથે હોવાનું ગૌરવ.

vssm અને વિમુક્ત ફાઉન્ડેશને મળીને અત્યાર સુધી 336 જેટલા તળાવો ઉત્તર ગુજરાતમાં ઊંડા કર્યા છે. આ તળાવો કરોડો લીટર પાણીથી ભરાયા છે. આવનારા દસ વર્ષમાં 1000 તળાવ કરવાનો નિર્ધાર છે. ઈશ્વર આ મનોરથ પૂર્ણ કરાવે તેવી પ્રાર્થના.

#mittalpatel #environment #vssm #pond #Gujarat

Mittal Patel with the villagers of Kuvataa village

Ongoing lake deepening work

Mittal Patel and others at water management site

It was a joy to witness Padardi lake fill up to the brim...

Mittal Patel was honoured by the villagers of Padardi

 

Padardi is a delightful village...

It’s one of those villages you can never forget...

We dug the village's main lake about four years ago. The lake filled with rainwater, but the government also made permanent provisions to fill it with Narmada water.

As soon as you enter the village, you see the beautiful lake, which was dug and then filled with water, bringing immense joy to the entire village.

On the bank of the lake, the villagers together built the Jogani Mata temple. The inauguration ceremony of this temple was organized, and the villagers extended an invitation. The contribution of VSSM in making the village water-sufficient is significant—how can we forget that? The invitation was extended with great respect, and the program honored them as well.

Seeing the lake filled with water brought great joy. The villagers said, "Every year, the water level of the lake goes down. So, every year, about ten new borewells are made. The cost of making one borewell is 10 to 12 lakhs. In addition, every year, the columns in some borewells need to be replaced. But VSSM dug the lake and filled it with water, so in the last three years, we haven't had to make a single new borewell, nor have we needed to replace any columns. In this way, we have saved around 3 crores. Additionally, 75 to 80 horsepower motors were needed to operate the borewells. This increased the electricity bill. Now, water is being used in the fields with a Rajkotiyu machine or a 5-horsepower motor. The benefits in animal husbandry and farming are tremendous."

We received help from Star Chemicals - Mumbai, especially from the respected Shri Sanjaybhai Shah, for digging Padardi's lake. We are grateful to him. Every year, he actively supports water conservation efforts. We are also thankful to the government for appropriately utilizing water resources. Narmada has become a lifeline for millions of people and animals...

Our team in Banaskantha, led by Naranbhai and other dedicated workers, has also made this a success. It's an honor to be part of such dedicated efforts.

Wishing Padardi village continuous prosperity and happiness.

#vssm #mittalpatel #banaskantha #watermanagement #jalshaktiabhiyan #gujarat #ClimateAction

પાદરડી મજાનું ગામ.. 

આમ તો ગણ ન ભૂલે એવું ગામ..

અમે ગામનું મુખ્ય તળાવ ચારેક વર્ષ પહેલા ખોદ્યું. આ તળાવમાં ચોમાસાનું પાણી તો ભરાયું. પણ સરકારે એને નર્મદાના પાણીથી ભરવાની જોગવાઈ પણ કાયમી ધોરણે કરી આપી. 

ગામમાં પ્રવેશતા જ અવાવરુ અને ખાલીખમ નજર આવતું તળાવ સરસ ખોદાયું ને પછી પાણીથી ભરાયું એનાથી આખુ ગામ રાજી રાજી.

ગામમાં તળાવની પાળે જોગણીમાતાનું મંદિર ગ્રામજનોએ સાથે મળીને બાંધ્યું. આ મંદિરનો પ્રતિષ્ઠા મહોત્વ આયોજીત થયો ને એમાં ગ્રામજનોએ આમંત્રણ પાઠવ્યું. ગામને પાણીદાર કરવામાં VSSM નો ફાળો મહત્વનો એ ગણ કેવી રીતે ભૂલાય? એવું ગામ માને એટલે આમંત્રણ પણ ભાવથી આપ્યું ને કાર્યક્રમમાં સન્માન પણ કર્યું. 

પાણીથી ભરાયેલું તળાવ જોઈને હરખાઈ જવાયું. ગામલોકોએ કહ્યું, “દર વર્ષે પાણીના તળ ઊંડા જાય. એટલે દર વર્ષે ગામમાં લગભગ દસ બોર નવા બને. એક બોર બનાવવાનો ખર્ચ 10 થી 12 લાખ થાય. આ સિવાય દર વર્ષે કેટલાક બોરમાં કોલમ ઉતારવી પડે. પણ VSSM એ તળાવ ગાળ્યું ને પાણીથી એ ભરાયું. એટલે પાછલા ત્રણ વર્ષમાં એક પણ નવો બોર બનાવવો નથી પડ્યો. કોલમ પણ બોરમાં નાખવી નથી પડતી. એ રીતે ગણીએ તો લગભગ 3 કરોડથી વધારેની બચત તો સીધી થઈ. આ સિવાય 75 થી 80 હોર્સ પાવરની મોટર બોરવેલ ચલાવવા ચલાવવી પડે. એનાથી બીલ વધારે હવે. હવે રાજકોટીયુ મશીન અથવા 5 હોર્સ પાવરની મોટરથી ખેતરમાં પિયત થાય. પશુપાલન અને ખેતીમાં થયેલો ફાયદો તો નોખો”

પાદરડીનું તળાવ ખોદાવવા અમને સ્ટાર કેમીકલ્સ - મુંબઈ આદરણીય સંજયભાઈ શાહે મદદ કરી. એમના અમે આભારી છીએ. દર વર્ષે જળસંચયના કામોમાં એ સક્રિય સહયોગ કરે. મા રેવાનું પાણી યોગ્ય રીતે ઉપયોગમાં લાવવાનું કરનાર સરકારના આભારી છીએ. નર્મદા કરોડો લોકો, જીવો માટે જીવાદોરી સાબિત થઈ.. 

બનાસકાંઠાની અમારા કાર્યકરોની ટીમ નારણભાઈ અને અન્ય તમામ કાર્યોકરોની મહેનત પણ રંગ લાવી રહી છે.. આવા સંનિષ્ઠ કાર્યકરો સાથે હોવાનું ગૌરવ..

પાદરડી ગામ ખુબ સુખી થાય એવી શુભભાવના..

#vssm #mittalpatel #banaskantha #watermanagement #jalshaktiabhiyan #gujarat #ClimateAction

Mittal Patel discusses water management with villagers

VSSM coordinator Naranbhai Raval was also honoured
during inauguration of temple

Padardi lake was deepened with the help of VSSM

Padardi lake was filled with rainwater

Padardi lake was filled with rainwater

Kudos to Raviyana village for their support in VSSM Water Management Program...

Mittal Patel visits Raviyana Lake

 When the third lake is ready, the borewells will cease to exist in this village. We will become the first village in Banaskantha without a borewell. How wonderful !

This is the story of village Raviyana in Banaskantha. Our favourite village. This village has about 250 houses. Farming & animal husbandry are the main occupation of the villagers in this village. Heavy use of borewells in the past years have lowered the water levels.

About 5 years ago we had received a request to help in desilting the lake. We asked the villagers to become partners in the venture. They collected a reasonably good sum of money and also helped in the lifting of the mud which was excavated from the lake. With this the lake got deeper. 

Along with the rain water, the pipeline for Narmada was also connected to the lake. With this the lake  started getting filled even during the non monsoon period. 

In Raviyana about 100 borewells that are 1000 feet deep are functioning. Water is found at about 700 feet. If the lake was not desilted 5 years ago, even the Narmada pipeline would not have benefited the village. Due to desilting, the capacity of the lake to store water increased by crores of litres & the level of water at 700 feet was maintained. Farmers do not have to put new columns and also from the lake the water is directly used in the farms by putting the motor. The power bills have also been greatly reduced. Lifting of water from the depth has also stopped.

On seeing the benefits of desilting of one lake, in partnership with the village we did the second lake and now there is a request to do a third one.

We requested crowd funding from villagers. We explained that this would help us to dig more soil and increase the capacity of the lake.After much hesitation they all agreed. 

The village senior Umedbhai requested for the third lake. He said that" if we get the third lake, our village will not need Borewells. A time will come when we will manage our lives without Borewells. 

For the third lake,  we got help from respected Shri Ashishbhai Mehta- Rajabhai ( M/s Kantilal Chhotalal) . We are thankful for the same. It is because of well wishers like Shri Ashishbhai that we have been able to desilt 265 lakes for which we are extremely happy. We are obliged to all our well wishers & supporters who standby us in all our work.

'ત્રીજુ તળાવ ખોદાઈ જાય તો ભવિષ્યમાં બોરવેલની સ્મશાનયાત્રા કાઢનારુ બનાસકાંઠાનું અમે પ્રથમ ગામ બનીશું..'

કેવી મજાની વાત. બોરવેલની સ્મશાન યાત્રા એટલે બોરવેલને ગામમાંથી સંપૂર્ણ તીલાંજલી. 

વાત બનાસકાંઠાના રવિયાણાગામની. અમારુ ગમતીલું ગામ.. ગામમાં લગભગ 250 ઘરની વસતિ. ખેતી અને પશુપાલન ગામનો મુખ્ય વ્યવસાય. પાણીના તળ પાછલા વર્ષોમાં બોરવેલમાંથી સતત ઉલેચાવાના કારણે નીચે ગયા.

લગભગ પાંચેક વર્ષ પહેલાં ગામે અમને ગામનું તળાવ જે છીછરુ હતું તેને ઊંડુ કરવા મદદ કરવા વિનંતી કરી. અમે ભાગીદારીની વાત કરી. ગામે પણ સારો એવો ફાળો ભેગો કર્યો. એ ઉપરાંત માટી પણ ઉપાડી ને એમ કરીને ગામનું મુખ્ય તળાવ ઊંડુ થયું. વરસાદી પાણીની સાથે સાથે નર્મદા પાઈપલાઈન સાથે પણ સરકારે એને જોડ્યું. એટલે ચોમાસા સિવાય પણ તળાવ ભરાવા માંડ્યું. 

રવિયાણામાં 1000 ફૂટના 100 ઉપરાંત બોરવેલ ચાલે. પાણી 700 ફૂટે મળે. પણ પાંચ વર્ષ પહેલાં તળાવ ખોદાયું ન હોત તો નર્મદાની પાઈપલાઈનથી પણ ઈચ્છીત ફાયદો થયો ન હોત. તળાવ ખોદાવવાના લીધે પાણી ભરાવવાની ક્ષમતા તળાવની કરોડો લીટરની વધી. જેના લીધે પાણીના તળ 700 ફૂટે જળવાઈ રહ્યા છે. ખેડૂતોએ બોરવેલમાં નવી કોલમ ઉતારવી નથી પડતી. વળી તળાવમાં સીધી મોટર મુકીને પણ ખેડૂતો ખેતરમાં પિયત કરી રહ્યા છે. લાઈટબીલમાં પણ સખત ફાયદો  થયો અને ભૂગર્ભમાંથી પાણી ઉલેચાવાનું પણ બંધ થયું. 

એક તળાવથી થયેલા ફાયદા પછી અમે ગામનું બીજુ તળાવ ગામની ભાગીદારીથી VSSMએ પાછુ ખોદ્યું. અને ગામે હવે ત્રીજુ તળાવ કરવા અમને વિનંતી કરી. 

અમે લોકફાળો કરવા વિનંતી કરી. માટી ઉપાડવા ઉપરાંત લોકફાળો કરશો તો તળાવ વધારે ઊંડુ થશેનું કહ્યું ને સૌ થોડી આનાકાની વચ્ચે સહમત થયા.

પણ ગામના આગેવાન ઉમેદભાઈ તેમજ યુવા સરપંચ રસીકભાઈએ કહ્યું, 'જો અમારુ આ ત્રીજુ તળાવ ખોદાઈ જાય તો અમારા ગામમાં અમારે બોરવેલ ચલાવવો નહીં પડે.. સ્મશાન યાત્રા એની કાઢી શકાય એવો સમય આવી જશે..'

ત્રીજુ તળાવ ખોદવા માટે આદરણીય આશીશભાઈ મહેતા - રાજાભાઈ (મેસર્સ કાન્તીલાલ છોટાલાલ) એ મદદ કરી એ માટે એમના ઘણા આભારી છીએ.. VSSM સાથે સંકળાયેલા આશિશભાઈ જેવા સ્વજનોના લીધે અમે પાછલા સાત વર્ષમાં 265 તળાવો ઊંડા કરી શક્યા છીએ જેનો વિશેષ આનંદ છે.. VSSM ના કામોમાં મદદ કરતા સૌ સ્વજનો પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા... અને બનાસકાંઠામાં જળસંચયના કામો કરતી અમારી ટીમ નારણભાઈ, મહેશભાઈ, જોરાભાઈની કર્મઠતાને સલામ..

#MittalPatel #vssm #watermanagement #તળાવ #બનાસકાંઠા  #બોરવેલ #ગામ  #ભૂગર્ભ

Mittal Patel meets villagers of Raviyana Village

Mittal Patel discusses Water Management

Villagers at Water Management site

Ongoing third lake deepening work in Raviyana village

Ongoing Lake deepening work

Lake filled with Rainwater 

The pipeline for Narmada was also connected to the lake

Two Lakes at Rugnathpura in Patan district is dug with the help of VSSM and becomes source of survival and happiness for all in the village...

Mittal Patel visits water management site

One lighted lamp can dispel darkness. In Society today we need to light different types of lamps to solve various problems. No doubt that society & problems go hand in hand. But we need to strive continuously to resolve the problems. The problem of scarcity of water is severe and has been getting more & more serious. Like lamp dispelling darkness, conservation is the solution to water scarcity problem. For that, the village, the society and the government have to act with determination. Governments at its level do try to solve the problem. However , when the problem is complex & large it is not wise to wait for only the government to act. The affected people must act themselves to solve the problem. 

We at VSSM at the institutional level are working in North Gujarat to dig the lakes so that more water can be conserved. So far we have dug 250 lakes. Amongst the many lakes dug by us , the one at Village Rugnathpura in Patan has got filled up with ample water due to good rains. 

In this village , the water level below 100 feet gave salted water. To get drinking water, one has to go below 1000 feet. The bore wells have to be dug so deep & that too doesn't guarantee success. If the lake 100 feet deep gets filled with water then villages can do farming with small borewells and can also take care of their cattles.

The scarcity of water led to many villagers migrating from their homes in the village.

With the help of respected Shri Rameshbhai Mehta of Rosy Blue India Pvt Ltd and respected Shri Sanjaybhai Shah of Star Chemicals, we dug two lakes in this village. 

Both the lakes got very well filled with water. On installing the pipeline , the lake will be able to supply drinking water to the villagers. With water sipping into the land, they will be able to do farming by making small borewells. The border of village Rugnathpura is quite long and there are several cattles and wild pigs which will also get water. Two lakes have become the source of survival & happiness for all in the village.

The awareness amongst the villagers towards the significance of water has increased. Due to the benefit that they have seen this year, they have already requested us to help in making the lakes still deeper. In this mission we at VSSM helped them by providing JCB excavating machines to excavate the soil in the lake and the villagers took the responsibility of picking up the excavated soil. The work was accomplished with such co-operation. We wish that this awareness spreads among more villages.

એક દિવો પ્રગટે ને અંધારાના પેટમાં શૂળ ભોંકાય. સમાજમાં આજે એક જુદા પ્રકારે દિવો પ્રગટાવવાની જરૃર છે. સમાજ છે એટલે સમસ્યાઓ રહેવાની. પણ એ સમસ્યાના સમાધાન શોધવા પ્રયત્નો સતત કરતા રહેવા પડે.

પાણીની સમસ્યા પણ સતતની. દિવો પ્રગટાવવાથી અંધારુ ભાગે એમ પાણી બચાવવાના કાર્યો કરવાથી એ સમસ્યાનું નિવારણ થઈ શકે.

પણ એ માટે ગામ, સમાજ, સરકાર સૌએ કટીબદ્ધ થવું પડે. સરકાર એની રીતે કોશીશ કરે છતાં જ્યારે સમસ્યા બહુ મોટી હોય ત્યારે માત્ર સરકાર કે અન્યોનો આધાર રાખીને બેસવા કરતા આપણે જાતે મથવાનું શરૃ કરવું પડે.

અમે સંસ્થાગત રીતે ઉત્તર ગુજરાતમાં તળાવો ઊંડા કરવાના કાર્યો કરીએ. 250 તળાવો પાછલા કેટલાક વર્ષોમાં અમે ગાળ્યા. આ વર્ષે ગળાયેલા તળાવોમાંથી પાટણનું ઋગ્નથપુરાગામનું આ તળાવ. વરસાદ સારો પડ્યો તે સરસ ભરાયું. 

આ ગામમાં 100 ફૂટથી નીચે ખારુ પાણી. મીઠુ પાણી મેળવવા લોકો 1000 ફૂટના બોર કરે. પણ એ બધા પાછા સફળ થાય એમ પણ નહીં.

જો 100 ફૂટનું તળ બરાબર ભરાય તો એ કૂવાથી અથવા નાનો બોરવેલ બનાવી ખેતી કરી શકે, પોતાના ઢોરને નભાવી શકે.

પાણીની સમસ્યાના કારણે ગામમાંથી સ્થાળાંતર પણ ઘણા લોકો કરી ગયા. અમે આ ગામના બે તળાવો રોઝી બ્લુ ઈન્ડિયા પ્રા.લી. આદરણીય રશેલભાઈ મહેતા તેમજ સ્ટાર કેમીકલ આદરણીય શ્રી સંજયભાઈ શાહની મદદથી ઊંડા કર્યા.

આ બેય તળાવ સરસ ભરાયા. ખેડૂતોના મતે આ તળાવમાં પાઈપ મુકીને એ લોકો ખેતી માટે જરૃરી પીયતનું પાણી લઈ શકશે. વળી પાણી જમીનમાં ઉતરતા તેઓ નાના બોરવેલ બનાવી કે કૂવાથી ખેતી કરી શકશે. સાથે સાથે રૃગનાથપુરાની સીમ બહુ મોટી ત્યાં નીલગાય, જંગલી ભૂંડ વગેરે જેવા અસંખ્ય જીવો રહે. તે બધાને પણ આ તળાવમાંથી પાણી મળશે.

બે તળાવો ગામના તમામ જીવોની સુખાકારીમાં નિમિત્ત બન્યા.

ગામ ઘણું જાગૃત. આ વર્ષે તળાવ ગળાયા એનો ફાયદો જોઈને આવતા વર્ષે અમારા ગામના તળાવો હજુ વધારે ઊંડા અને પહોળા કરી આપજોની માંગ એમણે અત્યારથી જ કરી. 

જે તળાવો ગળાયા તેમાં અમે જેસીબી મશીન ખોદકામ માટે મુક્યું ને માટી ઉપાડવાનું કાર્ય ગામે પોતાની રીતે કર્યું. આમ ગામ અને VSSM સાથે સંકળાયેલા શુભચ્છેક સ્વજનની મદદથી સરસ તળાવ ગળાયા.

બસ દરેક ગામ જાગે ને આવા કાર્યો કરે તેવું ઈચ્છીએ.. 

#MittalPatel #vssm #india #gujarat #watermanagementsolutions #watermanagement #JalJeevanMission #જળ #બનાસકાંઠા

Mittal Patel visits watermanagement site

Mittal Patel meets villagers at Rugnathpura and discusses
watermanagement

Rugnathpura lake filled with rain water

Villagers requests Mittal Patel to dig more lakes in other
villages in the next year

Rugnathpura lake filled with rain water

The eager wait for the rains finally comes to an end….

 The rain Gods have been generous this year.

“It hardly rains here in Banaskantha, how will the lakes fill up?” was the prompt reply whenever we talked about deepening of lakes with the communities of Banaskantha.

However, a good monsoon once in a couple of years is enough to overflow the lakes.

The lakes VSSM excavates and deepens has sand at the bottom hence water percolates easily into the ground, so even if the lakes overflow twice or thrice during the season lakhs of litres of water seeps into the ground.

Along with the regular cleaning and deepening of the lakes, it is important to keep the sources and channels feeding the lakes also be kept clean and unblocked. The farmers have unknowingly blocked the natural streams that flowed into the lakes. Under such circumstances, the lakes fail to brim up even during good monsoons.

 I request the informed and aware farmers of the villages to visit the lakes during monsoons and if possible try to unblock and clean the waterways feeding the lakes. It is our responsibility to harvest thousands of litres of water we are receiving for free and without any efforts.

 We had deepened the lake of Banaskantha’s Aakoli Thakorwas, it brought immense joy to watch it overflow. 

The lake here had filled up with mud almost to the level of the ground, we excavated 19,875 cubic meters of mud and deepened the lake. The lake has filled up with 1,98,75,000 litres of water, it is still raining and water is percolating into the ground.

 It is the consistent hard work of VSSM’s Banaskantha team leader Naran and team members Chirag and Ishwar resulting into such marvellous achievements.

 We are grateful to Jewelex Foundation and the Government of Gujarat for the support they have provided for lake deepening efforts. 

આખરે મેધરાજાએ મહેર કરી...

બનાસકાંઠામાં તળાવ ગાળવાનું લોકોને કહીએ તો પહેલો પ્રશ્ન કરતા અમારા વિસ્તારમાં જોઈએ એવો વરસાદ ક્યાં પડે છે? તળાવ ભરાશે કેવી રીતે?

પણ બે ત્રણ વર્ષે એક ચોમાસુ એવું સરસ આવે કે આ તળાવો છલોછલ થઈ જાય..

વળી અમે જે તળાવો ગાળીએ એમાં મોટાભાગે નીચે રેત હોય એટલે પાણી જમીનમાં ઝટ ઊતરી જાય. આમ વરસાદી સીઝનમાં ત્રણેક વખતે પણ પાણી ભરાય તો લાખો લીટર પાણી ભૂગર્ભમાં ઊતરે...

તળાવમાં પાણી આવવાના આવરા બરાબર સરખા કરવાની જરૃર છે. ક્યાંક ખેડૂતો એ આવરાને જ બંધ કરી દીધા છે. આમ ન કરવું.. આનાથી તળાવ તપેલી જેવું થઈ જાય એમાં પાણી આવવાના રસ્તા બંધ થઈ જશે અને મેઘરાજાએ કરેલી મહેરનું પરિણામ નહીં મળે..

ચાલુ વરસાદે ગામના જાગૃત ખેડૂતો તળાવની મુલાકાત લે અને જરૃર પડે ટ્રેક્ટરથી પાણીનો આવરો તળાવમાં વાળવાનું કરવા વિનંતી કરીએ છું..

હજારો લીટર પાણી આપણને કશીયે મહેનત વગર મળી રહ્યું છે એ ખાલી વહી ન જાય તે જોવાની જવાબદારી આપણી...

બનાસકાંઠામાં આકોલી ઠાકોરવાસમાં અમે તળાવ ગાળ્યું. જે સરસ ભરાયું.. જોઈને રાજી થવાનું..

અહીંયા તળાવ જેવું કશું હતું જ નહીં. અમે 19,875 સીએમટી માટી આ તળાવમાંથી કાઢી અને તળાવ ઊંડુ કર્યું.આ તળાવમાં અત્યારે 1,98,75,000 લીટર પાણી ભરાયું અને હજુ વરસાદ પડી રહ્યો છે. પાણી જમીનમાં ઊતરી રહ્યું છે...

તળાવના કાર્યોમાં સતત કાર્યશીલ બનાસકાંઠાની અમારી ટીમ અને લીડર કરતા કાર્યકર નારણ, ચીરાગ, ઈશ્વરની સખત મહેનતનું આ પરિણામ

જવેલેક્ષ ફાઉન્ડ઼ેશન અને સરકાર કે જેમણે આ તળાવ ગાળવામાં મદદ કરી તેમનો આભાર માનીએ છીએ..

Aakoli water management site before lake digging

Aakoli watermanagement site

Aakoli lake filled with rain water

Aakoli watermanagement site

Aakoli lake filled with rainwater

Aakoli lake filled with rainwater

VSSM's tree plantation programme is successful with remarkable participation of the village...

Mittal Patel meets villagers for tree plantation 

Mittal Patel addressing a meeting with community leaders

Water Management site

Banaskantha’s Makhanu village, a village in a far-fetched area of Gujarat. Despite its remoteness, the village is blessed with compassionate and visionary leadership. At the helm of it all is Sarpanch Ashokbhai who has wonderful support of sensitive fellow leaders.

Bhanabhai had expressed the desire to deepen the village lakes, we did deepen two lakes as well. The leadership, as well as the community, had understood VSSM’s precondition of participation and contribution. Hence, they had arranged for tractors to lift the excavated soil and collected contribution for excavation too. (The excavated lakes can be seen in the images).

After the lake deepening works have picked momentum we have also begun to share the idea of planting trees on the banks of the lake. The fencing for the protection of the trees is to be done by the village. Makhanu did the required to commence plantation around the village crematorium. The trees are nurtured by Narsinhbhai, nature loving soul. VSSM pays a small remuneration to Narshinhbhai for his services.

Narsinhbhai, with his care, managed to raise 810 trees (as seen in the shared images).

Mittal Patel with Narsinhbhai (Vrukhsmitra)

When a village begins to care about its water and trees and the ecosystem around it, prosperity is bound to follow. We hope to plant 10,000 trees in Makhanu, a target we can achieve if they find enough land, water and build a fence around the land.

Our wastelands are brimming with gando bawal, a tree that is of use to no one. If we uproot them and plant native trees like neem, peepul, banyan, rayan, mulberries, jamun trees the birds and the bees around it are bound to be happy.

Mittal Patel visits tree plantation site

We have had numerous charpoy meetings with them with the hope to implement these dreams….

બનાસકાંઠાનું મખાણુ્ગામ..

ભાણાભાઈ જેવા જાગૃત સરપંચ, અશોકભાઈ જેવા સંવદેનશીલ ગામલોકોનો સાથ.. પછી ગામના વિકાસના કામોની ગતિ અટકે શાની?

Lake deepening work

તળાવો કરવાની મનછા ભાણાભાઈએ VSSM સામે વ્યક્ત કરી. અમે ગામના બે તળાવો સરસ ઊંડા કર્યા. લોકોભાગીદારીની અમારી વાતને એ બરાબર સમજે. એટલે માટી ઉપાડવા ટ્રેક્ટર ઉપરાંત ખોદકામ માટે ફાળો પણ ભેગો કરેલો. (કરેલા તળાવોના ફોટો જોઈ શકાય છે)

તળાવની સાથે વૃક્ષો વવાય તેની વાત પણ અમે દરેક ગામોમાં કરીએ.. તે મખાણુના સ્મશાનમાં વૃક્ષો વવાય એ માટે પાણી અને ઝાડ જ્યાં વવાય તે જગ્યાએ તાર ફ્રેન્સીંગની વાડ ગામે કરી આપી. એ પછી અમે એમાં ઝાડ વાવ્યા.

Tree plantation site

ગામના જ વૃક્ષપ્રેમી નરસીંહભાઈ વૃક્ષમિત્ર તરીકે સેવા આપે. સંસ્થા એમને નાનકડી સહાય દર મહિને આપે.

નરસીંહભાઈએ 810 વૃક્ષો જીવાડ્યા. (ફોટોમાં નરસીંગભાઈને તેમણે ઉછેરેલા વૃક્ષો પણ જોઈ શકાય છે)

પાણી અને વૃક્ષોની જે ગામ ચિંતા કરે ત્યાં સુખાકારી આપો આપ આવવાની.

Vruksh Mitra working hard to raise the trees

અમારી ઈચ્છા મખાણુમાં 10,000 ઝાડ વાવવાની છે. ગામલોકો જગ્યા શોધી આપે અને ત્યાં પાણીની વ્યવસ્થા તેમજ તાર ફ્રેનસીંગ કે કાંટાળી વાડ કરી આપે તો આ લક્ષાંક પણ પૂર્ણ થઈ શકે.

આપણા ગામની ઘણી જગ્યા ગાંડા બાવળથી ભરી પડી છે. બાવળ કોઈ કામના નથી એ કાઢીને એની જગ્યાએ લીમડો, આંબલી, પીપળો, વડ, સરગવો, રાયણ, જાંબુ, સેતુર વગેરે જેવા ઝાડ થાય તો કુદરત રાજી થઈ જાય..પક્ષીઓના ઘર થાય,જમીનમાં પાણીનો સંગ્રહ કરવા આ બધા ઝાડ મદદ કરે..

મખાણુંમાં ગામલોકો સાથે કરેલી બેઠકો.. ખાટલામાં બેસવાની એમની પદ્ધતિ મને બહુ ગમે..

બાકી જે લખ્યું એ બધુંયે ફોટોમાં

#mittalpatel #vssm #Waterconservation #Treeplantation

#Participatorywatermanagement #Waterscarcity

#Savewater #Savetree #Saveplanet #Saveenvironment

#Lakedeepening #groundwaterrecharge #Waterlevel

#Traditionalwatersources #Savewatersavetrees

#આદર્શગામ #વૃક્ષવાવો #પાણીબચાવો #પર્યાવરણબચાવો

#લોકભાગીદારી #મીતલપટેલ #બનાસકાંઠા #ગુજરાત

#जलसंचय #पानीबचाओ #पर्यावरणसंरक्षण #मित्तलपटेल