Beautiful memories of challenging times…

“Ben that house you see there, that is my house. Please come for tea.” He had met us just two minutes back, “How come you are here, you had send lot of aid to our village, am I correct, Ben??

Becharbhai Maharaj - A Khariya resident - narrates his refreshing experience to
Mittalben Patel & Shri Rashminbhai Sanghvi during their post-flood visit

His statement confused me, it was not us who had given them aid, we were merely instrumental in bringing them aid, we cannot be taking any credit for that!! My mind was busy with these thoughts when he said, “Ben, we have witnessed many such floods but, this time we have been helped a lot by everyone. I had gone to Madhi to get saplings for my farm. You know how far Madhi is, 200 kilometers from here almost near Vijapur. The guy selling saplings asked my village and when I said Khariya he told me he was at our village with a truck full of fodder for animals and so much more. That guy wasn’t a rich fellow. He had a very small farm but he worried about us when he read of Khariya in newspaper and reached us with all the help he could.” He was overwhelmed by such gestures of kindness and help reaching them during some of the most difficult times of their lives. The gratitude towards such acts of kindness could be seen on his face!!!

He could not believe that a small farmer from as far as 200 kilometers could think of showing such generosity… “my entire Banaskantha was here to help us and I am extremely grateful to everyone who did. It is because of you all that we have managed this crisis… did you know any of us?? Yet you decided to help us!! How can we not offer you tea??”

The Banas river between Khariya and Mota Jampur decided to go wild without warning anyone, that night it just decided to spread its span from 50 meters to 2 kilometers….as we were looking at the aftermath our eyes fell of the beautiful setting sun in the horizon and we decided to get down and take a picture of it to find Khariya’s Becharbhai Maharaj who with his touching narrative refreshed us even before we could have the tea he offered……

The beautiful aftermath of the good deeds and kind gestures by human kind during such challenging times have made such profound impact…

With two outstanding humans... Respected Shri. RashminbhaiSanghvi and Becharbhai Maharaj…

'બેન ચા પાણી પીશો? પણે દેખાય એ ઘર મારુ. આવો બેન.'
બસ બે મિનિટ પહેલા મળ્યા ત્યારે એમણે પૂછ્યું, 'કેમ આ બાજુ બેન? તમે અમારા ગામમાં સહાય આલેલી ને બેન?'
એમના આવું પૂછવાથી હું તો હા ના ની અસમઝમાં પડી. સહાય કોની ને કોણે આપી અમે તો નિમિત્ત હતા ને એમાં આમ જશ લઇ લેવાય?? આ ગડમથ ચાલતી હતી ત્યાં એ બોલ્યા...
'બેન પોણી તો પેલાય ઘણા આયા પણ આ ફેરા લોકોએ ખુબ સહાયતા કરી. હું મારા ખેતર માટે રોપા લેવા માઢી જ્યો તો બેન. માઢી ચેટલું સેટ પડ્યું? 200 કિલોમીટર થાય. ઠેક વિજાપુરની બાજુમો. પેલા રોપવાળાએ મન પુસ્યું ક, 'કાકા ચોના?' અન મેં કીધું ખારીયા. ઈને મન કીધું, 'અમે આયાતા ખારીયા. ઘાસ પૂળાની આઇસર ભરી ન. અન બીજુયે ઘણું લઈન' એ રોપાવાળો કોય મોટો જબરો પૈસાવાળો નતો. બે વિધા જમીનનો માલિક હતો પણ જુઓ અમારી ચિંતા કરીન ખારીયાનું છાપામો વોચીન ખારીયા આઇન ઈને મદદ આલી. આ વાત કરતા કરતા સખત અહોભાવ એમના મોઢા પર જણાતો હતો.
અને સૌથી અગત્યનું ઠેઠ 200 કિલોમીટર દૂરથી અને એય પાછો બે વિધા જમીનનો માલીક ગાડી ભરીને ઘાસ લઈને આવે એ એમના માનવામાં આવતું જ નહોતું.

'અમારું આખું બનાસકોઠા મદદ કરાવવાળા બધાનો આભાર મોનઅ. તમે બધા હોવ ન અમે બેઠા થઈયે નકર.... તમે બધા ચો ઓળખતાતા અમન? તોય મદદ કરીન? તો અમે ચા- પોણીમોથી તો ના જઇયે ન?'
ખારીયા અને મોટાજામપુરની વચમાં બનાસે ના કોઈ રણશિંગું ફૂંક્યું ના લડવાની તક આપી બસ એણે તો કાળી રાતમાં પોતાનું સામ્રાજય 50 મીટરમાંથી વધારી બે કી.મી.નુંં કરી દીધું. આ જોઈ રહ્યા હતા ત્યાં સરસ સુર્યાસ્ત થઇ રહ્યાનું જોયું. ને એનો ફોટો પાડવા નીચે ઊતર્યાને ખારીયાના બેચરભાઈ મહારાજનું ચાનું આમંત્રણ મળ્યું ને ચા પીધા વગર ટેસ કરાવી દે એવી અદભુત વાત એમણે કરી...
માનવતાના અદભુત કાર્યોની સુવાસ કેવી સરસ પથરાઈ નહીં..
આદરણીય રશ્મિનભાઈ સંઘવી અને બેચરભાઈ મહારાજ બેય અદભુત માણસો...

Police Again severely mutilates innocent Dafers... Dafer Atrocity - a common phenomenon

“Ben, these police are after us, asking us to surrender the weapons we have. How are we supposed to have weapons? Do they think we have opened a weapon manufacturing unit?? My husband died when my son Noor was 10 years old, since that day we have not spent a single day around the boundaries. Since past 25 years have been living in Kalawar. Both, my son and I have been working as laborers to make living. We go wherever work takes us, if we get work on farms we go there but not to loot, rob or hunt, that is not what we do!! Yet, since last four days the Kalawar police officials have been visiting our house every evening. They are threatening Noor Mohammad and his wife, asking them to surrender the weapons they have…. Earlier it was just the weapons now they are asking for my son. Have I raised him for them? Noor’s wife objected and stood up against the police to which they got furious, hit her so hard that her face has swollen. They are talking rubbish, talking filthy and abusing us which is difficult to listen. We are innocent, we have no such thing as weapon and nothing of the sort they are asking for!! Help us from the police wrath, Ben! If it does not stop we will have to commit suicide… We are poor but, we live in a decent locality and the police reaching here every day is ruining our image…” a very painful appeal from Rehmatben.

“The police do not understand; what will we do weapons when we work in city!!” said Noor as matter of fact…

Rehmatben desires to live a simple life and the police is not allowing them to live in peace. The family has no previous police records, has been living a decent life and the police thinks otherwise.

I fail to understand why police behaves in such a manner, go get a warrant and search but, they do have other tactics they come with a weapon in their vehicle and ask for men…I don’t know what instructions they have received from #Gandhinagar…. We have always told the police force, have a dialogue with us, we will help you find the ones involved in unlawful activities, but please stop harassing the innocent Dafer….

This is not a request or a humble appeal, this is our anger speaking now….

(the picture is not of Rehmatben but of another Dafer lady who have been victim of police abuse)

Nagla, Dodgam & Khanpur - Then during Flood 2015 & in 2017 | No positive different

We first had the opportunity of meeting Nagjibhai during a farmer congregation organized to address the issue of non-removal of flood waters from the villages of Khanpur, Nagla and Doda. This was about the water that had flooded these villages in 2015. Nagjibhai, a lively and positive individual had participated in the gathering. The boundaries of these villages were under 10 feet water for last 8 months and the government had payed to attention to their repeated requests.

After the meeting was over, Nagjibhai invited us for tea. “I cannot invite you to my home, so have had to bring you to this tea joint... Oh yes but I can offer you a joy ride over my raft!!” said Nagjibhai. We could not comprehend his statement. Why would he offer us a raft-ride, what was raft doing here?? But later when he showed us his house on the other side of the water it all made sense. He had made a make-shift raft to pay a daily visit to his house. The waters that had refused to flow away and which the government had made no efforts to drain had stopped the access to his house.

“How much losses have you suffered?” we inquired as we chatted.

“Close to a crore!” we were shocked on hearing the figure. How can someone be so calm after suffering such huge financial blow? “I must have had some dues remaining to be paid to nature...!” he had laughed it off.

Flood Water gallop every bit of Khanpur Village leaving
no one to escape

Subsequently, over the period of time there was a lot of agitation, the farmers had gone on a hunger strike and their repeated appeals to the government resulted in some action to drain out the water.

The recent floods have again drenched this region and once again these villages are submerged under water.  A day before the disaster struck we had met at Tharad to talk about the ‘still waters that refused to go’ and the ‘government that refused to act’ and had decided to head over to Gandhinagar and the very next day the news that Nagla, Khanpur and Doda villages are under water reached us.

We had to find courage to call up Nagjibhai, his condition was a foregone conclusion but, four days later we spoke to him, “I have told our Chief Minister, how long can we live on charity, think about some long-term plans to resolve this condition because, we cannot live through these  frequent losses!!”

There was a news in the local dailies yesterday of our Chief Minister ordering removal of water within next 24 hours. We all know how things work in government, concrete results should be expected once there are concrete actions in this direction, otherwise…

The pictures are about the water clogged during 2015 floods

This is not just about Nagjibhai here. Most farmers in the region are suffering the same plight. This time Nagjibhai himself feels it is going to be difficult  for him to bear the losses.

The nomadic families can survive on charity but farmers like Nagjibhai… what will they do??

If the government cannot work out a permanent solution the only option left is rehabilitating these families to some other place!!

The pictures are about the water clogged during 2015 floods while the video is about the recent flooding. The farmers will be ruined if the government does not take action as-soon-as-possible. Hope the recent orders turn in to actions soon…

નાગજીભાઈ પટેલ ખાનપુરના જિંદાદીલ ખેડુત. પહેલીવાર ડોડોગામમાં આયોજીત ખાનપુર,નાગલા અને ડોડોગામના ખેડૂતોની સભામાં તેમને મળવાનું થયેલું. મૂળ તો 2015માં પડેલા વરસાદનું પાણી આ ત્રણે ગામની સીમમાં બે બે માથોડા ભરાયેલું પડ્યું હતું ને ચોમાસાના આઠ આઠ મહિના વિત્યા પછીએ એ પાણીના નિકાલની કોઈ વ્યવસ્થા થઈ નહોતી. એ સંદર્ભેની એ બેઠક હતી.

બેઠક પછી નાગજીભાઈએ પોતાના ત્યાં આવવા આમંત્રણ આપ્યું. અમે ગયા. ચા પીધી. પછી એમણે કહ્યું, ‘બારોબાર ચા પીવડાવી હો. મારા ઘેર પીવડાવી હકુ એવી હાલત નથી પણ હા તરાપાની શેર ચોક્કસ કરાવી શકુ.’ એમનું આવું બોલવું પહેલાં તો સમજાયું નહીં. વળી પાછો તરાપો અને એય આ વિસ્તારમાં? પણ પછી દૂર પાણીમાં ગરકાવ થયેલું ઘર બતાવ્યું ને એ ઘરે રોજ આંટો મારવા બનાવેલો તરાપો બતાવ્યો ત્યારે તરાપાનો ભેદ ખ્યાલ આવ્યો. 

વાત વાતમાં પુછ્યું કે, કેટલું નુકશાન થયું? ને એમણે કહ્યું લગભગ કરોડનું !

સાંભળીને અમે અવાક થઈ ગયા. કરોડનું નુકશાન પામેલો માણસ હસી શકે એજ આશ્ચર્યજનક. ‘હશે કુદરતના ઘેર ભરવાનું કોકો બાકી હશે’ એવું એમણે એ વખતે કહેલું.

તે પછી સરકારમાં પાણી ઉલેચાવા ખુબ રજૂઆત કરી, લોકો ઉપવાસ પર બેઠા ટૂંકમાં ઘણા વાના કર્યા ત્યારે જતાં પાણી ઉલેચાયું.

2017માં પુરના પાણી આ વિસ્તારમાં ફરી વળ્યા તેના આગલા દિવસે અમે પાણી નિકાલની ચિંતા માટે થરાદમાં મળ્યા હતા અને આ માટે ગાંધીનગર ભેગા થવાની વાત કરી ને બીજા દિવસે નાગલા, ખાનપુર અને ડોડગામ પાણીમાં હોવાના સમાચાર મળ્યા.

નાગજીભાઈને તો ફોન કરવાનોય જીવ ના ચાલ્યો. ખબર જ હતી તેમની દશાની. ચાર દિવસે વાત કરી. એમણે કહ્યું, મુખ્યમંત્રીને મે કહ્યું કે, ‘આમ મફતનું ક્યાં સુધી ખાઈશું. પાણી નિકાલનો કાયમી ઉકેલ લાવો. વારે ઘડીએ બેઠા થવાનું અમારાથી નથી થવાનું.’

ગઈ કાલે છાપામાં મુખ્યમંત્રી શ્રીએ આ ત્રણે ગામમાંથી ચોવીસ કલાકમાં પાણી ઉલેચવાની સૂચના આપ્યાનું વાંચ્યું. પણ આતો સરકાર કહેવાય.. મશીનરી ગોઠવાય અને કામ સરૃ થાય ત્યારે સાચુ બાકી... હરી હરી...

અહીંયા નાગજીભાઈની વાત મુકી છે પણ એમના જેવા ઘણાય ખેડુતોની દશા આ જ છે. નાગજીભાઈ ખુદ કહે એમ આ ફેરા બેઠા થવું અઘરુ છે... 

અમે જેમની સાથે કામ કરીએ તે વિચરતી જાતિના કેટલાક માણસો તો લોકો સામે હાથ લાંબો કરી લેશે પણ નાગજીભાઈ જેવા તો ............ 

પાણી નિકાલની કાયમી વ્યવસ્થા નહીં તો બીજે પુનઃવસન એ એક માત્ર જ ઉકેલ...

2015માં તેમના તરાપામાં બેઠા અને પછી ફોટો પણ પડાવેલો આજે એ બધુ પાછુ યાદ કરીને મુક્યું....

(2015માં ભરાયેલું પાણી- લીલારંગનું ફોટોમાં જોઈ શકાય ને 2017માં એજ જગ્યાએ ભરાયેલું પાણી વિડીયોમાં સમજવા ખાતર મુક્યું છે. હવે જાગો, નહીં તો બિચારા આ ખેડૂતોને મરવા વારો આવશે. સૂચના તો આપી છે બસ અમલ ઝટ થાય તો બધુ યોગ્ય નહીં તો...)

Devipujak Women cry their hearts for the losses they endured due to Floods

Shantaben Devipujak bursting into tears as we approached her

I usually do not share pictures that portray immense pain and sorrow. However, I felt the need to share this picture of Shantaben to express and share her pain. It is my humble request to all of you to refrain from building any other judgements….

Devipujak Women sharing the horrifying experience with
Mittal Patel during her visit to Kharia/ Patni Odha Settlement

“We do not want to continue living here, can’t you arrange for our settlement towards some higher grounds, Ben?? The floods of 2015 had left us in similar plight, we have stood up with great difficulties and the situation is once again the same this year… we were on that neem tree for so many days. We have just buried 200 quintals of grains and our dead cattle!! And look at this land we farmed on, see what water has done to it!! In 2015 the government had given machines to restore our land but this year no other support has come from them…” Shantaben Devipujak (Patni) and all the residents of Patniodha had similar plights to share. The pain of losing all they had was so terrible that most of these families were in tears while narrating their stories. Patni odha is a hamlet of Khariya village. And the village has been completely ravaged in the recent floods. The families have received no assistance from the government except some cash.

Meeting with Mittal Patel - A discussion for further course of
actions & preparations for future...

The flood waters gushed in with such intensity that the families could not manage to save their cattle that were tied in the yards. The poor lives drowned to death! The families did share the agonizing pictures of their dead animals…

These families have been finding it difficult to overcome the trauma, they are unable to sleep peacefully, water and the fear of it has taken away their peace. They have sent they elderly and children to stay with relatives. It feels certain that we need to shift them to another area because these poor families cannot repeatedly bear the brunt of nature.

VSSM is prepared to extend interest free loans for buying cattle and help them with repairs of their current homes. But the crucial task is to find alternate land to settle them… we will be talking to the government in this regard… Hope all of us can work together for this cause!!

આમ તો કોઈનો રડતો ફોટો મુકવો ગમે નહીં ને આવું મુકવુંય યોગ્ય માનું નહીં. પણ આજે જેમની વાત કરવી છે તેમાં શાંતાબહેને વ્યક્ત કરેલી લાગણી મુકવા પણ આ ફોટો મુકુ છું. આને જુદી રીતે ના લેવા સૌ સ્વજનોને વિનંતી....
‘અમારે અહીંયા નથી રહેવું બેન, બીજે ક્યાંક ઊંચાણે વસાવવાનું ના કરી હકો? 2015ના પુરમાંય આવી જ દશા થયેલી તે માંડ માંડ ઊભા થ્યા ને ફરી 2017માં. તણ દાડા લીમડા માથે બેસી રયા. 200 મણ અનાજ આંય દાટ્યું ને ચાર ભેંસોય! ખેતીની અમારી જમીન તો તમે જોઈન શું હાલ કર્યા પોણીએ? 2015માં તો જમીન હરખી કરવા સરકારે મશીન આલ્યાતા પણ આ ફેરા તો કોય નહીં...’
ખારિયાનું પરુ પટણીઓઢા. એમાં રહેતા શાંતાબહેન દેવીપૂજક(પટણી) અને અન્ય તમામે આ વાત કરી. વાત કરતા કરતાં એ એને એમના જેવા બીજા બહેનો રડી પડ્યા. સરકાર પાસેથી #કેસડોલ સિવાયની એકેય રકમ આ પરિવારોને મળી નથી.
પાણી એવું આવ્યું કે, ખીલે બાંધેલી ભેંસો, ગાય, બળદ કે બકરાં કશુંયે તેઓ છોડી ના શક્યા. પાણીમાં ગૂંગળાઈને કેટલા વને આ અબોલ જીવોનો જીવ ગયો હશે? ખીલે બંધાયેલા મરેલા આ જીવોના ફોટો એમણે બતાવ્યા. કંપારી છુટે એવું એ દૃશ્ય હજુએ ભુલાતુ નથી.
પાણીની એવી ફડક બેસી ગઈ છે કે રાતના સરખુ ઊંઘીએ નથી શકતા. આ પરિવારોએ બાળકો અને ઘરડાંઓને સગા વહાલાંઓના ઘેર મોકલી દીધા છે. તેમના રહેણાંકની વ્યવસ્થા બદલાવવી જોઈએ એ તો નક્કી જ. વારંવાર કુદરતની થપાટ સામે ઝઝૂમવાનું એમનાથી હવે થવાનું નથી.
vssm ભેંસો લાવવા કે અન્ય વ્યવસાય માટે વગર વ્યાજે લોન આપશે. ઘરેય ઠીક કરીશું પણ અગત્યનું એમની રહેણાંકની વ્યવસ્થા બીજે કરવાનું છે... સરકારમાં રજૂઆત કરીશું. આપણે સૌ પણ આ માટે આપણા લેવલથી કોશીશ કરીએ તેવી અપેક્ષા રાખુ છુ...

Nomads cry-out their sufferings due to recent Floods

From where do we begin??

Patni Odha is a hamlet of Khariya village. Recently the village has been in news for the devastation and loss of life it suffered in the recent floods. Reading and watching about devastation is one thing and witnessing it in person is a totally different ball game.

The village has a substantial population of Devipujak community, almost 100 Devipujak families reside here. This is a community known for its enterprising and hardworking character. The entire village was submerged in water and the flow of the water was so intense that the families took refuge over their roofs and some who did not trust the roofs stayed on the neem trees.

These chiefly agrarian population is facing land erosion and are dealing with the deaths of their cattle wealth. Their goats and buffaloes were swept away while the ones times to the noose drowned to death. “The government has given 5-7 thousand rupees. How are we supposed to manage so much loss with so little money?” questioned a completely shattered Champaben, who now worries of how and where to restart from!!

How we wish such occasions too had a restart option!! VSSM will be supporting these families rebuild their lives but the number of families in need is way beyond our financial ability to provide support.

These families have been talking to VSSM’s Naran and make frequent calls to me.. they have buried the dead cattle but, no one has come to their door step to inquire about the loss nor has any one offered any help!!

VSSM is planning to support these families buy cattle so that they can commence on the path to rebuild their fate……

પટણી ઓઢા ખારીયા ગામનું પરુ. ખારીયામાં પૂરમાં જાનહાની થયાનું અને ઘણુયે નુક્શાન થયાનું આપણે વાંચ્યું. પણ નજરે જોઈએ તો આ બધું વધુ ભયાનક દેખાય.

દેવીપૂજક ખુબ મહેનતુ જાતિ. સ્વબળે આગળ આવવા મથતી આ જાતિના આ ગામમાં 100 ઉપરાંત પરિવાર રહે. પૂરના પાણી એવા ધસમસ્યા કે ઘરની છત માથે ચડાય એ ત્યાં ચડ્યા ને જેને છત ઉપર વિશ્વાસ નહોતો એમણે લીંબડા માથે ખાટલો બાંધ્યો. સાત આઠ જણા એની ઉપર બેસી રહ્યા.

ખેતી અને પશુપાલન કરનારા આ પરિવારોની જમીન ધોવાઈ ગઈ. ભેંસો ને બકરાં મરી ગયા. ચંપાબેને કહ્યું, 'સરકારે પોચ થી હાત હજાર આલ્યા. પણ એટલાથી બેઠું ના થવાય. ભેંસો મરી ગઈ. એ હોત તો ડેરીમાં દૂધ ભરાવી ને ખાત પણ....અને ઘર તો જુઓ ભઈસાબ.. ફેર ચમના બેઠા થઈશું....'

આપણે મદદ કરીશું. પણ આવા લોકોની સઁખ્યા વધુ છે.... ને આર્થિક રીતે અમે નાના છીયે...

કાર્યકર નારણ આગળ આ પરિવારોએ ખુબ વાતો કરી. મારી સાથે ફોન પર વાત કરી, ભેંસો મરી ગયાનું કહ્યું તો અમે કહ્યું, 'સરકારે પૈસા નથી આપ્યા?' જવાબમાં ચંપાબેને કહ્યું ' બકરાં ને બીજુંય ઘણું તો તણાઈ જ ગયું. ખીલે બંધાયેલી ભેંસો મરી ગઈ. ગંધ મારતું તું બધું, તે પાણી ઉતર્યા પછી ખાડા કરી ને એને દાટી દીધી... પણ કોઈ આ બારામાં પૂછવા નથી આવ્યું,ના મદદ માટે કીધું.'

આ પરિવારોને ભેંસ માટે વગર વ્યાજે લૉન આપવાનું પહેલા કરીશું. જેથી એ બેઠા થઇ શકે...બાકીની વિગત એમના જ મોઢે સાંભળો...

Situation speaks louder than the words... Floods uproots the life of NOMADS... What God hath in package for them...

Hathibhai Raval of Umari Village stands on a place where they
once lived with their family - No traces remaining

“Look at the vast span, this is where my farm was, it has now turned into a river bed!! During the floods, we took refuge on trees and watched in distress as water swept away our homes with everything in it, our neem trees, everything!! We were planning to install a bore-well and all the required material we had bought the motor, pipes and likes was swept away as well. This land is ruined, it will never be the way it was, not even after 15 years…. Water melons and musk melons is all we can think of growing!” The apathy of the Rawal and Devipujak families of #Umri village was so harsh it could move you to tears….

“In our entire lives, we have never asked for help from anyone and now we need to extend our hands for tarpaulin, food and grains. We were the ones helping others and now we need to rely on charity and support of others!!”

Another Raval Family before his so called house
Swamped in Flood Silt

The families are tremendously worried about their future, they are clueless on how to go about and face the consequences of this unprecedented natural calamity, with grace and dignity. They were requesting us to find jobs for their young boys.” The natural disasters of such magnitude do not distinguish between the rich and poor, they simply destroy everything that comes in its path.

We are committed to help these 35 families whose lives have been reduced to living under tarpaulin, rebuild their homes and livelihoods while making sure their dignity remains intact!!

'મારુ અહીંયા ખેતર હતું આજે નદીનો પટ થઇ ગયો. ત્રણ દિવસ ઝાડ માથે બેઠા રહ્યા ને અમારી નજર સામે જ અમારું ઘર, ખેતર અને ઘર આગળ ઉગાડેલા લીમડા ને બીજુ બધું જતું રહ્યું. ખેતીની જમીન હતી એટલે બોરવેલ કરાવવાની હોંશ કરી. પાઇપો, મોટર બધું લાવ્યા હજુ કાલ તો બોરવેલ માટે રિંગ આવવાની હતી ને એની પહેલા પાણી ધસમસતું આવ્યું ને બધું લઇ ગયું. 15 વર્ષ મહેનત કરીયે ને તોય આ જમીન ખેતી લાયક નહિ બને. તરબૂત અને ટેટી પાકે એવો નદીનો ભાઠો થઇ ગયો.' 

ઉમરી ગામના રાવળ અને દેવીપૂજક પરિવારોની આ દશા.

'કોઈ દિવસ કોઈ સામે હાથ લાંબો નહોતો કર્યો. અમારી પાસે જમીન હતી પણ હવે અનાજ અને તાડપત્રી માંગવી પડી.'

રાજાને રંક બનાવી દેતી કુદરત આગળ આપણે લાચાર... કેમના બેઠા થશું એ ચિંતા સતાવી રહી છે. ક્યાંક નોકરી જડે તો જુવાન છોકરાઓને નોકરીએ લગાડવાની વિનવણી કરી..

'મેમાન પારોણા આવે તો બેસાડવા ક્યાં? શરમ આવે છે. બીજાને મદદ આલનાર અમને આજે મદદની જરૂર પડી'

અમે બધી જ મદદ કરીશું. પાકા ઘરમાંથી વાદળી પ્લાસ્ટિકમાં આવી ગયેલા 35 પરિવારોને ઘર બાંધી આપીશું.

સ્વમાનપૂર્વક મદદ કરીશું. એમનું જ એમને આપીશું એવા પવિત્રભાવ સાથે. બે બે ભેંસ લઇ શકે એ માટે વગર વ્યાજે લૉન અને ઘર તો બાંધીશું જ..

Yet another case of Inhuman Torture on DAFERS - Police Need to understand the real approach towards them...

“Ben, (the nomadic communities address Mittal Patel as Ben) I presented Katiya to the police yet, they refuse to let us live in peace!! You asked us to give up all the illegal activities so that the police stop coming to the settlement, we did just that. We also don’t like them coming to our homes so I personally went and presented Katiya before Bopal City Police. But, this did not go well with the LCB and SOG of Sarkhej. They feel I should have taken Katiya to them and not Bopal police. The officials of Sarkhej police station are harassing us for this, they come to our dangaa pent out verbal abuse, point at the skirts of our women and talk all rubbish and shit!!” Gafarbhai was narrating all this in a single breath until he could speak no longer and emotions took over. His voice chocked. “it is difficult to tolerate this any longer, Ben!!”

Helplessness hovers over Sakinaben Dafer
A concern for the Present & the Future 

Since emotional Gafarbhai Dafer could not speak any further Sakinaben, his wife took the phone. “We do not mind if they come to our settlement if we are at fault but even after all that we have done, their behavior before our young girls…… I told them to be careful and mind their language, I was the age of their mother and yet they refused to behave and correct their language. They have been coming here daily, Ben. Today the villagers have asked us to walk out of the village. According to them the police has asked them to remove us from the village!! We have sent our children and their families to another place. But to us Rethal is home, we even have identity cards and documents from this village. You have been working so hard to ensure we get residential plots allotted here. The villagers have been so supportive but now they too are fed up with the recent police visits. That is why they called us and asked us to leave the village. Where do we go now, Ben??”

The decision to allow a family to stay in a village does not rest with the police. Period. If the culprit has walked up to the police, why harass his family? Punish the culprit. He is with you. We fail to understand this behavior by police. Have we ever tried to understand why do the Dafer feel the need to loot or engage in unlawful activities?? This barbaric behavior by police has crossed limits.

“If the police come to the dangaa, tell them we are not leaving this place. We will continue to stay here, they can do whatever they can still if they continue to abuse, call me.” The assurance to Gafarbhai and Sakinaben calmed them down a little. In the meanwhile, I have tried calling the phone number Gafarbhai has shared with me but no one has answered it yet.

I will continue to write to the officials based in Gandhinagar. And it is not the first time I am doing it and I know it is not the last time either!! Seriously, how many times do we have to write about same issues. We expect the DGP to intervene and take action in this matter but, he seems to be too busy with the visits of Prime Minister, Chief Minister and this and that… Hope he finds sometime soon.. whenever we have asked for an appointment, such programs have taken priority. All of us, we and these communities, are fed up with this…….

‘બેન કટિયાને હાજર કરી દીધો તોય પોલીસ સાલ નહી છોડતી. તમે કીધુ ક હવ ચોખ્ખા થઈ જાવ આપણા માથે ગુનો હોય તો પોલીસ આંટા દે ને? પોલીસ આંટા દે ઈ હારુયે નો લાગે. તે બેન હું બોપલ સીટી પોલીસમાં રૃભરૃ જઈને કટિયાને દઈ આયો. પણ આ વાતની સરખેજ એલ.સી.બી. અને એસ.ઓ.જી.ને ખબર પડી તારથી ઈમને ઉપાડો લીધો સે. કટિયાને અમારી આગળ કેમ હાજર નો કર્યો? બેન અમારા બૈરાયોના ઘાઘરા હામે હાથ કરીને કાનના કીડા ખરી પડ એવું એ લોકો બોલ્યા.’

ગફારભાઈ એક શ્વાસે બોલી રહ્યા હતા. બોલતા બોલતા એમના ગળે ડૂમો બંધાઈ ગ્યો.

‘નથ સહન થાતુ બેન...’ તેઓ આગળ કશું બોલી ના શક્યા. 

એ રડી રહ્યા હતા... એમના પત્ની શકીનાબહેને ફોન લીધો, ‘અમારો વાંક ગનો હોય ને તો હો વાર ભલે સાપરે આવે પણ કોય ગના વગર આઈન અમારી જુવાન છોડીઓની હામે.... મે કીધુ કે, હું તમારી મા જેવી સુ જરા જીભાન હંભાળો. પણ એતો નાગુ બોલે જ જાય બેન. તમને હું કહુ... હમણાં હમણાંથી રોજ ઉપાડો લીધો સે, તે આજે ગામલોકોએ ગામ ખાલી કરીને જતા રેવા કઈ દીધુ. એ લોકો કે સે કે, પોલીસે કીધુ સે તમન બારા કાઢવાનું! બેન મારા સોકરાંઓ ને ઈના પરિવારને બીજે ઠેકાણે મોકલી દીધા. અમે ઘણા ટેમથી રેથળમાં રહીએ સીએ. અમારા મતપત્રક, રેશનકેડ હોત આંયના સે. અમને જમીન મલે ઈ હાટુ તો તમે ધોડા કરોસો. ગામનાય હા પાડતા તા પણ આ પોલીસના રોજ રોજના કેડાથી ઈયે કંટાળ્યા સે તે આજે બોલાઈને ગામમાંથી જતા રેવા કઈ દીધુ... હવે ક્યાં જવું બેન?’

કોઈ વ્યક્તિને ગામમાં રહેવા દેવા કે નહીં તે નક્કી કરવાનું કામ પોલીસનું તો નથી જ. વળી ગુનેગારને સજા કરો એને પકડીને લઈ જાવ. પણ એ ગુનેગાર સામે ચાલીને હાજર થઈ જાય પછી એના પરિવારને હેરાન કરવાનો શું મતલબ? ડફેર લૂંટ કરે પણ લૂંટ કેમ કરવી પડે છે એ સમજવાની જરૃર છે... પોલીસની બર્બરતા હવે હદ વટાવી રહી છે.

ગફારભાઈ અને શકીનાબહેનને આજે અમે કહી દીધુ કે, ‘પોલીસ આવે ને તો કેજો અહીંયાથી નહીં હટુ, આંય જ રહીશ. તમારાથી થાય ઈ કરો... છતાં ના માને તો મને ફોન કરજો.’ આટલું કહ્યાથી એમનામાં હિંમત આવી. ગફારભાઈને પોલીસે આપેલા નંબર પર ફોન જોડ્યો પણ વાત થતી નથી. 

ગાંધીનગર આ બાબતે ફરી લખીશ. પણ કેટલા કાગળ આ બાબતે અમે ચીતર્યા છે. ડીજીપી આ બાબતે નિર્ણય લે એવી અપેક્ષા રાખીએ છીએ પણ હાલ તો તેઓ પ્રધાનમંત્રી, મુખ્યમંત્રી અને ફલાણા ઢીકણા કાર્યક્રમમાં વ્યસ્ત છે. ઝટ ફ્રી થાય એવું ઈચ્છીએ... દર વખતે માંગવામાં આવેલા સમયમાં આવા કાર્યક્રમો જ નડી જાય છે... કંટાળો આવે છે અમને અને આ પ્રજાને...

The meeting I had with Gafarbhai today brought back so many memories….memories of the time we had just initiated the process of finding the nomadic and de-notified  communities rushed back. Travelling with just a shoulder bag, in a state transport bus, with no particular destination in mind, asking the bus conductor to stop the bus the moment my eyes fell on few shanties dotting the countryside.  It required an exchange of few words and mentioning the names of few acquaintances to initiate a dialogue with the residents!!

Those were early days and I had little knowledge of recognizing the communities from their clothes and look, hence we would end up asking absurd questions like, ‘what is your caste and how do you earn living, in spite of the much evident living condition!!” But this is the method we had adopted in those days, one settlement led to another and we ended up finding so much about these lost communities. Each find would lead me to that settlement.

One such quest brought me to Latifbhai and Gafarbhai. At that time, these two Dafer men were engaged in some unlawful activities. Nonetheless, to them I was a daughter and they showered tremendous affection for me, there is an invisible thread that connects us. Just after the wheat harvest, these two men would reach Sarkhej with freshly harvested wheat and without my asking informe me, “Don’t worry, we have asked the farmer before bringing it here!!”

During those times we met often; their addresses kept changing hence,  whenever I had to meet them they would come and receive me from the nearest landmark. Each meeting would stretch for hours as we talked about our hopes, concerns and challenges…. This continued for years until Latifbhai passed away. The occasions of visiting their Dangaa became fewer. Today, once again the memories of yester years came rushing back as Gafarbhai and I  walked through the sludge to reach the dangaa.

Yes, Latifbhai was sorely missed and remembered!!!

એકલા ચલોની જેમ વિચરતી જાતિઓને શોધવા ખભે થેલો લઈને નીકળી પડવાનું. બસમાં છાપરુ દેખાય ત્યાં કંટક્ટરને બસ થોભવા કહેવાનું, ને સરકારની હાથ ઊંચો કરીને બસમાં બેસોની યોજનામાં હું હાથ ઊંચો કરીને ઊતરવાનું કરુ, ને પછી તો હડી કાઢીને ઓળખાણ વગરના આ માણસોની વચમાં.

ત્યારે આ જાતિઓને આમ જોઈને જ નહોતી ઓળખતી એટલે તમારી જાતિ કઈ? એવો વાહિયાત પ્રશ્ન પુછાતો ને આંખે દેખાતી હાલત છતાં સ્થિતિ શું? ના પ્રશ્નો પુછાતા.. બકવાસ લાગે આ બધુ આજે,  પણ તે દાડે તો આજ પદ્ધતિ અખત્યાર કરેલી. નવી વસાહતોના સરનામાં જડતા ને પગ એ વસાહત તરફ નીકળી પડતા.
લતીફભાઈ ને ગફારભાઈ આવી જ રીતે મળ્યા. બંને ડફેર ને ધંધાય ખરાબ. પણ મારી માટે અપાર મમત્વ. એક નોખો પ્રેમનો તાંતણો બંધાયો. હું દીકરી થઈ ગઈ. ઘઉંની સીઝનમાં ઘઉં લઈને સરખેજ આવે. હું લેવા જવું અને કાંઈ પુછુ એ પહેલાં જ કહી દે કે, ‘ખેડુને પુછીને ઘઉં લીધાતા.’

એમને મળવા વારેવારે જવું. સરનામું પાછુ આ ભટકતી જાતિનું બદલાય. ફોન કરુ એટલે ગામની પાધરે કે હાઈવે પર લેવા આવે, પછી સુઃખ દુઃખની કેટલીયે વાતો સાથે મજલ કપાય. વર્ષો સુધી આમ જ ચાલ્યું. લતીફભાઈ ગયા પછી ડંગામાં જવાનું ઓછુ થયું પણ આજે ઘણા વખતે પાછુ ગફારભાઈ સાથે આમ જ ચાલીને કાદવ ખુંદતા ડંગામાં પહોંચવાનું થયું...

ને ફરી બધુ તાજુ થયું ને લતીફભાઈએ ખુબ યાદ આવ્યા...

One of the most pressing questions faced by those helping with the distribution of relief material is, “whom should we consider the flood affected?” It is a dilemma everyone experiences, including us. Yes, us! Although, we have a different perception when it comes to identifying the needy but we too had a loss of judgement in the current emergency situation.

The Gadaliyaa families living in Tharad have pucca houses. They asked for grains in relief but,  since they stay in proper homes, we refused, “there are others who need it more, your homes are not in water!!” we said.

The families have tremendous respect and faith in me, so did not counter my decision. This morning however, Ramabhai Gadaliya messaged me saying do see the video I have sent you. I felt angry on myself after watching the video clipping. How did I judge the situation so wrongly?? The Gadaliya are daily wage earners and the Tharad market where these people work are submerged in water. Unless it is not business as usual in these markets the Gadaliya families will not have money to buy food. The video told the fact. We sent enough grains to last a fortnight or more.

I felt the need to share it here so that we change our perception and definition of the affected.

પુરઅસરગ્રસ્ત કોને ગણવા તે પ્રશ્ન અત્યારે સૌને થાય ને તેમાંય ખાસ કરીને રીલીફ મટીરીયલ વહેંચવાવાળાને તો ખાસ. એમાં અમેય બાકાત ના રહ્યા. સેવાના કામોએ જુદી દાર્શિનીક શક્તિ આપી પણ એમાં થાપ ખવાઈ.
થરાદમાં ગાડલિયા પરિવારોના ઘરો પાકા. પુર પછી એમણે અનાજ માંગ્યું પણ તેઓ પાકા ઘરમાં રહે એટલે અમે ના પાડી અને ‘જરૃરિયાતવાળાને આપીશું, તમારાં ત્યાં પાણી નથી’ એમ કહ્યું.

મારા પર અપાર મમતા એટલે કશું બોલી ના શક્યા. પણ આજે સવારે રામાભાઈ ગાડલિયા દ્વારા બેન વોટસઅપ જોજોનો મેસેજ આવ્યો અને વોટ્સઅપ જોયું તો, કશું જ બોલ્યા વગર બધુ જ સમજાઈ ગયું. મને મારા પર ગુસ્સો આવ્યો અને હું આવું પૃથ્થકરણ કેમ કરતી થઈ ગઈ એવો પ્રશ્ન પણ થયો. ગાડલિયા જ્યાં કામ કરતા તે થરાદની બજાર પાણીથી ભરાયેલી. રોજ કામ કરીને રોજ ખાનારા આ પરિવારો છેલ્લા દસ દિવસથી ધંધો જ નથી કરી શક્યા અને ધંધો ના થવાના કારણે ઘરમાં ખાવા નથી.

વિડીઓએ બધુ જ સમજાવી દીધુ. પંદરથી સત્તર દિવસ ચાલે એટલું રાશન આપ્યું. આ વિગત આપણે આફતનો ભોગ બનેલાઓને કેવી રીતે જોઈએ છીએ એ દર્શાવવા જ ખાસ લખી.

વિડીયોમાં ગાડલિયાનું પાણીમાં ગરકાવ થયેલું ઘંઘાનું સ્થળ

I was in Nanodar village to understand the conditions of the affected and get a better picture of the ground realities so as to frame our strategies for rehabilitation accordingly. The calmness and distress in the settlement suddenly became chaotic as two vehicles approached the village. Everyone from the settlement ran towards the cars. All I could hear was a child wailing somewhere in the settlement. The crying was so intense that I walked towards it to find a small girl rocking her younger sibling in a cradle made from an old clothing tied between two legs of a rickety charpoy. On inquiring about the wailing baby, I was told that the infant girl in the cradle was born during the floods, she was 8 days old and was crying because of hunger. Her mother was nowhere to be seen.  It was very unusual of the mother/women to leave her confines during the initial 40 days of delivery. Where could she have gone, living behind the infant in despair!?

“My mother has gone to get food, some vehicles just arrived with food!” said Payal, who was attending to her infant sister in absence of their mother.

I could not bear the constant crying of the infant, “go call your mother” I told her!!

“Ben, that lady needs food, so what if she has just delivered a child!” interrupted Iharabhai, who was standing beside me.

I couldn’t utter any further… I began walking away from the settlement towards the vehicles distributing food, the scene was disturbing and chaotic, people were climbing upon each other to get whatever landed on their hands.
We are hearing voices claiming that the affected families have received too much in aid and they don’t need anything more. However, based on my observations from the continuous visits I have had in the affected areas, these families will continue to need support for coming 3-4 months. Simply because they will not be getting work for coming 6 months. The farms have been washed off, it will be simply impossible to farm and grow there are no other means of earning livelihood in these regions. Until the farms do not become ready these families will need help. Apart from livelihood, these families have lost their homes and belongings. They will be starting everything from scratch. So, all we would like to say and appeal is please open your hearts and give as much as you can, if I could I would fill their stores with food and grains enough to last them 6 months.  These communities are not beggars so please don’t judge them so. They have felt the need to stretch their arms because once the immediate relief is over there is not help that will reach them. The road to rehabilitation is long and hard.

“Look at us, look at  our condition, if I don’t  eat how will I feed my child!!” said the mother of that wailing infant when I found and spoke to her……

Do I need not say anything more?

નાળોદરગામના પુરઅસરગ્રસ્ત લોકો માટે શું થઈ શકે, તે સમજવા જવાનું થયું. વંચિતોના ઘરોમાં ફરી રહી હતી ત્યાં અચાનક બે ગાડીઓ ગામમાં આવી અને આખી વસાહતના લોકોએ તે તરફ દોડ મુકી.

ખાલી વસાહતમાં નાના બાળકનો સતત રડવાનો અવાજ આવ્યો. અવાજની દિશામાં ગઈ. નાની બહેન નવજાત શીશુને હીંચકાવી રહી હતી. વાત કરતા ખ્યાલ આવ્યો કે, પુરના પાણી ગામમાં હતા તે ટાણે જ ઘોડિયામાં સુતેલી આ દીકરીનો જન્મ થયેલો. એ આઠ દિવસની થઈ હતી. ભુખ લાગી હશે એટલે રડતી હશે. આમ તો એની મા એની પાસે જ હોવી જોઈએ. પણ એ નહોતી...

સુવાવડી આમ ઝટ ખાટલો ના છોડે. સવા મહિના લગી સ્થાઈ રહેનારા ખાટલો પાળે જ. ત્યારે આની મા ક્યાં ગઈ? ત્યાં હીંચકો નાખતી પાયલે કહ્યું, ‘ગોમમાં ગાડી આઈ તે મમ્મી ખાવાનું લેવા ગઈ...’

ખાટલાની ઈંસ સાથે બાંધેલા કપડાંમાંથી બનાવેલા ઘોડિયામાં સુતેલી દીકરી સતત રડ્યા કરે. જીવ બળ્યો. મે કહ્યું, ‘જા તારી માને બોલાવી લાવ.’ પણ ત્યાં મારી સાથે ઊભેલા ઈહરાભાઈએ કહ્યું, ‘બેન હુવાવડીનેય ખાવા તો જોવન...’ કશું બોલવાનું જ નહોતું.

વસાહતમાંથી નીકળી અને ગામના પાધરે થતા વિતરણ તરફ ગઈ. લોકો જે મળે તે લેવા રીતસર પડા પડી કરી રહ્યા હતા.

લોકો કહે છે કે, ખુબ આવ્યું, લોકોને ખુબ મળ્યું, હવે જરૃર નથી. પણ મારા મતે આ લોકોને આગળના બે – ચાર મહિના ક્યાંક કામ મળવાનું નથી. ગામના વંચિતની જ આ વાત નથી સૌની વાત છે. ખેતરો ધોવાયા છે. ખેતી થશે નહીં અને અહીંયા બીજી કોઈ મજુરીએ ક્યાં છે. બધુ રાબેતા મુજબ તો ખેતીની સિઝન શરૃ થાય ત્યારે થશે. પણ એ હાલના સંજોગોમાં અસરગ્રસ્ત ગામોમાં થવાનું નથી. પાછુ પડ્યા પર પાટુ જેવું, ઘર ભાંગી ગ્યા છે. ક્યાંક તો ઘરનું અસ્તિત્વ જ નથી રહ્યું. બધુ ફેર બેઠુ કરવાનું.

અમારે એટલું જ કહેવું છે કે, કોઈ જ શંકા વગર આપો.. આમ તો મારુ ચાલે તો છ મહિના ચાલે એટલું ભરી આપું આ બધાને... આફત આ લોકોને માંગણ બનાવી ગઈ.

પેલી દીકરીની મા મળી એણે કહ્યું, ‘ખઈશ નઈ તો ધવરાઈશ ચમના... અન અમારી હાલત તો જુઓ ચેવા પડ્યા સીએ...’

આગળ કશું લખવું નથી... પણ સ્વમાનપૂર્ણ રીતે પરિવારજનોને બેઠા કરીએ.