Selfless attitude towards nature seen in the people of Asodar...

Mittal Patel meets Padmabhai and Lalabhai at the banks of
the lake

To understand the kind of  progress and change selfless leaders at the realm can bring in, one should  pay a  visit Tharad’s Aasodar village. 

There have been some vested interest groups brewing up after we decided to link up our lake deepening works with Sujalam Suflam scheme by the government. A large number of VSSM well-wishers are donating for this initiative, we felt the government support will reduce the pressure on donations. 

Asodar WaterManagement site

Never has anyone asked for any favours in return or money from us in the past. However, when leadership in some villages got the sense that we will be working in partnership with the government “what is in for us?” they asked without any qualms. 

This attitude brought in shock and sadness. 

Ongoing lake deepening work

 Amidst this, Padmabhai from Asodar came forward, called in the village and told them firmly that the conservation efforts were for our benefit and not the organisation. VSSM is not gaining any financial rewards to form this work. “We have to bring in the tractors,” he shouted and everyone listened to him. 

 I was thrilled at the sight of countless tractors lined up at the site when I reached Asodar. As seen in the image, Padmabhai and Lalabhai met me at the banks of the lake. And all this is the result of the tenacious efforts Shardaben and Naran have poured in. 

નિસ્વાર્થ માણસો જ્યાં બેઠા હોય ત્યાં કાર્યો કેવા રૃડા થાય એનું ઉદાહરણ થરાદનું આસોદર ગામ

સરકારની સુજલામ સુફલામ યોજના અને સંસ્થા સાથે સંકળાયેલા સ્નેહીજનોની મદદથી તળાવ ગાળવાનું અમે નક્કી કર્યું કે, ગામોમાં રહેતા કેટલાકના સ્વાર્થ જાગ્રત થયા.

VSSM દ્વારા જળસંચયના કામો થતા એમાં કોઈ દિવસ કોઈએ અમારી પાસે પૈસોય માંગ્યો નહીં. પણ અમુક ગામોમાં જેવી ખબર પડી કે આ વખતે તળાવો સરકારની સહભાગીતાથી કરવાના છીએ એટલે તુરત બર્શમ થઈને અમારુ શું? એવું કેટલાકે કહ્યું.

દુઃખ થાય આવું સાંભળીએ ત્યારે..

ખેર આવામાં આસોદરમાં રહેતા પદમાભાઈ જેવા માણસો આગળ આવ્યા જેમણે આખા ગામને એક કર્યું અને આ કામ તો આપણા હીતનું છે. સંસ્થાનો આમાં કોઈ સવારથ નથી. આપણે ટ્રેક્ટર આપવા પડશે એવું મોટી બૂમ પાડી એમણે કહ્યું ને ગામે એમની વાત માન્ય રાખી.

હું આસોદર પહોંચી તો અધધધ કહી શકાય એટલા ટ્રેક્ટર જોઈને જ મજા પડી. પદમાભાઈ અને લાલાભાઈ તળાવની પાળે મને મળ્યા. જે ફોટોમાં જોઈ શકાય છે..

અમારા કાર્યકર શારદાબહેન અને નારણની આમાં ભારે જહેમત..

Water-wheels will help reduce women's efforts...

Water, the most undervalued resource. A priceless commodity that most care the least about. For many, it is always a struggle to access it whether it is for drinking or consumption. The nomadic communities are one of those many. These iterant communities always remain on the move in search of a living, their settlements assembled in the woods and wastelands on the outskirts of the villages. These communities face lots of hardship to access water for their use. 

Since ages the responsibility of fetching water has been enshrined upon the women, so what everyone uses it?? Fetching water has always been a women’s duty. They lug water over their head, rest water pots on their waist and walk for kilometres. Balancing 3-4 pots at a time is normal for them. It is an issue that has never been resolved. This constant lifting of heavyweight results in severe injury and permanent damage. There seems to be no radical solution to it.

Recently, thanks to our dear Shri Pravinbhai Mehta, 45 families in Banaskantha found liberation from lifting heavy pots over the heads. These families were gifted Water Wheels. They will no longer need to carry pots over their head.  

The water wheel has found acceptance in our neighbouring state of Rajasthan and some African countries. 

It is an experiment that we have launched, if these 45 families find it useful and can embrace it we plan to bring in and distribute more of these water wheels. 

Bharthari women with their Water Wheels. 

પાણી એ પીવાનું હોય કે વાપરવાનું એ મેળવવા ઘણાને ઘણો સંઘર્ષ કરવો પડે..

વિચરતી જાતિના પરિવારો પોતાના કામ ધંધા માટે વિચરણ કરે. તેમના પડાવો પણ ગામથી દૂર વગડાંમાં હોય. આમ અસ્થાયી વસાહતો બાંધીને રહેતા આ પરિવારોને પાણી માટે ઘણી હાલાકી વેઠવાની થાય..

આમ તો પાણી વાપરે બધા પણ એ ભરવાની જવાબદારી મોટા ભાગે બહેનોના શીરે હોય.. બેડા ભરીને ભરીને થાકી ગ્યાનું ઘણી બહેનોના સાંભળે નાની હતી ત્યારે સાંભળતી. આજેય વિચરતી જાતિઓની ઘણી વસાહતોમાં આ સાંભળુ છુ ત્યારે થાય કે આનો ઉકેલ કેવી રીતે લાવવો?

બહેનો કહેતી બેન બેડાં ઉપાડી ઉપાડીને માથાના વાળ જતા રહ્યા..

મુંબઈમાં રહેતા અમારા પ્રિય સ્વજન પ્રવિણભાઈ મહેતાની મદદથી અમે બનાસકાંઠામાં રહેતા 45 પરિવારોની બહેનોને માથે પાણી લાવવામાંથી મુક્તિ અપાવી.

વોટર વ્હીલ.. માથે બેડા ઉચકવા કરતા પાણી લાવવાનું સહેલું માધ્યમ..

આફ્રિકામાં અને રાજસ્થાનમાં આનો ઉપયોગ ઠીક ઠીક થવા માંડ્યો છે.

અમે 45 વોટર વ્હીલ બનાસકાંઠાના ગામોમાં પાણી માટે જેમને ઘણું ચાલવું પડે છે એવી બહેનોને આપ્યા. એક પ્રયોગાત્મક રીતે આ સાધન આપ્યા છે. જો સફળ રહ્યું બહેનોને આ ગમશે તો આગળનું કામ સહેલું બનશે..

ફોટોમાં ઘાણામાં ભરથરી બહેનો પોતાના વોટર વ્હીલ સાથે..

Remarkable attitude of the Sarpanch of Lavana village towards environment...

Mittal patel was hosted by Lavana village Sarpanch

About Lavana

Progress and development of any village depend on the attitude and sensitivity of its leadership, especially the Sarpanch. 

Mittal Patel visits Lavana Water Management site

The participatory water management works have allowed me to meet and interact with numerous Sarpanchs, while some sarpanches portrayed appalling attitude there was Sarpanch like that of Lavana who assured there was hope for a better future. 

Mittal Patel meets Sarpanch of Lavana village

Shri Ramabhai Rajput is a proactive sarpanch of Lavana. Equally enthusiastic is Shri T. P Rajput, a BJP leader from Banaskantha. I happened to meet both these selfless humans recently while I was in the region to monitor the lake deepening works and evaluate the places identified for tree plantation program for this year. There is not a single widow or dependent in the village who has not received the benefits of appropriate Government schemes. Ramabhai has ensured that their forms are filled and applications processed to positive conclusions.

Shri T. P. Rajput very rightly said, “Ben, when it comes to the progress of a village we have to put aside all our numerous differences including the political ones!!”  

Lavana Water Management site

 The village has a functional library where youth prepare for various competitive examinations. 

When the reins of village administration are in hands of an understanding individual who also has the required cooperation of a regional leader like T. P. Rajput, Lavana sure is on the path of progress. 

Mittal Patel with the sarpanch of Lavana village 

Lavana is one of the 25 villages we plan to select to develop them as model villages. 

 Our Naran has been successful in establishing VSSM’s correct image, he works extremely hard for the development of poor and marginalised. Along with Naran is our Chirag who even under blazing sun monitors the works under progress. As I always claim, it is a blessing to have such a hard-working team. 

Mittal Patel discusses water management

I am grateful to Lavana Sarpanch Ramabhai and Shri T. P Rajput for hosting me in their village. Both these gentlemen aspire not just for the economic progress of their region but also to make the region water-rich and green once again. Hope the farmers of the region decide to join hands to make these dreams a reality. 

The above narrative in images…  

 વાત લવાણાની..

ગામનો વિકાસ સરપંચ કેવી લાગણીવાળા આમ તો લાગણીવાળા કરતાં વૃતિવાળા છે એના ઉપર આધારીત..

વિચરતી જાતિઓ સાથેના તેમજ જળસંચયના કાર્યો દરમ્યાન ઘણા ગામોના સરપંચોને મળવાનું થાય જેમાં કેટલાકની વૃતિને જોઈને ભારે દુઃખ થાય તો ક્યાંક લવાણા ગામના સરપંચ જેવા ને જોઈને દેશ પ્રગતિ કરી શકશેનો ભરોષો થાય.

લવાણાના સરપંચ રામાભાઈ રાજપૂજ અને એમના જેવા જ ઉત્સાહી ટી.પી. રાજપૂત જેઓ બનાસકાંઠા જિલ્લાના ભાજપના અગ્રણી..

આ બેય પરગજુ માણસોને મળવાનું થયું. લવાણાનું તળાવ સરકાર તેમજ સંસ્થા સાથે સંકળાયેલા પ્રિયજનની મદદથી ખોદી રહ્યા છીએ એ જોવા તેમજ આ ચોમાસે ગામની કેટલીક જગ્યામાં VSSM અને ગામની ભાગીદારીથી વૃક્ષારોપણ કરવું છે તે જોવા જવાનું થયું.

ગામમાં એક પણ વિધવા કે નિરાધાર વ્યક્તિ એવા નથી કે જેમને સરકારની મદદ ન મળતી હોય. આ માટે સરપંચે પોતે સામે ચાલીને આવા વ્યક્તિઓની અરજીઓ કરાવેલી અને ઠેઠ પરિણામ સુધી કાર્યને પહોંચાડ્યું.

ટી.પી. રાજપુતે તો કહ્યું, બેન ગામના વિકાસના કામોમાં અન્ય તમામ ભેદ એ પછી રાજકીય હોય કે અન્ય એ બધાયે બાજુમાં મૂકીને વિચારવાનું..

ગામમાં એક પુસ્તકાલય ચાલે જેમાં ગામના યુવાનો સ્પર્ધાત્મક પરિક્ષાની તૈયારી કરે.

સમજદાર વ્યક્તિઓના હાથમાં ગામની સત્તા હોય અને ટીપી રાજપૂજ જેવા અગ્રણીઓનો સહયોગ હોય તો લવાણાની પ્રગતિ ઝડપથી થવાની જ.

બનાસકાંઠામાં 25 ગામો પસંદ કરવા છે જેને આદર્શ બનાવવા છે લવાણા એમાંનું એક છે.

કાર્યકર નારણે આ વિસ્તારમાં VSSMની સાચી ઓળખને પ્રસ્થાપીત કરી છે. ગ્રામ વિકાસ અને વંચિતો માટે કંઈક કરી છૂટવાની તેની ભાવના જબરજસ્ત છે.

અમારા કાર્યકર ચીરાગ તળાવના કામોમાં ખરા તડકામાં નારણ સાથે ખભેખભા મીલાવી દોડી રહ્યા છે. આવી સુંદર ટીમ સાથે હોવી એ નસીબની વાત છે.

લવાણા સરપંચ અને જાગૃત આગેવાન ટી.પી. રાજપૂતે પોતાના ગામમાં આવકાર આપ્યો, સત્કાર કર્યો એ માટે આભારી છું.

આ બેય પ્રગતીશીલ વ્યક્તિઓનું સ્વપ્ન લવાણાની સાથે સાથે પોતાના પ્રદેશને પાણીવાળો કરવા માટેનું છે..આ વિસ્તારના ખેડૂતો સાથે આવે તો આ બધુયે શક્ય...

જે લખ્યું એ બધુંયે ફોટોમાં....

Khorda village's commitment to deepen their Lake will go long way...

Mittal Patel talks about Water Management

“Ben, please take up the lake deepening works at our village, we will extend our full cooperation…”

 Shri Arjunbhai Joshi, Sarpanch of Banaskantha’s Khorda village in Tharad block delivered what he had promised. 

Water Management site

 The excavated soil from most of the lakes in Banaskantha is unusable. The locals call it Refdo, this soil cannot be used in farms. Hence, VSSM has this pre-condition that requires the villagers to ferry out the excavated soil and also make a small contribution to the maintenance of the lake. We were worried about how all of these would be achieved in Khorda however, Sarpanch Shri Arjunbhai ensured we need to worry under his rein. Being a leader he is, it was obvious the villagers would support. 

Each house sent its contribution, tractors lined up and JCB was provided by us. And the work began. 

Mittal Patel with the villagers

Under Government’s Sujalam Sufalam Scheme a work order of Rs. 3.90 lacs had been issued of which 60% is aided by the government bringing the amount to 2.34 lacs for this lake. This amount does not include cleaning and other expenses hence the amount is deficient to an extent. Apart from government’s assistance VSSM poured in Rs. 2.34 lacs (the work is still underway) we expect just the excavation expenditure to cross Rs. 5 lacs. 

Khorda WaterManagement site

Hence, it is crucial everyone pitches in and makes these kinds of work a collective effort. The villagers, government and VSSM together are responsible for giving the community lake of Khorda a new life. It is all thanks to Sarpanch Arjunbhai’s vision. This community has acted before it is too late, have you?

The image is when we had a meeting with the community and leaders. Arjunbhai shared the video and images of work in progress…

Khorda work in progress

અમારા ગોમમોં તળાવો ગાળો બેન, હારમ હારો સહકાર અમે ગોમના આલશ્....'

બનાસકાંઠાના થરાદના ખોરડાગામના સરપંચ શ્રી અર્જુનભાઈ જોષીએ આ કહ્યું અને કહ્યું એ પાળીને બતાવ્યું..

Ongoing lake deepening work

બનાસકાંઠાના ઘણા વિસ્તારમાં તળાવમાંથી ફળદ્રપ માટી નીકળે નહીં. સ્થાનીકભાષામાં જેને રેફડો કહેવાય એ નીકળે જેનો ઉપયોગ ખેતરમાં ન થાય.

અમે તળાવ ગાળીએ એમાં પહેલી શરત માટી ગામે ઉપાડવાની અને શક્ય હોય તો નાનો ફાળો પણ ભેગો કરવાનો. ખોરડામાં આ બધુ કેમ થશે એવી ચિંતા હતી પણ અર્જુનભાઈ જેવા ઉત્સાહી સરપંચ જ્યાં હોય ત્યાં ગામ સાથે કેમ ના આવે?

ગામે માટી ઉપાડવા માટે માતબર ફાળો ઘર દીઠ ભેગો કર્યો અને ભાડેથી ટ્રેક્ટર મુક્યા અને જેસીબી અમે મુક્યું.

સરકારે પણ સુજલામ સુફલામ યોજના અંતર્ગત આ તળાવને ઊંડું કરવા 3.90 હજારનો વર્ક ઓર્ડર આપ્યો જેમાંની 60 ટકા રકમ સરકાર આપે. જે મુજબ 2.34 લાખની મદદ મળે. આ રકમમાં તળાવની સફાઈ અને અન્ય નથી આવતું આથી રકમ ઓછી પણ મળે. સરકારના ફાળા ઉપરાંત VSSM દ્વારા 2.75 અથવા જરૃરિયાત મુજબની રકમ જોડવામાં આવી. (જો કે

હજુ કામ ચાલુ છે. લગભગ પાંચ લાખ ઉપરાંત ફક્ત ખોદાઈ પાછળ ખર્ચ થશે)

ટૂંકમાં ગામ, સરકાર અને સંસ્થાની મદદથી સુંદર મજાનું કામ ખોરડાગામના તળાવમાં થયું.

મદદ કરનાર સ્નેહીજનોનો આભાર.

પાણી પહેલાં પાળ બાંધવાનું ખોરડા સરપંચે તો કર્યું પણ તમે કર્યુ?

ગામ સાથે બેઠક થઈ તે વેળાનો ફોટો, અર્જુનભાઈનો સરસ વિડીયો.. તળાવ ખોદાઈ રહ્યું હતું તે વેળાના ફોટો.. જોકે હજુ થોડું કામ બાકી છે. એ ઝટ પૂર્ણ કરીશું

Generosity of Kangsiya leaders at Rajkot...

Mittal Patel with Kangsiya Community leaders

“Ben, by God’s grace we have enough. Please do not worry about us, give whatever is necessary for people who have nothing at all. The efforts you have poured in inculcating the  habit of saving and financial planning have come to our rescue during these times.”

Khodubhai Kangasiya resides in Rajkot.  The lockdown has forced everyone to stay put.  The daily wage-earning labourers have braced the worst effects of it, nomadic communities are a major chunk of this marginalised section of society. VSSM decided to distribute ration kits to the families it has been working for. During such trying times  Khedubhai tells us, “Ben, we are in a position to look after 300-350 individuals, don’t worry about us. We respect your feelings, appreciate the care you take of us. But we cannot live on charity!!” Khedubhai’s response felt like a ray of sunshine.

Kangasiya leaders Khedubhai, Ravjibhai, Jagmalbapa and many were given interest-free loans to expand their business. They kept taking small loans to improve their business after the previous one would be paid off. The families have improved their financial health as a result of the flourishing businesses. And it is not just economic well-being that has improved, they are at peace mentally as well. Otherwise which economically weaker section would refuse to accept charity during such trying times?

Khodubhai and Ravjibhai arranged meals for the economically weaker members of their community during the lockdown. They also gave Rs. 1000 especially for tea to those who needed it, as tea is an addiction for many. “Ben, even we cannot live without tea, how can they. Once things are ok again, they will return the money if and when they want to. We did our duty?”

Truth be told, it is hard to find leaders as wise and compassionate as these Kangasiya leaders. They send donations for the girls studying in the hostel. It is our privilege to be associated with leaders like Khodubhai, Ravjibhai. Our Pranams to all these wise men.

It is the hard-work of VSSM’s Kanubhai and Chayaben, who instilled in these communities financial discipline. They did teach well. Believe me, it is both good faith and joy to have such a hard-working team.

Images of same leaders,  from the archives….

'બેન અમારી પાહે તો ભગવાને દીધેલું હાલ પુરતુ સે. એટલે અમારી ચિંતા તમે નો કરતા. તમે એવા લોકોને દેજો જેની પાહે કશું નથ. બચત અને આયોજન તમે શીખડાવેલું તે અટાણે કામ લાઈગું'

ખોડુભાઈ કાંગસિયા રાજકોટમાં રહે.

કોરોનાને કારણે લોકડાઉન થયું અને જે જ્યાં હતાં ત્યાં થંભી ગયા. રોજે રોજ લાવીને ખાવાવાળીની હાલત માઠી હતી. અમે રાશન આપવાનું શરૃ કર્યું. પણ ખોડુભાઈએ કહ્યું, 'અમે બીજા ત્રણસો સાડા ત્રણસો માણસોને હાચવી હકીએ એમ સીએ બેન હાલ અમારી ચિંતા નો કરતા. તમે લાગણી રાખો સો એ માટે ધન્યવાદ પણ આ ધર્માદુ ખાઈને પસી ક્યાં જવું?'ખોડુભાઈની વાત સાંભળી રાજી થવાયું.

ખોડુભાઈ, રવજીભાઈ, જગમાલબાપા વગેરે કાંગસિયા આગેવાનોને અમે તેમના વ્યવસાય વધારવા વગર વ્યાજે લોન આપેલી. એક લોન પૂરી કરી બીજી લે આમ એક પછી એક લોન લઈને આજે એ સુખી થયા છે.આમ તો ભૌતિક સુખ જ નહીં માનસીક સુખ પણ મેળવ્યું છે એટલે જ ધર્માદુ નો ખપે વાળી વાત તેમણે કહી.

લોકડાઉનમાં પોતાના સમાજના નબળા વર્ગના તમામ લોકોને જમવાની વ્યવસ્થા તો ખોડુભાઈ , રવજીભાઈ સૌએ કરી. સાથે બધાને 1000 રૃપિયા ચા પીવા ખાસ આપ્યા. બંધાણી હોય બેન આપણને ચા વીના નો હોરવે તો ઈને ક્યાંથી હોરવે. કાલ હારા વાના થાશે પસી એને દેવા હોય તો દેશે બાકી અમે તો દઈ દીધા..

કાંગસિયા સમાજના આ આગેવાનો જેવા આગેવાનોનો જોટો જડે એમ નથી..

સંસ્થામાં ભણતી દીકરીઓ હાટુ દર મહિને ધર્માદુ આપે છે..

ખોડુભાઈ, રવજીભાઈ જેવા આગેવાનો અમારી સાથે છે એનો આનંદ અને તમને સૌને પ્રણામ..

આ બધાને બચતના પાઠ અને ધર્માદાનું સાચુ જ્ઞાન VSSMના અમારા કાર્યકર કનુભાઈ અને છાયાબહેનનું.. આવા કર્મઠ કાર્યકરો આપણી પાસે હોવા એ પણ મોટુ સુખ છે..

જેમની વાત લખી છે એ આગેવાનો સાથે..

VSSM's loving bond with kakar village makes the deepening of second lake possible...

Water Management Site

The huge Fulvadi settlement brings me frequently to Kakar . The village has treated this nomadic tribe well.

Water Management site

Once while I was there the village sarpanch came to meet me and speak about deepening of the village lake in Kakar. We agreed and deepened one of the lakes. Fortunately, soon after the lake was deepened it got filled with the waters from Narmada. The lake did remain filled with water for a long time, resulting in the rising of the groundwater tables. The villagers could comprehend the benefit of this effort. Now they have come up with a request of deepening the second lake in the village.

The lake we were shown was almost non-existent. Looked more of a puddle than a lake. But the village map and official documents did mention that it was a lake.

Ongoing lake deepening work

It was decided to deepen the lake according to VSSM’s protocol. The excavated mud had to be lifted by the community. The JCB expenses are supported by donations made by VSSM’s well-wishers. There was government support too. As seen in the pictures, the work has begun.

The first deepened lake that has received Narmada waters
last year

Watching the neatly lined up tractors waiting for their turn to be filled up with soil does spark a sense of cheer within, not long ago there was a time when no one was willing to initiate the water conservation works in their village. It should be noted that the topsoil of the lake is useless and villagers are not willing to allow the tractors to be unloaded near their farms.

As a community, we have forgotten to take care of our water resources. We thought it was ok to keep sink borewells and keep drawing water from underneath. It might have been the only option but to be able to continue taking water from the ground we do need to replenish it. The lakes were crucial for the health of our underground reservoirs. Hope we understand the need to replenish and recharge our groundwater resources or else we should be prepared for worst times.

The last image is of the first deepened lake that had received Narmada waters last year. 

કાકરગામમાં ફૂલવાદી પરીવારોના વસવાટના લીધે અવાર નવાર ગામમાં જવાનું થાય..

ગામનો ફૂલવાદીઓ માથે મીઠો હાથ..

એક દિવસ ગામના સરપંચે આવીને તમે તળાવો ઊંડા કરવાનું કામ કરો તે અમારા ગામનું તળાવ પણ ઊંડુ કરોની વાત કરી. અમે ગામતળાવ ઊંડુ કર્યું. નસીબ સારા તે આ તળાવ ગળાયા પછી નર્મદાનું પાણી એમાં નંખાયું. પાણી સતત ભરાયા રહેવાના કારણે ગામના પાણીના તળ ઉપર આવ્યા. લોકોને ફાયદો દેખાયો..

હવે વાત આવી ગામમાં આવેલા બીજા તળાવને ગાળવાની..

ગામે એ તળાવ બતાવ્યું પણ સરકારી કાગળ પર તળાવ બાકી તળાવ જેવું હતું જ નહીં. ખાબોચિયું જ જણાય..

અમે તળાવ ગળાવવાનું નક્કી કર્યું અને માટી ઉપાડવાની શરત ગામે કબૂલ રાખી..

સરકારના સૂજલામ સુફલામ અભિયાનમાં અંતર્ગત લોકભાગીદારી થકી આ તળાવ ઊંડુ કરવાનું નક્કી કર્યું. સરકારનો ફાળો ઉપરાંત સંસ્થા સાથે સંકળાયેલા શુભેચ્છકોએ પણ આર્થિક મદદ કરી અને તળાવ ગાળવાનું શરૃ કર્યું.. જે ફોટોમાં દેખાય છે..

એક વખત હતો તળાવ ગળાવવા કોઈ રાજી નહોતું.. આવામાં માટી ઉપાડવાની વાત તો ક્યાં આવે..

આજે માટી માટે ટ્રેક્ટરની લાઈનો જોવું ત્યારે રાજી થવાય છે.. (આ વિસ્તારમાં તળાવમાં ફળદ્રુપ માટી મોટાભાગે નથી નીકળતી સ્થાનીક ભાષામાં રેફડો કહેવાય એ નીકળે)

તળાવોની જાળવણી કરવાનું આપણે ભૂલ્યા છીએ.. બોરવેલનું શરણું આપણે લીધુ છે સંજોગો મુજબ બોરવેલ જરૃરી હતા. પણ બોરવેલમાં પાણી આવે એ માટે પણ તળાવો ગળાય એ જરૃરી. પાણી તળાવો થકી જ ભૂગર્ભમાં ઊતરશે અને તળ રીચાર્જ થશે...

દરેક ગામ પાણીની મહત્તા સમજે નહીં તો આવનારો વખત વધારે કપરો આવશે.

છેલ્લી તસ્વીર પહેલા ખોદાવામા એ તળાવની છે. જયા નર્મદાનુ પાણી ભરવામા આવ્યુ હતુ.

#Savewater #Savetheplanet

VSSM initiated the lake deepening work in various villages of Banaskantha...

Water Management site

Ongoing lake deepening work

The news around the Coronavirus has roared so much for all these days that even whilst we are at the peak of summer there is no news on water shortages yet. It looks like we have forgotten about this crisis looming at a distance. Contained within the boundaries of their home, the media too has missed noticing it. Otherwise, during normal times around this period, half the news leading dailies carry are on the water scarcities and crisis.

Monsoon is just a month away. If we do not gear up and make plans for conserving the rainwater we are signing up for some grave living conditions. Hence, it is important to act before it is too late.

Lake deepening work

Thus, with the support of our well-wishing donors and participation from the local community, we began the lake deepening works in Banaskantha under Sujlam Sufalam Scheme by government. Deepda, Khorda, Lavana, Aakoli, Indramana, Dhrechana, Makhanu are the villages where the works have begun.

I urge you all to gear up and act to retain the waters that fall from the sky in your village and your farms by repairing the traditional water sources…

Images of VSSM initiated works in progress in various villages.

Lake deepening work

કોરોનાની બૂમ એવડી મોટી હતી કે,

બળબળતો મે મહિનો આવી ગયો તોય આપણે પાણીની બૂમો ના પાડી.

બોલ ભૂલી જ ગયા. મૂળ તો ઘરમાં હતા એટલે ને ક્યાંક આ વખતે મિડીયાનું પણ આના ઉપર વધુ ધ્યાન નથી ગયું.

બાકી આ સમયે તો છાપામાં પણ પચાસ ટકા ખબરો પાણી નથી ની જ છપાય..

ચોમાસું બેસવામાં હવે મહિનો વાર છે..

વરસાદ વરસે અને અનું પાણી સંગ્રહવાનું નહીં કરીએ તો ભવિષ્યમાં બીજી તકલીફો મો વકાસીને ઊભી થઈ જશે..

એટલે પાણી પહેલાં પાળ બાંધીએ..

અમે બનાસકાંઠામાં અમારા પ્રિયજનોની મદદથી, સરકારની સુજલામ સુફલામ યોજનાની તેમજ ગામલોકોની ભાગીદારીથી તળાવ ગાળવાનું આરંભી દીધું છે..

દીપડા, ખોરડા, લવાણા, આકોલી, ઈન્દ્રમણા, ધ્રેચાણા, મખાણુંમાં તળાવોના કામ ચાલુ કરી દીધા છે.

તમે પણ સજ્જ થાવ અને ગામનું પાણી ગામમાં અને સીમનું સીમમાં એ ભાવ સાથે આપણા પરંપરાગત જલસ્ત્રોતો સરખા કરવાનું કરો...

VSSM દ્વારા વિવિધ ગામોમાં થઈ રહેલા કામોની તસવીર..

-- 

Mittal Patel requested relief package for nomadic communities who earn by performing theatrics and acrobatics...

Mittal Patel with Bhavaiya artist

Corona, at least for now,  has changed the way we function socially. 

The restrictions on public meetings and gatherings, fetes and celebrations are a new normal. The funerals too do not allow gathering of more than a few individuals.

 The livelihoods of folk artists from the nomadic communities who earn their living through their performances have been impacted as a result of these restrictions. The Bhavaiya, the Nats attract crowds whenever they host performances. The current situation cannot allow gatherings of this magnitude. I began receiving calls from individuals of Bhavaiya, Nat and Turi communities.

Mittal Patel have written to the
government

“Ben, we cannot step out. Summers are our season for performing, it is when we have our performances in the villages. Instead of performing, we are required to stay at home for our safety. How will we survive if we have to stay at home?” Kanubhai Bhavaia (Vyas) from Bala shared his turmoil. “We have no inheritance, we have no land handed over to us by our ancestors. Government has given relief packages to farmers, what about us, can’t they do something for us?” he continued.

Kanubhia is right. This needed to be brought to the government’s attention and I have done that. It would be great if folk artists were given some kind of assistance from the government.

The letter we have written to the government is shared here for reference….

Nat artist

કોરોનાએ સમાજિક વ્યવહારની પરિભાષા બદલી નાખી..

જાહેર સમારંભો, મેળાવડા બધુ જ બંધ થઈ ગયું. એ એટલે સુધી કે આપણું પ્રિયજન આ દુનિયામાંથી જાય ત્યારે એને વળાવવા પણ 15-20 થી વધુ સંખ્યામાં ન જઈ શકીએ..

Bhavaiya artists during their performance

આવામાં મનોરંજનના પરંપરાગત માધ્યમો થકી પેટિયું રળનાર કલાકારોની દશા માઠી થઈ છે.

ભવાઈ કે અંગકસરતના ખેલ જ્યાં થાય ત્યાં માણસો ભેગા થાય. જે હાલની સ્થિતિમાં શક્ય નથી..

ભવાયા, નટ અને તુરી સમાજના આવા કલાકારોના ફોન આવ્યા. બાળાના કનુભાઈ ભવાયા(વ્યાસે) કહ્યું,

'બેન ક્યાંય બારા નીહરાતું નથી. ઉનાળો અમારી સીઝન કેહવાય. રાતના ગામોમાં જઈને ભવાઈ ભજવતા એની જગ્યાએ સુરક્ષીત રહેવા ઘરમાં છીએ.. પણ આમ ઘરમાં બેઠે બેઠે જીવાશે કેમના?

અમારા બાપ દાદા પાસે જમી - જાગીર નથી.. સરકાર ખેડૂતો હાટુ રાહત પેકેજ જાહેર કરે એમ અમારી હાટુ નો કરી હકે?'

કનુભાઈની વાત સાચી હતી. સરકારમાં આ મુદ્દે રજૂઆત તો ચોક્કસ કરી શકાય જે મે કરી..

લોકકલાકારોને રાહત મળે તેવું કાંઈક થાય તો ઉત્તમ...

ફોટો સૂચક છે. બાકી સરકારમાં કરેલી રજૂઆતનો પત્ર સમજવા ખાતર જ મુક્યો છે...

The show must go on...VSSM starts new season of Water Management...

Meeting with the villagers of Waghpura 

 How long can one survive without air?  A few seconds maybe !! And without water? Maybe for a few hours!  And yet we undervalue both these resources.

VSSM initiated deepening village lakes in Banaskantha

 We save money, to help us sustain during a crisis or special needs. I reckon all of you would agree if I claimed that our underground water reserves are like our savings. Meaning they have to be reached out for only in case of dire need and stop drawing from these reserves once we have other options available. However, we have failed to do that. We kept using our groundwater reserves without responsibly giving back what was taken from nature’s reserves. Despite crippling water crisis, we have never felt the need to save water.  Rainwater is the only source of fresh water and we have not considered it necessary to catch and conserve it. According to a study by 2080, we shall run out of drinking water. It is time we wake up to the looming crisis. Water is the biggest threat there is.

Ongoing lake deepening work

VSSM initiated deepening village lakes in Banaskantha but just deepening the lakes is not going to be enough. Farmers will have to build farm ponds and plan the slop in such a way that rain waters from the village are captured in these reservoirs. If planned well the water tables in this region will begin to rise.

Lavana Water Management site

 The COVID19 crisis has impacted our water conservation works, we had to delay the beginning of this year’s works. Nonetheless, we are confident about excavating at least 25 lakes this year. The leadership of Banaskantha’s Lavana and Makhanu village is aware and proactive hence, the works there have already begun (as seen in the pictures).  We have had a meeting in Waghpura too and more were in planned, but the lockdown has crippled our movement.  According to our work protocol, we only begin work in the village after a proper briefing of the initiative.

I am grateful for the insights of our respected Rashminbhai, who made us pay attention to the water crisis and pushed me into working on the issue. It should be noted that the entire water conservation initiative functions under the guidance of Shri Rashminbhai.

 If we do not act now ‘WATER-WATER EVERYWHERE, NOT A DROP TO DRINK’ will soon be a reality.

 પાણી..

હવા વગર થોડી સેન્કડો જીવી શકાય..જ્યારે પાણી વગર કેટલાક કલાકો..

આપણે કમાણીનો અમુક ભાગ બચત તરીકે જુદો મૂકીએ.. મૂળ તો તકલીફ અથવા પ્રસંગોમાં એ પૈસો કામ આવે..

ત્રેવડ એ ત્રીજો ભાઈ કહેવાય, એવું નાનપણથી આપણને મા- બાપ શીખવે..

ભૂગર્ભજળ એ બેંકમાં મૂકેલી આપણી બચત જેવું.. એને રોજ ન વપરાય ખાલી જઈ જાય. કોઈ આરો ન હોય ત્યારે એનો ઉપયોગ કરાય અને જેવી સગવડ થાય પાછી બચત કરવાનું કરવું પડે..

પણ આપણે એમ કરતા નથી. ભૂગર્ભજળ ને બસ કાઢે જઈએ પાછુ આપવાનું તો કરીએ જ નહીં..

મીઠા પાણીનો સૌથી મોટો સ્ત્રોત વરસાદ.. આપણે એ વરસાદના ટીપે ટીપાને બચાવવું જોઈએ.. પણ આપણે ઊણા ઉતર્યા છે.

એક સમાચાર પ્રમાણે આજ સ્થિતિ રહી તો 2080 સુધીમાં પીવાનું પાણી પણ નહીં બચે...

માટે જાગવાનો વખતઆવી ગયો છે..

અમે બનાસકાંઠામાં તળાવો ઊંડા કરવાનું આરંભ્યું છે. પણ ફક્ત ગામના તળાવો ગાળે ચાલશે નહીં... ખેડૂતો પોતાના ખેતરમાં પણ ખેતતલાવડી બનાવે.

આ તળાવ અને ખેતતલાવડીમાં એવો ઢોળાવ આપે કે વરસાદનું બધું પાણી વહીને એમાં ભરાય..

બે - પાંચ વર્ષે એ વિસ્તારના ભૂગર્ભ જળના તળ ઊંચા આવવા માંડશે..

આ વર્ષે કોરોનાના લીધે તળાવ ગળાવવાનું કામ થોડું મોડેથી શરૃ કર્યું છતાં 25 તળાવો ગાળી નાખીશું..

બનાસકાંઠાના લવાણા અને મખાણું બેય ગામના સરપંચ જાગૃત.. આ ગામોમાં થઈ રહેલું કામ ફોટોમાં જોઈ શકાય છે.

મીટીંગ અમે વાઘપુરા ગામમાં કરેલી. હમણાં તો બેઠકો માટે નથી જવાતું.. કોરોનાએ પગમાં બેડીઓ બાંધી દીધી છે..

પણ ગામલોકો સાથેનો એ વાર્તાલાપ યાદ કરુ છુ. એક સમજણ આપ્યા પછી પાણીનું કામ શરૃ કરવાની VSSMની પરંપરા..

આદરણીય રશ્મીનભાઈ જેમણે પાણીના કામોમાં મને વાળી જેમના માર્ગદર્શન હેઠળ અમે આ કાર્ય કરીએ.. આપનો આભાર તમે બહુ મોટુ કામ અમને સમજાવી દીધું.

પાણી ફક્ત મનુષ્ય માટે નહીં પણ સમગ્ર જીવ સૃષ્ટિ માટે જરૃરી...

#MittalPatel #VSSM 

Kiara and Pihu's invaluable contributuon...

The nomadic families received their ration kits

A couple of days back, Chainikaben called from Mumbai. Pihu, her daughter happened to watch the vlog on our work during the COVID crisis. Pihu is the same age as my daughter Kiara. After listening to the talk she conveyed her desire to make a  contribution to VSSM.

The nomadic families received their ration kits

Kiara too has been overhearing my conversions with the leaders from settlements who call me all through the day asking for ration. “Ma, these people really don’t have anything to eat?” she asked one day. I shared some images and videos with her. “How can I help them, Ma?” she had asked.

 Both these daughters are way too small to earn for themselves. But they do have a piggy bank where they drop their daily saving. 

 Furthermore, both of them donated their savings to VSSM, their very first contribution for a cause.

The contribution by Pihu and Kiara was used to provide ration kits to families residing at Rethal village near Ahmedabad.

The current living condition of nomadic families

 The reason for this post is to share the need to inculcate empathy in children from a very early age.  Are we instilling the right values in our children? We mould them, educate them to earn in thousands and lacs but do we teach them to share part of that earning with those in need? Are we raising them to become socially responsible humans?

Since the kits were from Pihu and Kiara’s contribution I personally went to distribute the kits in  the community. 

મુંબઈથી ચૈનીકાબેનને ફોન આવ્યો. તેમની દીકરી પીહુએ વિચરતી જાતિઓ સાથે કરેલા કામોના અનુભવો અંગેના વિડીયો સાંભળ્યા.

પીહુ મારી કિઆરા જેવડી. એણે વાત સાંભળીને મારે પણ કશુંક આપવું છે એવું ચૈનિકાબહેનને કહ્યું.

મારી કિઆરા પણ રોજ વિવિધ વસાહતોમાંથી મારા પર આવતા ફોન સાંભળે. લોકો ખાવાનું નથીની રાવ કરતા. એક દિવસ એણે કહ્યું, તે મા સાચ્ચે આ લોકો પાસે ખાવા નથી? મે ફોટો અને વિડીયો બતાવ્યા અને એણે કહ્યું, હું આ લોકોને શું આપી શકુ મા?

બંને દીકરીઓ નાની. એ તો ક્યાંથી કમાય?

પણ એમના ગલ્લામાં એમની નાની બચત ખરી.

પીહુ અને કિઆરાએ એમની બચત VSSMમાં આપી.

દીકરીઓનું પહેલું અનુદાન..

સાણંદ પાસેના રેથળ ગામમાં રહેતા પરિવારોને આ અનુદાનમાંથી રાશન આપ્યું.

આ પોસ્ટ બાળકોને કેવા સંસ્કાર આપી શકીએ એ માટે ખાસ લખી છે. કોઈની મહત્તા સાબિત કરવા માટે નહીં..

લાખો કમાવવાનું આપણે બાળકોને રોજ શીખવીએ પણ એ કમાણીનો અમુક ભાગ સમાજ માટે કાઢવાનું સમાજ વિજ્ઞાન બાળકોને્ શીખવીએ છીએ?

પ્રશ્ન વિષે વિચારજો જરૃર....

પીહુ અને કિઆરા બેય વહાલા એટલે એમણે આપેલું સુખ વહેંચવા જાતે જ વસાહતમાં ગઈ...

#MittalPatel #VSSM