More Than a Ration Kit — VSSM’s Support for a Mother and Son...

Mittal Patel meets Anitaba and Valibhai

We reached a settlement in Adesar, in the Vagad region of Kutch.Right in the middle of an open plot stood a small shed. In front of it, a man was tied to an iron peg. Usually, cattle are tied to such pegs. But here, a human being was tied to one with an iron chain.

He looked to be around forty to forty-five years old.I stopped in my tracks when I saw the sight.

Before I could say anything, the man saw me and became frightened. He began shouting loudly and desperately tried to free himself from the peg, as though he wanted to run away. There was fear in his eyes.I softly said, “We will not come near you. Please don’t be afraid.”

His mother was sitting close to him. When she saw us, she stood up, came towards us and welcomed us.

I pointed towards the man tied to the peg and asked, “This…?”She said, “That is my son, Vali. He has a mental illness, Ben. Sometimes he walks away somewhere and I have no idea where to find him. And if he hugs someone in the village or grabs someone, people beat him. I cannot bear to see all this.”

She paused for a moment and then continued,“He is the breath of my life. God may have given me a son who is mentally unwell, but he is still my son. When I see him, I feel happy. So I keep him where I can see him.”I did not know what to say.

I asked her, “Ba, what if we place Valibhai in a care home or shelter?”She immediately replied,“As long as I am alive, I will never send him to a shelter. Will strangers care for him the way I do? After I am gone, God will decide what happens to him. But as long as I am here, I will not send him away.”

She then looked at her son.Valibhai remained tied to the iron peg.He had to relieve himself, urinate, drink water and eat—all while tied there. Anitaba would care for him and even clean him when he soiled himself.

The heat of Adesar is difficult even to imagine. During summer, temperatures in Kutch can rise to 45–50°C.I could not stop thinking: A human being spends the entire day tied to a peg inside this little shed, in such unbearable heat.I asked Ba, “What do you need?”She replied,“The ration you send us every month, by the grace of Mataji, has brought us so much peace. He eats two and a half rotlas in one meal. Earlier, I would wander here and there, begging for pieces of rotla so that I could feed him. Whatever remained, I would eat. But now I have some relief.

“Look, even my health has improved. Otherwise, I used to become weak and exhausted going out to beg. I had become so tired.”Listening to her, I realised how precious even such a small amount of support can be for someone.I asked her, “Ba, is there anything else we can do for you?”She folded her hands and said,“No, child. God has given me more than enough.”What a contented soul.And yet, Shankarbhai and I began thinking about building a small home for Ba—a single room, a little verandah in front, and a house with a toilet and bathroom. Such a home could bring her a great deal of comfort and peace.We will build the house.But as we sat in Ahmedabad, thinking about this family we had seen in a small corner of Adesar, another thought troubled us.If we could reach this family from so far away and do whatever little we could, why could the administration not reach them?

I asked Ba, “Do you receive any assistance from the government? An old-age pension or any other support?”She replied,“We don’t receive anything.”Once again, I was left speechless.There are so many helpless elderly people like Anitaba for whom even a small amount of government assistance could make their daily lives a little easier. But they cannot reach the system, and the system does not reach them.There are numerous government schemes designed to support families in need. Yet sometimes, the distance between a scheme and the person who needs it is not measured in kilometres.

It feels like the distance of an entire lifetime.In Adesar, Kutch, I met a mother who said more than ten times during the hour I spent with her:“As long as I live, I will never let him suffer.”

Valibhai may be struggling with a severe mental health condition, and his life may be filled with suffering.Some may consider him unfortunate.

But when it comes to having a mother like Anitaba, he is truly blessed.

કચ્છાના વાગડના આડેસરની એક વસાહતમાં અમે પહોંચ્યા. ખુલ્લા પ્લોટની બરાબર વચમાં એક છાપરું. આ છાપરાની આગળ એક લોખંડના ખીલે એક માણસને બાંધ્યો હતો. સામાન્ય રીતે ખીલે ઢોર બાંધવામાં આવે, પણ આ ખીલે માણસને લોખંડની સાંકળથી બાંધેલો હતો. એમની ઉંમર હશે ચાલીસ-પિસ્તાળીસની પણ આ દૃશ્ય જોઈને હું આમ થંભી ગઈ.

હું કશું બોલું એ પહેલા એ વ્યક્તિ મને જોઈને ગભરાઈ ગયા ને ડરના માર્યા જોરજોરથી બૂમો પાડી આમ ખીલેથી પોતાની જાતને છોડાવી ભાગવાની કોશીશ કરતા હોય એમ કરવા વાગ્યા. એમની આંખોમાં ભય હતો. મે ધીમેથી કહ્યું, “અમે તમારી પાસે નહીં આવીએ. તમે ડરશો નહીં”

આ ભાઈની નજીક એમના બા બેઠા હતા. એ અમને જોઈને ઊભા થઈને અમારી પાસે આવ્યા ને આવકાર આવ્યો. મે ખીલે બાંધેલા ભાઈ તરફ આંગળી કરીને, “આ...” બાએ કહ્યું, મારો દીકરો વલી. એને મગજ નથી બેન... ક્યારેક ચાલતો ચાલતો ક્યાંક વઈ જાય તો હું એને ક્યાં હોધુ? પાછુ ગામમાં કોઈને બથ ભરી લે કે કોઈને પકડી લે તો લોકો એને મારે. મારાથી આ બધુ જોયુ ન જાય.”

આટલુ કહી બા થોડું અટક્યા ને પાછુ કહ્યું, “મારા હાહ(શ્વાસ)નો ધૂંટિયો છે. ભગવાને ભલે ગાંડો ઘેલો દીધો પણ મારો દીકરો છે. એને જોવું ને હું રાજી થાવું. એટલે મારી નજર હામે હારો.”મને સમજાતું નહોતું કે શું કહું.

મેં કહ્યું, “બા, આપણે વલીભાઈને કોઈ આશ્રમમાં મૂકી દઈએ તો?”બા તરત બોલ્યાં, “હું જ્યાં સુધી જીવતી છું ત્યાં સુધી એને આશ્રમમાં નહીં મૂકું. મારી જેમ પારકા એની ચાકરી કરશે? હું ન હોવું ત્યારે ભગવાન એનું જે કરવું હોય એ કરે પણ મારી હાજરીમાં નહીં.” આટલું કહીને બાએ પોતાના દીકરા સામે જોયું.વલીભાઈ ખીલે બંધાયેલા હતા. તેઓને ઝાડો પેશાબ, પાણી, જમવાનું બધુ અનીતાબા ખીલે જ કરાવે. અનીતાબા દિકરાનું મેલુ ઉપાડવાનું પણ કરે.આડેસરનો તાપ વિચારમાત્રથી અનુકંપા થઈ જાય. કચ્છની ઉનાળાની ગરમી પિસ્તાળીસ-પચાસ ડિગ્રી સુધી પહોંચી જાય. મનમાં વિચાર આવ્યો, આવા તાપમાં આ છાપરાની અંદર એક માણસ આખો દિવસ ખીલે બંધાઈને રહે.મેં બાને પૂછ્યું, “બા, તમને શું જોઈએ?”

તેમણે કહ્યું, “તમે દર મહિને રાશન પહોંચાડો છો તે  માતાજીની પ્રતાપે અમને ઘણી શાંતિ છે.   એ એક ટંકે અઢી રોટલા ખાઈ જાય. પહેલાં બટકુ રોટલા માટે અહીંયા તઈયાં રઝળતી ને માંગી લાવી એને ખવડાવતી. પછી જે વધે એ હું ખાતી. પણ હવે હાશ છે. આ જુઓ મારું શરીર પણ સારું થયું નકર  હાલક ડોલક થતી માંગવા જતી. આમ થાકી ગઈ’તી.” નાનકડી મદદ એમના માટે કેવી મહામૂલી એ એમની વાત સાંભળીને લાગ્યું.

મેં બાને કહ્યું, “બા, બીજું કંઈ કરી શકાય?” બાએ બે હાથ જોડી ના બાપા ના ભગવાને જેટલું આપ્યું એ ઘણું. કેવો સંતોષી જીવ.પણ આ બધામાં શંકરભાઈ અને મારા મનમાં બાનું નાનું ઘર બનાવી આપવાનો વિચાર આવ્યો.. એક ઓરડો, આગળ નાની ઓસરી અને સાથે શૌચાલય-બાથરૂમવાળુ ઘર થાય તો બાને ઘણી નિરાંત થાય.

અમે ઘર બાંધવાનું કરીશું. પણ એક વિચાર અમને અમદાવાદમાં દૂર બેઠા આડેસરના એક ખૂણે બેઠેલો આ પરિવાર દેખાયો ને અમારાથી થતી શક્ય મદદ અમે તેમના સુધી પહોંચાડી તો વહીવટીતંત્ર આ પરિવાર પાસે કેમ ન પહોંચ્યું?મેં બાને પૂછ્યું, “સરકાર તરફથી કોઈ સહાય મળે છે? વૃદ્ધ પેન્શન કે બીજી કોઈ મદદ?”

બા બોલ્યાં, “કશું નથી મળતું.”હું ફરી શૂન્ય થઈ ગઈ. અનિતાબા જેવા કેટલાય નિરાધાર વૃદ્ધો છે જેમને સરકાર તરફથી નાનકડી રકમ મળે તો પણ એમના દાડા ટૂંકા થાય. પણ તેમની પહોંચ તંત્ર સુધી નથી ને તંત્રની એમના સુધી નથી.અનેક સરકારની યોજનાઓ આવા જરૃરિયાત મંદ પરિવારો માટે કાર્યરત પણ ક્યારેક યોજના અને જરૂરિયાતમંદ માણસ વચ્ચેનું અંતર કિલોમીટરનું નહીં પણ જાણે આખા જીવનનું હોય એવું લાગે.

કચ્છના આડેસરમાં મને એક મા મળી. જેણે દસ કરતા વધુ વખત “હું જીવું ત્યાં સુધી એને દુઃખી નહીં થવા દઉં.”નું મારી એ કલાકની હાજરીમાં કહ્યું.વલીભાઈની માનસિક અવસ્થા ખરાબ. એમની પીડા તકલીફ દાયક. કોઈને એ કમનસીબ લાગે પણ માની બાબતમાં એ કિસ્મતવાળા.

The current living condition of Anitaba and Valibhai

Valibhai is struggling with mental health

Anitaba is grateful to Mittal Patel as she receives ration kit
every month 

Renukaba’s Gratitude: A Little Support, A Big Heart — VSSM

Mittal Patel meets Renukaba

The buffaloes had gone into the pond to drink water, but they would not come out. Renukaba’s son stepped into the water to bring them out. His efforts helped the buffaloes come out safely, but her son never came out.

With a heavy heart, Renukaba from Vagad in Kutch told us this story.While speaking about Renukaba, our field worker Shankarbhai said to me, “Ben, our Renukaba is insisting that she wants to meet you. Let us go and meet her.”

As part of our work, we travel to many remote areas, and along the way, there is often someone who wishes to meet us. Some simply want to see us, while others want to share something from their lives. I assumed Renukaba too must have something to tell us—or perhaps she simply wanted to meet me.

Renukaba lives in Balasar village in Vagad. At the end of a narrow lane stood a small house built under a government housing scheme. In front of it was a simple tin shed. Renukaba was sitting there beside the traditional stove, dressed in black clothes. She belongs to the Maldhari community, and her attire reflected her way of life. Her husband, Ghanabha, was sitting beside her on a cot.

Our field worker Shankarbhai has been visiting her regularly for the past three years to deliver ration, so she knows him well.Pointing towards me, Shankarbhai said, “Ba, you used to tell me to bring Ben to meet you, didn’t you? So I have brought her today.”Ba looked at me and said, “I kept telling Shankarbhai, ‘Bring Ben here at least once.’”She then held my hand and made me sit beside her.I asked her, “Why were you remembering me so much? Did you need something?”

She replied, “I wanted to see you. I didn’t need anything else.”I was surprised.“You wanted to see me? Why?”She said, “Shankarbhai comes every month and brings us grain. He tells me that all this is sent by Ben from Ahmedabad. I wanted to see the person who gives us this food at least once. I kept telling him, ‘Bring Ben soon. If I pass away without seeing her, my soul will not find peace.’”

I was speechless.Who is the giver and who is the receiver? Everything is created by God. We believe that we are merely instruments. Yet, seeing Ba’s feelings brought tears to my eyes.Ba was expressing her gratitude, but not everyone is able to express such feelings.I held her hand and said, “I am grateful for your feelings, but honestly, neither you nor we are really the giver or the receiver here. We are all only instruments. But yes, God sent us to you, and for that, we should certainly be grateful to Him.”

Then Ba took ₹300 from her pocket, held it out to Shankarbhai and said, “Go, brother, and get something to eat for everyone.”“Ba, we don’t want anything to eat.”But she would not listen.She said, “How can that be? You have come to my doorstep and if I don’t feed you something, what kind of host would I be?”

There is hardly anything in her home. Even the money she offered Shankarbhai was probably from the pension she receives under the government’s old-age pension scheme.Her life is filled with hardships, and yet she had such a strong desire to do something for those who had come to her home.That day, I realised once again that a person does not become great because of wealth. A person becomes great because of the size of their heart.

Ba had one son. He used to work grazing other people’s buffaloes in the village.One day, the buffaloes went into the pond to drink water but did not come out. Renukaba’s son entered the water to bring them back.The buffaloes came out safely because of his efforts.

But her son did not.Ba lost her 18-year-old son.As she spoke about him, her eyes filled with tears.

I tried to change the subject and asked, “Ba, does everything come properly in the ration kit? Is there anything missing?”“Everything comes perfectly. But add one packet of washing powder too.”

Before reaching Ba’s home, Shankarbhai had told me that he personally takes washing powder for her every month. So I immediately understood what she meant.Ba continued, “We are Maldharis, and our clothes are thick. Washing these clothes with soap is difficult, and my hands hurt a lot. But if we put some washing powder in the water and soak the clothes for two or three hours, they become easier to wash. So when you send everything else, please send some washing powder too.”Such a small request.Yet hearing her ask us to send washing powder made us happy. It made us feel that she considered us one of her own.

I asked about the old-age pension she receives from the government. We learned that Ba receives ₹1,200 a month.However, because of problems with Ghanabha’s eyesight and fingerprints, he has stopped receiving his pension.And this is not just Ghanabha’s problem.

Many elderly people are unable to authenticate their fingerprints, and as a result, as they themselves say, they have stopped receiving “Modi’s ₹1,200.”It is important that this ₹1,200 reaches elderly people who genuinely need it.Still, we felt grateful that we were able to reach such a remote area and stand beside families who truly needed support.

As we got up to leave, Ba said to me,“Now that I have seen you, I can leave this world in peace.”Her words stayed with me.

ભેંસો તળાવમાં પાણી પીવા પડી પછી એ બહાર નહોતી નીકળતી. ભેંસોને બહાર કાઢવા રેણુકાબાનો દીકરો પાણીમાં ઉતર્યો. એના પ્રયાસથી ભેંસ તો બહાર આવી ગઈ, પણ દીકરો બહાર ન આવ્યો. કચ્છના વાગડમાં રહેતા રેણુકાબાએ ભારે હૈયે અમને કહ્યું.

આવા રેણુકાબા ની વાત કરતા અમારા કાર્યકર શંકરભાઈએ કહ્યું, “બેન, આપણા રેણુકાબા તમને મળવાની જીદ લઈને બેઠા છે. આપણે એમને મળવા જઈએ છીએ”

અમારા કાર્યકર શંકરભાઈએ મને આ કહ્યું. સેવાનું કામ કરીએ એટલે અનેક વિસ્તારોમાં જવાનું થાય ને ત્યાં કોઈને કોઈ વ્યક્તિની ભાવના અમને મળવાની હોય. કોઈને બસ મળવું હોય તો કોઈને પોતાની વાત કહેવી હોય. એજ રીતે રેણુકાબાને પણ કાંઈક કહેવું હશે નહીં તો ખાલી મળવું હશે એમ માન્યું.

બા વાગડના બાલાસર ગામમાં રહે. શેરીના છેવાડે એક નાનકડું સરકારી આવાસ યોજના હેઠળ બંધાયેલું ઘર હતું ને એની સામે એક છાપરુ બાંધ્યું હતું. આ છાપરામાં ચૂલો હતો ત્યાં કાળા રંગના કપડાંમાં રેણુકાબા બેઠા હતા. બા માલધારી એટલે પહેરવેશ પણ એવો. એમની બાજુમાં ખાટલામાં એમના ઘરવાળા ઘનાભા બેઠા હતા.

અમારા કાર્યકર શંકરભાઈ નિયમીત બાને પાછલા ત્રણ વર્ષથી રાશન આપવા જાય એટલે એમને એ ઓળખે. શંકરભાઈએ મારી તરફ ઈશારો કરીને કહ્યું, “બા, તમે કહેતા'તા ને કે બેનને લઈ આવજો? તો બેનને લઈને આવ્યો છું.” બાએ મારી સામે જોઈને કહ્યું, “શંકરભાઈને હું કે’દુની કે’તી કે બેનને એક ફેરા લઈ આવો.” એમ કહીને એમણે મારો હાથ પકડ્યો ને મને ખાટલે બેસાડી.

મેં બાને પૂછ્યું, “તે મને આટલી કેમ યાદ કરતા હતા? કાંઈ કામ હતું?”બા કહે, “તમને જોવા હતા. બીજુ મારે કાંઈ કામ નો’તું. સાંભળીને મને નવાઈ લાગી. “મને જોવી હતી! કેમ?”

“આ શંકરભાઈ દર મહિને અમને અનાજ પોગાડવા આવે. ઈ કે આ બધુ અમદાવાદથી બેન મોકલાવે તે મારે એ અન્નના દેનારને એક ફેરા ભાળવા તો ખરા! હું એમને કે’તી બેનને ઝટ તેડાવજો એમને જોયા વગર જો વઈ ગઈ તો જીવ અવગતિયે જાહે.”

બાની વાત સાંભળીને હું તો આમ અવાક થઈ ગઈ. કોણ આપનાર ને કોણ દેનાર. બધુ જ ઈશ્વર નિર્મિત. આપણે બધા નિમિત્ત એવું અમે માનીયે પણ બાની ભાવના જોઈને આંખો ભરાઈ આવી. બાએ કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરી પણ આવું દરેક નથી કરી શકતા. મે બાનો હાથ પકડ્યો ને “તમારી આ લાગણી માટે આભારી છું પણ સાચુ કહુ તો તમે અમારા એટલે આમાં દેનાર કે લેનાર કોઈ છે જ નહીં. પણ હા ઈશ્વરે તમારી પાસે મોકલ્યા એટલે એનો આભાર ચોક્કસ માનવાનાનું” મે કહ્યું.

એ પછી બાએ પોતાના ખિસ્સામાંથી ત્રણસો રૂપિયા કાઢી શંકરભાઈ સામે ધરતાં કહ્યું,

“જાવ તો ભાઈ, આ બધા હાટુ કાંક નાસ્તો લઈ આવો.”

“બા, અમારે કંઈ નથી ખાવું.” પણ બા માન્યાં નહીં. એમણે કહ્યું,

“એમ કાંઈ હાલે, તમે મારે આંગણે આઈવા ને હું તમને કાંઈ ના ખવડાવું તો હું નુગરી ગણાવું.”

પોતાના ઘરમાં ખાસ કશું નથી. જે પૈસા એમણે શંકરભાઈ સામે ધર્યા એ પૈસા પણ સરકારના વૃદ્ધ પેન્શન યોજના અંતર્ગત મળેલા હશે. જીવન કેવી તકલીફોથી ભરેલું, છતાં ઘર આંગણે આવેલા માટે કાંઈક કરી છુટવાની ભાવના. માણસ સંપત્તિથી મોટો નથી બનતો પણ એ  મનથી મોટો બને એ રેણુકાબાની ભાવનાને જોઈને લાગ્યું.

બાને એક દીકરો હતો. ગામમાં કોઈની ભેંસો ચરાવવાનું કામ એ કરતો. એક દિવસ ભેંસો તળાવમાં પાણી પીવા પડી પછી એ બહાર નહોતી નીકળતી. ભેંસોને બહાર કાઢવા રેણુકાબાનો દીકરો પાણીમાં ઉતર્યો. એના પ્રયાસથી ભેંસ તો બહાર આવી ગઈ, પણ દીકરો બહાર ન આવ્યો. અઢાર વર્ષનો જુવાન દીકરો બાએ ખોયો. દીકરાની વાત કરતાં કરતાં એમની આંખો ભરાઈ ગઈ.

મે વાતને વાળવાનો પ્રયાસ કરતા  “બા, રેશનકીટમાં બધુ બરાબર આવે છે કાંઈ ખૂટતું તો નથી ને?”

“બધુ ટનાટન આવે. પણ એક ભૂકી ઉમેરો તો હારુ.” અમારા કાર્યકર શંકરભાઈએ પણ બાના ત્યાં આવતા પહેલા રસ્તામાં પોતે દર મહિને બા માટે કપડાં ધોવાનો પાવડર લઈ જતા હોવાનું કહેલું એટલે બાની વાતનું અનુસંધાન હું જોડી શકી. બાએ પોતાની વાતને આગળ વધારતા કહ્યું, “અમે રીયા માલધારી અમારા લૂંગડાં જાડાં. આ લૂંગડાં ને પાધરાં હાબુ(સાબુ) લગાડીને ધોવા અધરાં એમાં હાથ બહુ દુખે. પણ પાણીમાં ભૂકી નાખી એને બે ત્રણ કલાક પલાડી રાખીએ તો ધોવા જરીક હેલા પડે. એટલે તમે બધુ મોકલો એના ભેરી ભૂકી મોકલો તો હારુ.”

કેવી નાનકડી વાત પણ એમણે ભૂકી મોકલજોનું કહ્યું એ સાંભળી ને અમને આનંદ થયો. એ અમને એટલા પોતાના માને એવું લાગ્યું.

સરકાર તરફથી મળતા વૃદ્ધ પેન્શન વિશે પૂછ્યું તો ખબર પડી કે બાને ₹1,200 મળે. પણ ધનાભાની આંખો અને હાથની ફિંગરપ્રિન્ટની સમસ્યાને કારણે તેમને પૈસા મળતા બંધ થઈ ગયા. જો કે આ એકલા ધનાભાની વાત નથી. ઘણા વડિલોને આંગળીઓની છાપ નથી આવતી એના કારણે એ લોકો કહે એમ, “મોદીના બારસો” મળતા બંધ થઈ ગયા.

મોદીના બારસો આવા જરૃરિયાતવાળા સુધી પહોંચે એ જરૃરી. ખેર આવા અંતરિયાળ વિસ્તારમાં અમે પહોચી શક્યા ને જરૃરિયાતવાળા પરિવારોને ટકો કરી શક્યા એનો રાજીપો.. અમે ઊભા થયા ને બાએ કહ્યું, “તમને ભાળી લીધા તે હવે જીવ ગતે જાહે..”

The current living condition of Renukaba

Renukaba asks VSSM coordinator to get something for
Mittal Patel from her pension

Renukaba was so happy to meet Mittal Patel

A Small Support, A Life of Dignity — Shakinabanu & VSSM

Sakinabanu spokes her side of story to Mittal Patel and her
eyes filled with tears

One day, a man came to Shakinabanu’s home. He said, “Ba, I don’t have any drinking water. I am very thirsty. Could you please give me some water?”

Shakinabanu gave him water.

As she handed him the water, little did she know that this very man would return a few days later and take away the little savings she had managed to gather.

Two days later, Shakinabanu went to the dargah to ask for alms. When she returned in the evening, she found the lock on her house broken. The little cash she had collected through begging, a few clothes, her documents and whatever small belongings she had—all of it was gone.

As Shakinabanu spoke about it, her eyes filled with tears.

“My savings are gone, my daughter. If I had even a little money, I could buy medicines, have some tea, or buy vegetables when needed. There is no one in the house who earns. I go out and ask for help, and somehow manage the household with whatever little I receive. But now…”

Shakinabanu lives in Modasa, in Aravalli district. She speaks Hindi very clearly.

Calling her dwelling a “house” would perhaps be too generous. It is more like a small hut made of tin sheets. The walls are made of tin sheets. The roof is tin as well. Even the door is so fragile that a thief would not need to break the lock—one strong kick would be enough to break it open.

Shakinabanu has grown old. She walks with the support of a stick and survives on whatever she receives while seeking alms at the dargah.

Our field worker, Touhidbhai, came to know about her difficult circumstances, and we began providing her with ration every month.

Because of this support, Shakinabanu now goes to the dargah only on Thursdays, instead of going out every day. The ration we provide gives her some peace of mind. Whatever she manages to receive through begging can then be used for her small personal expenses.

And then, in the midst of this, her house was robbed.

After the theft, Ba became so frightened that she stopped stepping out of her house for several months. We continued providing her with ration every month, which helped ease her worry about having two meals a day.

But life cannot run on food alone, can it?

She needs medicines. She needs tea and vegetables. Sometimes, there are small unexpected expenses. Earlier, Shakinabanu managed these expenses with whatever people donated outside the mosque.

But now she was afraid that if she stepped out, something else might be stolen from her home.

In a way, she had almost nothing left that anyone would want to steal. Yet she was still afraid of being robbed again.After some time, the month of Ramadan arrived. During Ramadan, Shakinabanu slowly began sitting at the dargah again. People gave her clothes. Some gave her a little money. Slowly, she managed to gather a small amount of savings again.

And then…The thief returned.Once again, the lock on her house was broken, and whatever little she had managed to gather was taken away.This time, even the eyes of the field worker who had accompanied me filled with tears when he heard the story.For a moment, I wondered—perhaps the thief was in greater need than Ba? Or perhaps he was simply heartless.Shakinabanu’s life has always been a lonely one.Years ago, her husband took their son with him and divorced her. Since then, she lived at her maternal home with her three brothers and her mother.

But now…Her mother is no more.All three of her brothers have also passed away.Everyone is gone.Only Shakinabanu remains.I asked her, “Ba, does the ration we provide every month bring you some peace?”She looked at me and said, “May Allah bless you abundantly. May He give you much more. I feel greatly relieved.”I then asked, “Ba, shall we get the floor of your house repaired? During the monsoon, the mud floor must become difficult to manage.”Ba replied, “One brother has promised that he will build a small room for me around Diwali. If he does not build it, then you can get the floor repaired for me.”Ba is a woman who is content with very little.We told her, “Ba, shall we give you a small cupboard where you can safely keep your little savings and belongings?”She smiled when she heard this.

Through VSSM, we provide monthly ration to 815 elderly people who are in need like Shakinabanu.

Our field workers play a very important role in this work. They travel from village to village, searching for people who are genuinely in need—people who have no one standing beside them to support them.

After meeting Shakinabanu, I was reminded once again that a donation does not always have to be a large amount.

Sometimes, a small act of kindness can take away the worry of “How will I survive now?” from someone’s life.

Your small contribution does not just bring ration to someone’s home… it brings an entire month of peace and reassurance to their home.

એક દિવસ એક માણસ શકીનાબાના ઘરે આવ્યો. એણે કહ્યું, “બા, મારી પાસે પીવાનું પાણી નથી. બહુ તરસ લાગી છે, પાણી આપશો?”

શકીનાબાએ એને પાણી આપ્યું. પાણી આપતી વખતે એમને ક્યાં ખબર હતી કે આ જ માણસ થોડા દિવસ પછી એમના ઘરની નાનકડી મૂડી લઈને જતો રહેશે.

બે દિવસ પછી શકીનાબા દરગાહે માગવા ગયાં. સાંજે પાછાં આવ્યાં તો ઘરનું તાળું તૂટેલું. ઘરમાં એમણે માગીને ભેગી કરેલી થોડી પરચૂરણ, થોડાં કપડાં, દસ્તાવેજો અને જે કંઈ નાની-મોટી વસ્તુઓ હતી એ બધું કોઈ લઈ ગયું હતું.

શકીનાબાની આંખો આ કહેતાં કહેતાં ભીની થઈ ગઈ.

“મારી મૂડી જતી રહી દીકરી. થોડા પૈસા હોય તો દવા લેવી હોય, ચા પીવી હોય, શાકભાજી લેવું હોય...તો કરી લેત. ઘરમાં કમાવાવાળું તો કોઈ છે નહીં. માંગીને લાવું ને સારું-ખરાબ જે મળે એમાંથી ઘર ચલાવું. પણ હવે....”

અરવલ્લી જિલ્લાના મોડાસામાં શકીનાબા રહે. એમનું હિન્દી એકદમ સ્પષ્ટ.  શકીનાબાનું ઘર આમ તો ઘર કહેવા કરતાં પતરાની આડાશોથી બાંધેલું ઝૂંપડું કહેવું વધારે ઊચીત.

દિવાલો પતરાંની. છાપરું પણ પતરાંનું. દરવાજો પણ એવો કે કોઈ ચોર તાળું તોડવાની મહેનત ન કરે ને જોરથી એક લાત મારે તો દરવાજો તૂટી જાય.

શકીના બાની ઉંમર થઈ. લાકડીના ટેકે એ ચાલે. દરગાહે ભીખ માંગી જે મળે તેમાંથી ગુજારો કરે. એમની સ્થિતિનો ખ્યાલ અમારા કાર્યકર તોહીદભાઈને આવ્યો ને અમે એમને દર મહિને રાશન આપવાનું ચાલુ કર્યું.

એટલે એ રોજ માંગવા જગ્યાની ગુરુવારે જ દરગાહે જાય. અમે આપીયે એ રાશનથી એમનાથી એમને શાંતી. માંગીને જે લાવે એમાંથી એમનો થોડો ખર્ચો નીકળે.. આવામાં એમના ઘરમાં ચોરી થઈ.

ચોરી થયા પછી બા એટલાં ડરી ગયાં કે કેટલાંક મહિનાઓ સુધી ઘરની બહાર નીકળવાનું પણ બંધ કરી દીધું. અમે એમને દર મહિને રાશન આપીએ. એટલે બે ટંકના ભોજનની ચિંતા થોડે અંશે દૂર થઈ. પણ જીવન માત્ર અનાજથી તો નથી ચાલતું ને?

દવા જોઈએ. ચા, શાકભાજી, ક્યારેક નાનકડો ખર્ચો આવી પડે. આ બધું શકીનાબાને મસ્જિદ બહાર લોકો જે અનુદાન આપે એમાંથી ચાલતું.

પણ હવે બહાર નીકળે તો ઘરમાંથી બીજું કંઈક ચોરાઈ જશે એવી બીક. એક રીતે એમની પાસે લઈ જવા જેવું કશું નહોતું, છતાં ચોરી જવાનો ડર હતો.

થોડા સમય પછી રમજાનનો મહિનો આવ્યો. એ વખતે શકીનાબાએ ફરી ધીમે ધીમે દરગાહે બેસવાનું શરૂ કર્યું. લોકોએ એમને કપડાં આપ્યાં. કોઈએ થોડા પૈસા આપ્યા. ઘરમાં ફરી થોડીક મૂડી ભેગી થઈ.

અને પછી... ચોર ફરી આવ્યો. ફરી એ જ રીતે ઘરનું તાળું તોડ્યું અને બા પાસે જે કંઈ હતું એ લઈને જતો રહ્યો.

આ વખતે તો આ વાત સાંભળતાં મારી સાથે આવેલા કાર્યકર્તાની આંખો પણ ભીની થઈ ગઈ.

મને એક ક્ષણ માટે વિચાર આવ્યો, ચોર કદાચ બા કરતાં વધુ જરૂરિયાતવાળો હશે? કે પછી એ નિષ્ઠુર હશે.

શકીનાબાની જિંદગી આમેય બહુ એકલી. વર્ષો પહેલાં એમના પતિએ એમના દીકરાને પોતાની પાસે લઈ એમને તલાક આપી દીધા.  ત્યારથી ત્રણ ભાઈઓ અને એમના મા  સાથે તેઓ પિયરમાં રહ્યાં.

પણ હવે... મા નથી. ત્રણેય ભાઈ પણ આ દુનિયામાં નથી.

બધા ચાલ્યા ગયા. એકલા શકીનાબા જ રહી ગયાં. મેં એમને પૂછ્યું, “બા, અમે તમને દર મહિને રાશન આપીએ છીએ, એનાથી તમને નિરાંત થાય છે?” બા મારી સામે જોઈને બોલ્યાં, “અલ્લાહ તમને બહુ બરકત આપે. તમને ઘણું આપે. મને ઘણી હાશ છે.”

“બા, તમારા ઘરનું તળિયું બરાબર કરાવીએ? ચોસામાં આ માટીના તળિયામાં ગારો થતો હશે ને?”

બા કહે, “દિવાળી પર એક ભાઈએ કહ્યું છે કે હું તમને નાની ઓરડી બનાવી આપીશ. એ ન બનાવી આપે તો પછી તમે તળિયું કરાવી આપજો.”

બા બહુ સંતોષી. અમે કહ્યું, “બા એકાદ કબાટ આપીએ, જેમાં તમે તમારી નાની-મોટી મૂડી સુરક્ષિત મુકી શકો.” એમણે આ વાત સાંભળી સ્મિત કર્યું.

VSSM દ્વારા આવા જરૂરિયાતમંદ 815 વડીલોને દર મહિને રાશન પહોંચાડવાનું કરવામાં આવે.

આ કામમાં મારા કાર્યકર્તાઓનો ખૂબ મોટો ફાળો. તેઓ ગામેગામ ફરીને એવા લોકોને શોધે, જેઓ ખરેખર જરૂરિયાતવાળા છે એમની પાછળ એમને ટેકો કરનારુ કોઈ ઊભું નથી.

શકીનાબાને મળ્યા પછી ફરી એકવાર લાગ્યું, દાન હંમેશા મોટી રકમનું હોવું જરૂરી નથી.

ક્યારેક એક નાનકડી મદદ કોઈના જીવનની "હવે જીવશું કેમના" ની ચિંતા દૂર કરી દે.

તમારી નાની મદદ કોઈના ઘરમાં ફક્ત રાશન નહીં પહોંચાડે... પણ એમના ઘરમાં આખા મહિનાની નિરાંત પહોંચાડશે.

Mittal Patel meets Sakina banu

VSSM provides ration kit to Sakina banu

The current living condition of Sakina banu

Kaali Ma receives a ration kit every month under VSSM's Mavjat Karyakram initiative...

Mittal Patel meets Kaali Ma

God gave me a daughter, but for the last two years she has stopped calling me or even asking how I am. I had hoped that she would be my support in old age... but fate had something else in store for me.”

As soon as she said these words, tears welled up in the corners of the eyes of Kaali Ma, who lives in Ranasan village near Vijapur in Mehsana district.

It is hard to imagine that a daughter could do such a thing, isn't it? There are countless daughters in this world who lovingly care for their parents and brighten their twilight years. Unfortunately, Kaali Ma was not as fortunate.

Today, Kaali Ma lives all alone. Even during the scorching summer heat, she sits outside her house under a neem tree. When we asked, “Ma, why don’t you sit inside the house in such extreme heat?” she replied helplessly:

“There are two ceiling fans in the house, but both have stopped working. Rats have chewed through the electrical wiring. I don't have the money to repair them. It becomes unbearable inside, so I sit outside in the hot wind.”

What a difficult situation! She does not have enough money even to repair the wiring or fix a fan.

With the support of well-wishers associated with VSSM, we started providing Kaali Ma with monthly ration support three years ago. Since then, the regular supply of groceries has brought much-needed peace and security to her life.

Recalling her past struggles, Kaali Ma says:

“Earlier, life was very difficult. I never liked asking anyone for help. I tried to survive on the government old-age pension of ₹1,250 and 5 kilograms of grain, but it was never enough. Now, because you send ration every month, I can cook proper meals and eat with dignity.”

Whenever our volunteer Rizwan visits Kaali Ma to deliver her ration, her face lights up with the joy of meeting her own son. Recently, Rizwan was blessed with a baby boy. Delighted by the news, Kaali Ma took out ₹50 from her small savings and offered it as a traditional gift for the newborn.

When Rizwan politely refused, she affectionately replied:

“If my own son had been blessed with a son, wouldn’t I have given him something?”

Where blood relations turned away, a bond of genuine affection was formed.

There are many elderly people like Kaali Ma around us—abandoned and vulnerable, needing support and companionship in the later years of their lives.

For just ₹1,650, an elderly person’s monthly ration needs can be fully met. Until now, we have been delivering monthly ration kits to 750 elderly individuals. Following a recent survey by our field workers, we identified 50 more elderly people in need, bringing the total number of beneficiaries to 800.

₹1,650 is not a large amount. With your support, we can help many more vulnerable elders live with dignity and ensure that no one goes hungry in their old age.

Let us come together and bring warmth, dignity, and care to someone's twilight years.

 “ભગવાને એક દીકરી આપેલી પણ છેલ્લા બે વર્ષથી એણે ફોન કરવાનું કે મારી ખબર પૂછવાનું બંધ કરી દીધું. મને હતું કે, ઘડપણમાં દીકરી મારો સહારો બનશે... પણ કિસ્મતને કંઈક જુદું જ મંજૂર હતું.” આટલું કહેતા જ મહેસાણાના વિજાપુરના રણાસણગામમાં રહેતા કાળી માની આંખોના ખૂણા ભીના થઈ ગયા.

આપણને થાય કે કોઈ દીકરી આવું કરી શકે? માન્યામાં ન આવે ને? આ દુનિયામાં એવી કેટલીય દીકરીઓ છે જેમણે મા-બાપની સેવા કરી તેમનું ઘડપણ ઊજાળ્યું પણ કાળીમા આ બાબતમાં કમનસીબી રહ્યા.

કાળી મા આજે એકલા છે. ધગધગતી લૂ વાતી હોય તોય તેઓ ઘરની બહાર લીમડા નીચે ખાટલો ઢાળીને બેસી રહે. અમે પૂછ્યું, “મા, આટલી ગરમીમાં ઘરમાં કેમ નથી બેસતા?”

ત્યારે લાચારી સાથે એમણે જવાબ આપ્યો, “ઘરમાં બે-બે પંખા છે, પણ બેય બગડી ગયા છે. ઉંદરો ઘરમાં બહુ છે એમણે વાયરિંગ પણ કાપી નાખ્યા. ઘરમાં અકળામણ થાય એટલે બહાર લૂમાં બેસું છું.”

કેવી વિપદા! ખિસ્સામાં નવું વાયરિંગ કરાવવાના કે પંખો સરખો કરવાના પૈસા નથી.

VSSM સાથે સંકળાયેલા સ્વજનોની મદદથી કાળી માને ત્રણ વર્ષ પહેલા રાશન આપવાનું શરૂ કર્યું. દર મહિને નિયમિત રાશન મળતા હવે તેમના જીવને નિરાંત છે.

કાળી મા ભૂતકાળને યાદ કરતા કહે છે, “પહેલા બહુ ઓશિયાળું જીવવું પડતું. કોઈની પાસે માંગવા જવું ગમે નહીં. સરકારના વૃદ્ધ પેન્શનના ૧૨૫૦ રૂપિયા ને ૫ કિલો અનાજ મળે એમાં જિંદગી જીવવા કોશીશ કરતી, બહુ કાઠું પડતું. પણ હવે તમે લોકો દર મહિને રાશન મોકલો છો એટલે રૂપાળું રાંધીને જાતે ખાઈ લઉં છું.”

અમારા કાર્યકર રીઝવાન જ્યારે કાળી માને રાશન આપવા જાય, ત્યારે માના ચહેરા પર દીકરાને મળ્યા જેવો આનંદ હોય. હમણાં રીઝવાનના ઘરે દીકરાનો જન્મ થયો, કાળી માએ હરખાઈને પોતાના ગજવામાંથી ૫૦ રૂપિયા શુકનના આપ્યા! રીઝવાને ના પાડી તો એમણે વહાલથી કહ્યું, “મારો દીકરાને ઘેર દીકરો થયો હોત તો હું ન આપત?”

લોહીના સંબંધોએ મોં ફેરવ્યું ત્યાં આ આત્મીય સંબંધ બંધાયો.

કાળી મા જેવા અનેક નિરાધાર માવતરો આપણી આસપાસ છે, જેમને ઉંમરના આ પડાવે આપણા સાથ અને ટેકાની જરૂર છે.

માત્ર ₹1650 માં એક અસહાય વડીલનું આખા મહિનાનું જીવન સચવાઈ જાય છે. અત્યાર સુધી અમે આવા ૭૫૦ માવતરો સુધી દર મહિને રાશન પહોંચાડતા હતા. આ વર્ષે કાર્યકરોના સર્વે બાદ વધુ 50 જરૂરિયાતમંદ વડીલો આમાં ઉમેરાયા છે, જેથી હવે આ આંકડો 800 પર પહોંચ્યો છે.

1650 એ કાંઈ બહુ મોટી રકમ નથી તમે સૌ આમાં સહભાગી થશો તો આવા અનેક નિરાધાર માવતરોની આંતરડી ઠારવાનું કરી શકીશું.મદદ માટે GPay - 9909049893 કરવા વિનંતી.

“ચાલો, સાથે મળીને કોઈકના ઘડપણને હૂંફ આપીએ.”

Mittal Patel with Kaali Ma and VSSM coordinatore 
Rizwan Sheikh

The living condition of Kaali Ma

VSSM gives ration kit to Kaali Ma every month

VSSM helps destitute elderly like Hira Ba with ration kit...

Mittal Patel meets Hira ba

Hirama had two young sons. They got married, and daughters-in-law came into the family. Hirama thought that in the twilight years of her life, she would finally find some peace and comfort. But fate struck cruelly—both of her young sons passed away before her eyes.

Life now became a burden for Hirama. Her body had stopped supporting her, and even arranging food became a daily struggle. Yet hunger does not wait. With no other choice, she began walking through the village with the support of a stick, asking people for wheat, rice, or lentils just to fill her empty stomach.

When Rizwanbhai, a volunteer from our organization, met her in Ranasan village of Mehsana district, Hirama was returning home after seeking alms from the villagers. Opening the cloth bag hanging from her shoulder, she showed the wheat, rice, and lentils she had collected and said,

"Who likes to beg at this age? And that too, by knocking on every doorstep in the village! But what else can I do?"

We started providing her with monthly ration support, freeing her from the need to beg. But a different kind of burden began weighing on her heart.

She said,"You people are doing such a noble deed. God listens to people like you. Please pray to Him to take me away soon. I eat the food you provide, but surely I am indebted for it, am I not? I cannot repay this debt in this lifetime. To repay it, I may have to return to this world in my next birth."

Our country is a land of values and self-respect. Here, a poor person may be helpless because of circumstances, but the values flowing through their blood are never poor. Even in death, they find it difficult to live off another's generosity. Unearned grain pricks their conscience. Hearing Hirama speak about repaying this “debt,” the word khameer (strength of character and dignity) naturally came to mind.

Holding her trembling, wrinkled hands affectionately, I said,

"Ba, there is no debt. If we carry pride or a sense of ownership over giving, then all service loses its true meaning. Whatever we do, we offer it to Lord Krishna. Once everything is surrendered at His feet, where does any debt remain? The receiver is He, the giver is He—we are merely intermediaries in the transaction."

But Hirama was very tired. After enduring the harsh blows of life and witnessing the deaths of her young sons, her spirit had been deeply wounded. More than food, she now longed for freedom from the bonds of this worldly existence.

Seeing the pain in her heart, I was reminded of the poet Kag Bapu's lines:

""કાગ" એવા અવસર આપજે, જ્યારે જાય આ પાંજરું છૂટી;

બીજી આશા બધીય આ જગતની, જાય જડમૂળથી તૂટી.."

When all hopes in life fade away, the soul begins to yearn for the refuge of the Divine. Hirama, too, now waits for that final resting place.

If we can spend a little time with such elders, listening to them and offering them comfort, it can mean more to them than we can imagine.

હીરામાને બે જુવાનજોધ દીકરા હતા, એમને પરણાવ્યા ને ઘરમાં વહુઓ આવી. હીરા માને એમ કે હવે જિંદગીની સમી સાંજે થોડી નિરાંત થઈ, ત્યાં તો કાળનો કારમો પંજો ત્રાટક્યો ને બંને જુવાન દીકરાઓ માની નજર સામે દુનિયા છોડીને ચાલ્યા ગયા.

હીરા મા માટે હવે જિંદગી ભારરૂપ બની ગઈ. શરીર કામ કરતું બંધ થયું, ખાવા-પીવાની મોકાણ ઊભી થઈ. પણ પેટ તો સમય થાય એટલે ભાડુ માંગે. નાછૂટકે હીરામા લાકડીના ટેકે આખાય ગામમાં ફરીને કોકની પાસે ઘઉં, ચોખા કે દાળ માંગીને પેટનો ખાડો પૂરવા માંડ્યા.   જ્યારે અમારી સંસ્થાના કાર્યકર રીઝવાભાઈ બાને મહેસાણાના રણાસણગામમાંki મળ્યા ત્યારે હીરા મા ગામમાંથી માંગીને ઘરે પાછા ફરી રહ્યા હતા.   એમના ખભે લટકતી ભિક્ષાની થેલી ખોલીને બાએ ભીક્ષામાં માંગી આણેલા ઘઉં, ચોખા ને દાળ બતાવતા કહેલું, “ઉંમરના આ પડાવે માંગવું કોને ગમે? એ પણ આખા ગામના ઉંબરા ખૂંદીને! પણ શું કરુ?”

અમે એમને રાશન આપવાનું શરૂ કર્યું, એમને યાચનાવૃત્તિમાંથી મુક્તિ મળી, પણ હીરા માના મન પર એક જુદો જ પવિત્ર ભાર વર્તાવા માંડ્યો.   એમણે કહ્યું, "તમે આટલું પુણ્યનું કામ કરો છો, ભગવાન તમારું સાંભળે. તમે પ્રાર્થના કરો ને કે ભગવાન અહીંથી મને ઝટ લઈ જાય! આ તમે આપો છો એ ખાવું છું, પણ મારા માથે એનું ઋણ તો ખરું ને? આ ઋણ આ જન્મે તો નહીં ચુકવી શકું, પણ આવતા જન્મે એને ચુકવવા મારે અહીંયા પાછું આવવું પડશે ને?"

આપણો દેશ એ સંસ્કાર ને ખુમારીનો દેશ. અહીં ગરીબ માણસ કદાચ નસીબનો લાચાર હોઈ શકે, પણ એના લોહીના સંસ્કાર ક્યારેય ગરીબ નથી હોતા.   એ મરી જાય પણ કોઈનું ઓશિયાળું ખાવાનું પચાવી શકતો નથી. મફતનું ધાન એના કાળજાને ખૂંચે છે. હીરામાના મુખેથી 'ઋણ' ચુકવવાની આ વાત સાંભળીને ખરુ 'ખમીર' એવું અનાયાસે બોલાઈ ગયું.

મેં એમના ધ્રૂજતા, કરચલીવાળા હાથને પકડીને વ્હાલથી કહ્યું, "બા, કોઈનુંય ઋણ નથી. જો આપવાનો કે નિમિત્ત બનવાનો અહંકાર કે ભાર રાખીએ, તો કરેલી બધીયે સેવા એળે જાય. અમે જે કરીએ એ બધું 'કૃષ્ણાર્પણ'.   બધું એ ઠાકરના ચરણોમાં ધરી દઈએ, પછી ઋણના બંધન ક્યાં રહે? લેનારોય એ ને દેનારોય એ, આપણે તો માત્ર વચલા ગાળાના વહેવારિયા!"

પણ બા બહુ થાક્યા હતા. સંસારના કારમા ઘા સહન કરીને, જુવાનજોધ દીકરાઓની નનામીઓ જોઈને એ જીવ હવે ભીતરથી સાવ ભાંગી ચૂક્યો હતો. એમને હવે અનાજ કરતાંય આ સંસારના બંધનોમાંથી મુક્તિ જોઈતી હતી.  એમના મનની પીડા જોઈને કવિ કાગબાપુની પંક્તિઓ યાદ આવી,

"કાગ" એવા અવસર આપજે, જ્યારે જાય આ પાંજરું છૂટી;

બીજી આશા બધીય આ જગતની, જાય જડમૂળથી તૂટી.

જ્યારે જિંદગીની બધી આશા તૂટી જાય ત્યારે જીવ પરમાત્માના શરણની ઝંખના કરે. હીરા મા પણ હવે એ જ આખરી વિસામાની રાહ જોઈને બેઠા છે. આવા માવતરોની પાસે બે ઘડી બેસી એમને હાશકારો આપવાનું કરીએ તો ઘણું...

Hira ba gives blessings to Mittal Patel

Mittal Patel meets Hira Ba in Ranasan village of Mehsana
district

Hira ba receives ration kit every month under VSSM's
mavjat karyakram

VSSM provides some comfort to Pravinbhai's family through ration kit ...

Mittal Patel meets Pravinbhai

“This bed has never been empty…”

The moment one hears these words of Pravinbhai, the heart feels heavy.

Since childhood—first his father, then his mother, then his elder sister, then his younger sister… and even today, one sister is still confined to the bed.

Whoever lies on that bed, the entire responsibility falls on Pravinbhai’s shoulders. From helping with toileting to taking care of every daily need, everything is done by his own hands.

We asked him, “Don’t you ever complain about this life?”

Pravinbhai calmly replied, “Complain about what? Can you abandon your own? One has to fulfill what is written in one’s fate, isn’t it?”

Seeing Pravinbhai’s condition in Samedra village of Banaskantha, our hearts ached.

In the entire household, Pravinbhai is the only one blessed with understanding and a sense of responsibility. The rest of the brothers and sisters are mentally challenged.

Why did this happen? Pravinbhai has no answer. But the neighbours say, “At birth, they were all perfectly fine, but over the years, their mental condition slowly deteriorated.”

It feels as though God has given Pravinbhai a special strength for service. He cannot go out to work, as he has to take care of so many people at home. Yet he has not lost courage. Since he knows how to use a sewing machine, he stitches torn clothes for villagers.

For food, they receive ration kits from VSSM. In addition, a kind-hearted man from Palanpur also provides ration kits. With this help, meals are prepared at home.

From the ₹3,000 received from the government for three persons with disabilities, expenses such as medicines, milk, and vegetables are somehow managed.

Pravinbhai says, “When we receive ration, I can peacefully take care of everyone. Otherwise, it becomes very difficult.”

Truly, in today’s times, Pravinbhai is like Shravan as a son and like Lakshman as a brother.

He has never abandoned his parents and siblings, even while living in extreme hardship.

He carries his duty not as a burden, but as a sacred responsibility.

We are grateful that we could provide some comfort to this family through ration support.

May God always keep His hand over Pravinbhai’s head—this is our prayer, and we find contentment in being a small instrument in this service.

“આ ખાટલો ક્યારેય ખાલી નથી થયો…”

પ્રવિણભાઈના આ શબ્દો સાંભળતા જ મન ભરાઈ જાય.

નાનો હતો ત્યારથી પહેલા પિતા, પછી મા, પછી મોટી બહેન, પછી નાની બહેન… અને આજે પણ એક બહેન ખાટલે પડી છે.

જે ખાટલો પકડે, એની તમામ જવાબદારી પ્રવિણભાઈના ખભા પર. ઝાડો-પેશાબથી લઈને રોજિંદી તમામ સેવા એમના હાથેથી થાય.

અમે પૂછ્યું, “આ જીવન સામે ફરિયાદ નથી?”

જવાબમાં પ્રવિણભાઈ શાંતિથી કહે,“શાની ફરિયાદ? પોતાના હોય એને થોડા છોડી દેવાય? કરમમાં લખેલું તો પુરુ કરવાનું ને?”

બનાસકાંઠાના સેમેદ્રાગામમાં રહેતા પ્રવિણભાઈની સ્થિતિ જોઈને જીવ બળી ગયો.

આખા ઘરમાં એકમાત્ર પ્રવિણભાઈ જ એવા જેમને સમજ અને જવાબદારીની મતિ઼. બાકીના ભાઈ-બહેનો તો માનસિક રીતે નિજાનંદી.

આ બધું કેમ થયું? એનો જવાબ પ્રવિણભાઈ પાસે નથી. પણ પડોશીઓ કહે, "જન્મ્યા એ વખતે તો બધા સરસ હતા, પણ થોડા વર્ષોમાં ધીમે-ધીમે માનસિક સ્થિતિ બદલાતી ગઈ."

ઈશ્વરે પ્રવિણભાઈને ચાકરી કરવાની વિશેષ શક્તિ આપી હોય એવું સ્થિતિ જોઈને લાગ્યું. એ બહાર જઈને કામ કરી શકે નહીં. ઘરમાં આટલા બધાને સાચવવાના. પણ હિંમત હારી નથી. સિલાઈ મશીન ચલાવતાં આવડે એટલે ગામમાં કોઈના ફાટેલા કપડાં સાંધવાનું કરી આપે.

ખાવા-પીવા માટે VSSM તરફથી રાશનકીટ મળે. એ સિવાય પાલનપુરના એક સહૃદય ભાઈ પણ રાશનકીટ આપે. આ બે મદદથી ઘરમાં જમવાનું બની જાય.

સરકાર તરફથી ત્રણે દિવ્યાંગ માટે મળતા 3000 રૂપિયા માંથી દવા, દૂધ, શાકભાજી જેવા નાનામોટા ખર્ચો નીકળી જાય.

પ્રવિણભાઈ કહે છે, “રાશન મળે એટલે હું શાંતિથી આ બધાની સેવા કરી શકું છું.

નહીં તો બહુ અઘરું થઈ જાય.”

ખરેખર, પ્રવિણભાઈ આજના સમયમાં શ્રવણ જેવો દીકરો અને લક્ષ્મણ જેવો ભાઈ છે.

કપરી સ્થિતિમાં જીવતા માતા-પિતા અને ભાઈ-બહેનોને એમણે ક્યારેય ત્યજ્યા નથી.

ફરજને ભાર નહીં, પણ ધર્મ સમજીને વહન કરે.

અમે આવા પરિવારને રાશન થકી થોડી સાંત્વના આપી શક્યા એનો રાજીપો.

ઈશ્વર પ્રવિણભાઈના માથે હંમેશા હાથ રાખે એવી પ્રાર્થના ને અમને નિમિત્તનો સંતોષ.

Pravinbhai's differently abled brother

Pravinbhai's differently abled sister

Pravinbhai receives ration kit with the help from VSSM

Serving the Helpless with Dignity...

Mittal Patel meets elderly destitute Nathi Ba

“My dependence is gone”

“My husband passed away before the earthquake. At that time my hands and legs worked, so I could manage the kitchen work. But with age, my hands and legs stopped working.”

“Ba, how do you manage your livelihood?”

“I receive 1,200 rupees from the government and get ration through coupons. I try to manage with that.”

“Is that enough?”

“A little support comes from relatives and others.”

“So if we don’t give you ration, would it be okay?”

“No, it wouldn’t. Because of what you give, my dependence is gone. I can cook and eat by my own choice. From the 1,200 rupees I buy vegetables and milk, and if I need medicines, I buy those. If you don’t give ration, I would have to manage everything within those 1,200 rupees, right?”

“So are we doing a good thing?”

“You fill the stomachs of helpless people like us—that itself is called good work, isn’t it?”

This conversation took place with Nathiba, who lives in Madhapar, Rajkot. She has no son or daughter. The monthly ration we provide helps her survive.

Not having to live with dependence is a very big thing.

VSSM provides ration to 750 destitute elderly women and men. The voice of all of them is the same.

Our Kanubhai and Yash regularly take care of the elderly and deliver ration. Having such dedicated workers with us is a matter of pride.

"મારા ઘરવાળા તો ધરતીકંપ પહેલા વયા ગ્યા. પણ તે વખતે હાથ પગ હાલતા તે હું રસોડા કરવા જતી. પણ ઉંમર થાતા હાથ પગ ચાલવાના બંધ થ્યા."

"તે બા તમારુ ગુજરાન કેમ ચાલે?"

"સરકારના 1200 મળે ને કુપનનું રાશન મળે એમાંથી હંકારવા કોશીસ કરુ."

"તે ચાલી જાય?"

"થોડુ કુટુંબવાળા ને બીજા ટેકો કરતા."

"તો અમે રાશન ન આપીયે તો ચાલે?"

"ના ચાલે. તમે આલો એના લીધે મારી ઓશિયાળી મટી ગઈ. મારી મરજીથી રાંધીને ખાઈ હકુ. સરકારના 1200 મલે એમાંથી શાક, દૂધ લાવું. દવાની જરૃર પડે તો એ લઉં. જો તમે ન આપો તો મારે 1200માં જ હંકારવાનું ને?"

"તો અમે સારુ કામ કરીએ છીએ?"

"તમે અમ જેવા નિરાધારની આંતરડી ઠારો તે ઈ હારુ જ કેવાય ને?"

રાજકોટના માધાપરમાં રહેતા નાથીબા સાથે આ બધી વાતો થઈ. બાને દિકરા દીકરી નથી. આપણે દર મહિને રાશન આપીયે એમાંથી એમનો ગુજારો ચાલે.

ઓશિયાળી વેઠવાની ન રહે એ બહુ મોટી વાત. VSSM 750 નિરાધાર બા -દાદાને રાશન આપે. એ તમામનો આ સૂર પણ આજ..

અમારા કનુભાઈ અને યશ બાનું ધ્યાન રાખે નિયમીત રાશન પહોંચાડે.. આવા કાર્યકરો અમારી સાથે હોવાનું ગૌરવ..

Nathi Ba receives monthly ration
kit under VSSM's Mavjat
initiative

Mittal Patel with Nathi Ba

Mittal Patel meets Nathi Ba during her field visit to Rajkot

Making Diwali Brighter for Our Elderly destitutes...

Ramilaba works in making ICs

Diwali has arrived, and all of us have started preparing for the festival…

We have around seven hundred fifty elderly men and women who have no one to look after them. So, to brighten their Diwali as well, we all come together and give them sweets, extra jaggery, semolina, and other items, so that they too can celebrate Diwali.

Ramilaben, who lives in Vinoba Bhave Nagar in Ahmedabad, had her mother with her until recently, and she was her emotional support.

She works in making ICs (integrated circuits) used in modern technology.

For assembling various components used in ICs, she gets paid 10 paise per piece, and her monthly income is around three thousand rupees.

She lives in a rented house, and the rent itself is three and a half thousand rupees.

We helped her by filling out the forms required for her to receive old-age pension…

When we met her for Diwali, she began sharing her life stories, which we will upload on YouTube.

 દિવાળી આવી ગઈ છે આપણે બધા દિવાળીની તૈયારીઓમાં લાગી ગયા છીએ...

અમારા સાડા સાતસો બા-દાદા કે જેમની આગળ પાછળ કોઈ નથી અમે તેમની દિવાળી પણ સુધરે તે માટે બધાને મળીને દિવાળી નિમિત્તે મીઠાઇ, વધારે ગોળ, સોજી અને ગોળ વગેરે આપીએ કે જેથી તેઓ પણ દિવાળી ને ઉજવી શકે

અમદાવાદનાં વિનોબાભાવે નગરમાં રહેતા રમીલાબેન આમની મમ્મી હતા ત્યાં સુધી તેમણે માનસિક સહારો હતા.

તેઓ અત્યારની ટેકનોલોજીમાં વપરાતા આઇસી બનાવવાનું કાર્ય કરે.

આઈસીમાં લગાવવામાં આવતા વિવિધ કમ્પોનેંટ્સના 10 પૈસા લેખે આપે અને તેમની મહિનાની કમાણી થાય ત્રણ હજાર રૂપિયા. બ જે ભાડાના ઘરમાં રહે તેનું ભાડું સાડા ત્રણ હજાર.

તેમને વૃદ્ધ પેન્શન મળે માટે અમે તેનું ફોર્મ વગેરે ભરવાનું કર્યું...

આ દિવાળી નિમિત્તે મળ્યા તો તેઓ એમના કિસ્સાઓ કહેવા લાગ્યા. જે અમે યુટ્યુબમાં મૂકીશું.

Ramila ba sharing her life stories to VSSM coordinator

Ramilba gets paid 10 paise per piece for assembling
various components used in ICs

Ramila ba receives ration kit and also diwali kit with the 
help of VSSM

We pray that God may make us instrumental in the well-being of many more elderly destitutes under VSSM's Mavjat initiative...

Mittal Patel meets Pravinabaa and her son Jaydip 

We saw boards reading “Rangilu Rajkot” (Colorful Rajkot) displayed in manyplaces across the city. Reading them engulfs our hearts with joy.

In this colorful Rajkot, our volunteer Kanubhai took us to the home of Pravinabaa. The house was neat and clean, but there lingered an air of heaviness within. Pravinabaa lives there with her son, Jaydeep.

Jaydeep is differently abled. Pravinabaa is his stepmother, but she loves him immensely. She said, “When I first came into this home after marriage, Jaydeep used to release his excrement and urine in his bed and rumpled them. But with patience, I taught him everything. These days, he is my support.”

Her worry, however, is what will happen to Jaydeep after she is gone. An unspoken fear lingers in her heart. She said, “After I pass away, people may place him in the Ashram. I am afraid of how he will survive there.”

While speaking about herself and Jaydeep, her eyes kept welling up with tears. We told her, “Baa, don’t bother. God leads everybody to the proper desired path.”

She replied, “I have deep faith in Him. It is He who has sent you. Otherwise, I am no longer able to manage. I was worried about food, but now that you are here, I have no longer any worries.” Every month, we provide Pravinabaa and Jaydeep with enough groceries so they can eat well.

The government provides her with a pension, which allows her to buy vegetables and milk. However, due to health problems, her monthly medicines cost about 400–500 rupees. She said, “Please do something about this, if you can.” Yet, there was no trace of lust in her asking for or demanding more or extra.

We keep providing comforts to elders like her and other families with the help of the well-wishers associated with VSSM. Every month, groceries are provided to more than 750 older, senior citizens. We pray that God may make us instrumental in the well-being of many more!!

રંગીલુ રાજકોટ એવા બોર્ડ રાજકોટ સીટીની વચમાં ઘણી જગ્યાએ મારેલા જોયા. આનંદ થાય આ વાંચીને. આ રંગીલા રોજકોટમાં અમારા કાર્યકર કનુભાઈ અમને પ્રવિણાબાના ઘરે લઈ ગયા. સાફસુથરુ ઘર પણ ઘરમાં એક ઉદાસીનતા.

પ્રવિણાબા અને એમનો દિકરો જયદીપ એમાં રહે.જયદીપભાઈ દિવ્યાંગ. પ્રવિણાબા એમના નવી મા. પણ બાને જયદીપભાઈ પર ભારે પ્રેમ. બા કહે, “લગ્ન કરીને મને લાવ્યા ત્યારે તો જયદીપ ગોદડામાં ઝાડો, પેશાબ કરી નાખે ને પાછો એને ફેંદી નાખે. પણ મે ધીરજથી એને બધુ શીખવ્યુ. હાલ મારો એ આશરો.”

બાને ચિંતા એમના ગયા પછી જયદીપભાઈની. એ કહે, “મારા ગયા પછી આને કોઈ આશ્રમમાં લોકો મુકી આવશે. ત્યાં એને કેમ ફાવશે?.” બાની આંખો પોતાની ને જયદીપભાઈની વાત કરતા કરતા વારે વારે ભીની થઈ જતી. અમે કહ્યું, “બા ચિંતા ન કરો. ઈશ્વર સૌ માટે રસ્તા કરે.” બાએ કહ્યું, “એનો ભરોષો ભારે. એણે જ તમને મોકલ્યા. નહીં તો મારાથી હવે કામ નથી થતું. ખાવા પીવાની ચિંતા હતી પણ તમે આવ્યા તે મને એ ચિંતા ટળી.” અમે દર મહિને બા અને જયદીપભાઈ પેટ ભરીને ખાઈ શકે તેટલું રાશન આપીયે.

સરકાર એમને પેન્શન આપે તે એમાંથી શાક અને દૂધના પૈસા નીકળે. બા ને હવે તબીયતમાં કાંઈક તકલીફ છે તે મહિનાની 400 -500 ની દવા થાય છે. એમણે કહ્યું, “આનું કાંઈક થાય તો કરજો.” આમ માંગવાની કે વધારે કશું આપી દો એવી ભાવના બાની જરાય નહીં. આવા વડિલોને – પરિવારોને સાતા આપવાનું કાર્ય VSSM સાથે સંકળાયેલા સ્વજનો મારફત કરીએ. દર મહિને 750થી વધુ બા-દાદાઓને રાશન આપવાનું કરી રહ્યા છીએ. ઈશ્વર અનેકોના શુભમાં નિમિત્ત બનાવે તેવી પ્રાર્થના...

Mittal Patel shares heartfelt moment with Pravinabaa

Mittal Patel listens to Ptavinabaa and meets Jaydip

Mittal Patel meets Pravinabaa and jaydip to whom vssm
gives monthly ration kit

JivatBa receives ration kit with the help from VSSM and we will build her home also with the support from our well-wisher Smt. Urviben Bhatia...

Mittal Patel meets Jivatba 

Jivat Ba walks with difficulty, relying on the support of her two hands and feet.

Because of her physical condition, she never married and continued to live with her parents in their home.

As long as her parents were alive, things were manageable. But after their passing, life became a struggle.

She has no one to care for her on a daily basis.

Her neighbors and distant relatives offer occasional help, but her loneliness is deep.

She lives in Santokpura village, near Kheralu in Mehsana district.

Her house is not really a house — it’s a fragile mud hut, with severe leaks during monsoon.

There is no toilet or bathroom, and that adds to her daily hardships.

She also doesn’t have a ration card, which means no access to government food assistance.

When our volunteers Rameshbhai and Pareshbhai came to know about Ba’s condition, they included her in our Mavjat (care) program, and we began providing her with monthly ration.

But upon seeing her living conditions, Rameshbhai felt deeply moved and insisted that Ba should also get a proper house.

Around the same time, we received a call from Urvibahen from Canada.

She said:“If I can help build a home for a needy person, please let me know. When we first came to Canada, we had no home of our own, and I still remember what that felt like. Being a part of giving someone a home is a deep joy.”

We shared Jivat Ba’s story with Urviben, and she immediately agreed to help build Ba's home.

Because of the monsoon rains, removing Ba’s existing mud hut was a bit difficult, but it has now been taken down.

Before starting the foundation digging, Rameshbhai and Pareshbhai wished for a Bhumi Pujan (land worship) to be performed.

When we recently traveled near Kheralu, we visited Ba’s home.

Ba performed the Bhumi Pujan herself, and now, construction of her new house will begin.

When we asked Ba what kind of home she would like, she simply said:

“Just a single room with a porch, and a toilet and bathroom at the back. If the toilet is at the back, it’ll be easier for me.”

Her request was practical and touching, reflecting her physical limitations.

We will build her home exactly as she needs it.

Not everyone has the ability to use their God-given blessings for others.

Only those touched by divine grace can offer such selfless generosity.

Thanks to people like Urviben, we are able to carry out such meaningful work.

We are deeply grateful for the empathy and compassion shown by all such well-wishers.

Let us continue to pray for strength and resources to help many more people like Ba.

જીવત બા બે હાથ અને પગના ટેકાથી વાંકા ચાલે. શરીરની આ હાલતના લીધે એમના લગ્ન ન થયા. એ માતા પિતા સાથે પિયરમાં જ રહ્યા. મા - બાપ જીવતા હતા ત્યાં સુધી એમને વાંધો ન આવ્યો પણ એમના ગયા પછી તકલીફો ઊભી થઈ. 

એમની ચાકરી કરનારુ કોઈ નહીં. આમ પડોશી અને દૂરના એમના સગા એમનું ધ્યાન રાખે. પણ ઓશિયાળી તો ખરી જ. 

મહેસાણા જિલ્લાના ખેરાલુના સંતોકપુરા ગામમાં એ રહે. રહેવા સરખુ ઘર નહીં. કાચુ માટીનું છાપરુ. ચોમાસામાં સખત ચુવા થાય. ટોયલેટ બાથરૂમની સુવિધા નહીં તે એમાં પણ તકલીફ. રેશનકાર્ડ પણ એમની પાસે નહીં.

અમારા કાર્યકર રમેશભાઈ, પરેશભાઈને એમના વિષે ખ્યાલ આવ્યો ને એમણે બાને રાહત રહે તે માટે અમારા માવજત કાર્યક્રમ અંતર્ગત દર મહિને રેશન આપવા અમને કહ્યું. બાને રાશન આપવાનું શરૃ કર્યું. પણ એમના ઘરની હાલત જોઈને પણ રમેશભાઈને જીવ બળે. એમણે બાનું નાનકડુ ઘર થાય તે માટે પણ વાત કરી. 

આ દરમ્યાન જ અમને કેનાડાથી ઊર્વીબેનનો ફોન આવ્યો. એમણે કહ્યું. "કોઈ જરૃરિયાત મંદ પરિવારનું ઘર બાંધવામાં હું મદદરૂપ થઈ શકુ તો મને જણાવજો. અમે કેનેડા આવ્યા ત્યારે પોતાનું ઘર ન હોવાથી જે અનુભવ્યું એટલે થાય કે કોઈને ઘર આપવામાં નિમિત્ત બનવું એ મોટુ સુખ."

ઊર્વીબેનને જીવતબાની વાત કરીને એમનું બાંધવા મદદ કરવા કહ્યું. એમણે તુરત એ સ્વીકાર્યું.

બાનું છાપરુ ચોમાસા દરમ્યાન અને સતત વરસાદના કારણે હટાવવું થોુડુ મુશ્કેલ બન્યું. પણ હમણા એ હટાવ્યું. પાયા ખોદવાનું શરૃ કરતા પહેલા ભૂમીનું પૂજન થાય એવી પરેશભાઈ, રમેશભાઈની ઈચ્છા તે હમણાં ખેરાલુ બાજુ જવાનું થયું ત્યારે જીવતબાના ત્યાં પણ જવાનું થયું.

બાના હાથે જમીનનું પૂજન કર્યું. હવે ઘર બાંધકામ શરૃ કરીશું.

બાને પૂછ્યું કે કેવું ઘર જોઈએ તો કહે, "એક રૃમ ઓસરી અને ઘરના પાછળના ભાગમાં ટોયલેટ બાથરૃમ બાંધી આપજો. ઘર પાછળ બાથરૃમ ટોયલેટ હોય તો મને સારુ રહે."

બાની આ વાત સમજાય એવી હતી. એમને ચાલવામાં તકલીફ એટલે આ વ્યવસ્થા કરવા એમણે કહ્યું. અમે એમની ઈચ્છા મુજબનું ઘર બાંધી આપીશું. 

 પ્રભૂએ આપેલા પરમ ધનની લાહણી કરવાની તાકાત બધામાં નથી. પરમ કૃપાળુ પરમાત્માની જેના પર કૃપા થાય એ આવી લહાણી કરી શકે. ઊર્મીબેન જેવા અનેક સ્વજનો આવા કાર્યોમાં અમારી સાથે છે માટે આવા કામો થાય છે. આપ સૌની આ લાગણી માટે આભારી છું.

બા જેવા અનેકોને મદદ કરી શકીએ એવી ઈશ્વરને પ્રાર્થના...

Jivatba shares her condition to Mittal Patel

Mittal Patel with Jivat ba performs bhumi pujan

The current living condition of Jivat ba in Kheralu village