Reviving Villages Through VSSM's Water Management programme...

Mittal Patel performs Bhoomi pujan at Anguthala Lake

On the battlefield of Kurukshetra, as Bhishma Pitamah lay upon his bed of arrows, Yudhishthira asked him, “Grandfather, what is the noblest deed in this world?” Bhishma replied with profound wisdom, “The greatest virtue is to undertake work that nourishes Mother Earth and provides sustenance to thousands of living beings. Such work is the work of water conservation.”

In earlier times, prosperous and wealthy people built ponds, lakes, and stepwells. They regarded these efforts as their highest duty and a true expression of compassion toward all forms of life.

Today, while we generously support causes that benefit people, we often overlook the countless other creatures that share this planet with us. Helping fellow human beings is important, but we must also remember our responsibility toward nature and all living beings.

When we feed a hungry person, they may thank us. But an ant, a turtle, a bird, or a rabbit cannot express their gratitude in words. Perhaps that is why efforts that benefit nature and wildlife often receive less attention.

Tulsidas beautifully wrote in the Ramcharitmanas:

“Par hit saris dharma nahi bhai”

There is no religion greater than working for the welfare of others.

The true challenge lies in understanding this wisdom and putting it into practice.

Inspired by this eternal truth, VSSM has been carrying out water conservation and tree plantation initiatives for many years. So far, we have deepened 456 village ponds, creating storage capacity for billions of liters of water. These water bodies have become a source of life and relief for countless animals, birds, and farming families.

Several villages in Dahegam Taluka of Gandhinagar district are facing severe water scarcity. Groundwater levels have declined drastically. To address this challenge, we have set a goal of deepening 20 village ponds this year. Work has already begun on a Jal Mandir (Water Temple) in Anguthala village.

This project is being made possible through a small contribution from the Government of Gujarat’s Sujalam Sufalam Scheme, generous financial support from our respected donor Ullasbhai Paymaster, and the cooperation of local villagers who are helping remove the excavated soil. It is truly a collective effort.

This pond will not only harvest rainwater but will also receive water from Ma Reva—the sacred Narmada River. As a result, it will remain filled throughout the year and bring transformative change to the village.

If every village resolves to maintain and preserve its own ponds by mobilizing local resources and community contributions, there would be no need to wait for support from organizations or government agencies.

People like Ullasbhai understand that where there is water, there is life, and where there is life, there is true service and true dharma. We are deeply grateful for their support.

May God grant all of us the wisdom and inspiration to participate in this noble, life-giving mission. Water conservation is not merely an environmental effort—it is an act of compassion, a service to all living beings, and one of the highest forms of dharma.

કુરુક્ષેત્રના રણમેદાનમાં જ્યારે ભીષ્મ પિતામહ બાણશૈયા પર સૂતા હતા, ત્યારે યુધિષ્ઠિરે પૂછ્યું, “પિતામહ, આ જગતમાં સૌથી શ્રેષ્ઠ કર્મ કયું?” પિતામહે ગહન જવાબ આપતા કહ્યું, “જે કર્મ હજારો જીવોને તૃપ્તિ આપે, આપણી આ ધરતી માને પોષણ આપે, તેવું ‘જળનું કાર્ય’ કરવું એ સૌથી મોટું પુણ્યકર્મ”

પહેલાના સમયમાં સુખી-સંપન્ન લોકો તળાવો ગળાવતા, વાવ બંધાવતા. એ બધા આને સાચો ધર્મ માનતા. આમ તો એમની તમામ જીવસૃષ્ટિ પ્રત્યે આ સંવેદના. આજે આપણે દાન કરીએ છીએ, પણ ઘણીવાર તેમાં સમજણનો અભાવ દેખાય. આપણે માણસોના કાર્યો માટે દોડીને મદદ કરીએ. કરવી પણ જોઈએ, એમાં મારી ના નથી. પણ માત્ર મનુષ્ય કલ્યાણમાં મોખરે રહેનાર આપણે આ ધરતી પર અન્ય જીવો છે એને કેમ ભૂલી જઈએ છીએ.

કદાચ કોઈ ભૂખ્યાની આંતરડી ઠારીએ તો એ આભાર કહેશે. પણ કીડી, કાચબો કે સસલું એના માટે કરેલા શુભકાર્યને લઈને આપણને બોલીને આભાર નથી કહેતા કદાચ એટલે એમના કલ્યાણના કાર્યોમાં આપણને ઓછો રસ પડે છે?

તુલસીદાસજીએ રામચરિતમાનસમાં સુંદર વાત કહી છે, “પર હિત સરિસ ધર્મ નહિ ભાઈ |” એટલે કે બીજાના હિત જેવો કોઈ મોટો ધર્મ નથી. પણ આ બધુ સમજી વ્યવહારમાં ઉતારવું અગત્યનું.

VSSM આ શાશ્વત સત્યને પકડીને વર્ષોથી જળસંચય અને વૃક્ષારોપણનું કાર્ય કરે, અત્યાર સુધીમાં 456 જેટલા તળાવો ઊંડા કર્યા છે. જેમાં અબજો લીટર પાણીનો સંગ્રહ થયો છે. જે લાખો જીવો અને ખેડૂતોને સાતા આપે છે.

ગાંધીનગરના દહેગામ તાલુકાના ઘણા ગામોમાં પણ જળની સ્થિતિ કપરી. ભૂગર્ભજળ ખૂબ નીચે ગયા છે, આવા ગામોના 20 તળાવો આ વર્ષે ઊંડા કરવાનું લક્ષ્ય છે. જેમાંના અંગૂથલા ગામમાં જલમંદિરનું કાર્ય અમે આરંભ્યું.

સરકારશ્રીની સુજલામ સુફલામ યોજનાનો નાનકડો ટેકો. અમારા આદરણીય ઉલ્લાસભાઈ પેમાસ્ટરની મોટી આર્થિક મદદ ને માટી ઉપાડવા ગામનો સહયોગ આમ સહિયારા પ્રયાસથી આ કાર્ય થઈ રહ્યું છે.

આ તળાવમાં હવે માત્ર વરસાદનું જ નહીં, પણ ‘મા રેવા’ (નર્મદા) ના નીર પણ આવશે. જેનાથી આખું વર્ષ તળાવ ભરેલું રહેશે ને ગામની કાયાપલટ થશે.

જો દરેક ગામ પોતે સંકલ્પ કરે ને ગામના જ લોકો ભેગા મળીને અનુદાન એકત્રિત કરી પોતાના ગામના તળાવોને કાયમ સાબદા રાખવાનું કરે તો અમારા જેવી કોઈ સંસ્થા કે સરકારની રાહ જોવી નહીં પડે. ઉલ્લાસભાઈ જેવા અનેક સ્વજનો જ્યાં જળ છે, ત્યાં જ જીવન છે ને ત્યાં જ સાચો ધર્મ છે એવું માને છે એટલે આવા કાર્યોમાં મદદ કરે છે. એમના અમે આભારી છીએ.

ઈશ્વર સૌને આ ભગીરથ કાર્યમાં જોડાવવાની સન્મતિ આપે એ જ પ્રાર્થના. 

Mittal Patel discuysses Wate Management

Water Management work begins at Anguthala

VSSM with the villagers and VSSM coordinators at
Water Management site

Jal Mandirs Built with Commitment...

Mittal Patel visits thuravas water management site

An old carpenter used to make furniture for every sample house of a builder — and he did it wholeheartedly.

After working for many years, he decided to retire and informed the builder that he wanted to leave the job. The builder requested him, “Just complete the furniture for one last house before you retire.”

Reluctantly, the carpenter agreed. He completed the furniture work, but for the first time in his life, he compromised on quality and effort. Once the work was finished, he called the builder, handed over the house, and asked for permission to leave.

The builder stopped him, placed a key in his hand, and said, “You worked with complete honesty and dedication for so many years. As a reward for your sincerity, this house is my gift to you.”

The carpenter did not know whether to feel happy or regretful. The house was beautiful, but the furniture inside it was the one piece of work in his life where he had compromised. Yet, he could not even confess this truth to the builder.

This story carries a powerful message.

Even in water conservation projects, many responsible people fail to carry out their duties with sincerity. The government allocates funds for deepening ponds and restoring water bodies, but due to greed and the desire for personal gain, proper work is often not done. As a result, the quality suffers, and entire villages — along with future generations — bear the loss.

If every rupee spent by the government on water conservation were used honestly and responsibly, the problem of water scarcity could be solved to a great extent. But somewhere, greed weakens commitment…

At VSSM, we carry out water conservation work with the support of dedicated well-wishers. So far, we have restored and deepened 380 “Jal Mandirs” (water reservoirs).

One such pond was restored in Thuravas village of Sabarkantha through the joint efforts of the village, VSSM, and respected Binaben Kanani. She chose to dedicate the restoration of the Thuravas pond on the birthday of her husband, respected Harish Uncle. Very few people in the world possess the wisdom to celebrate by giving such meaningful gifts. We are deeply grateful to Binaben Aunty. Every year, she contributes towards the creation and restoration of Jal Mandirs. We bow to her noble sentiments.

Thuravas had been facing severe water scarcity. Once the pond was deepened, water from the Harnav Dam was also directed into it during non-monsoon months. As a result, farmers’ wells were recharged, and farmers became able to cultivate crops in all three seasons.

Beyond farming, countless living creatures also benefited — and that became the true profit of this work.

The continuous support of the village made this effort successful. Special appreciation goes to our workers Tohidbhai and Maheshbhai for their tireless dedication.

એક સુથાર એક બીલ્ડરના દરેક સેમ્પલ હાઉસનું ફર્નીચર બનાવે એ પણ પુરા દીલથી.

વર્ષો કામ કર્યા પછી એણે નિવૃતી લેવાનું નક્કી કર્યું ને માલીકને છુટા કરવા કહ્યું. બીલ્ડરે કહ્યું એક ઘરનું ફર્નીચર બનાવી દો પછી નિવૃત થાવ.

સુથારે કમને હા પાડી. એણે ફર્નીચર બનાવી દીધું. પણ જિંદગીમાં પહેલીવાર એણે ફર્નીચર બનાવવામાં વેઠ વાળી. ફર્નીચર તૈયાર થયા પછી એણે માલીકને બોલાવીને ઘર તૈયાર છે એમ કહી જવાની રજા માંગી.  

બિલ્ડરે એને રોકી એના હાથમાં ચાવી મુકી. સુથારે શાની ચાવી છે એમ પુછ્યું.

બિલ્ડરે કહ્યું, તે વર્ષો મારી સાથે પુરી નિષ્ઠાથી કામ કર્યું એ નિષ્ઠાના વળતર રૃપે આ ઘર તને ભેટમાં..

સુથારને હરખાવું કે દુઃખ કરવું એ સમજાયું નહીં. ઘર સરસ હતું પણ ફર્નીચરમાં એણે જિંદગીમાં પહેલીવાર વેઠ વાળી. એ બિલ્ડરને વેઠ વાળ્યાનો ખુલાસો પણ ન કરી શક્યો.

વાર્તા બહુ સૂચક છે. જળસંચયના કાર્યોમાં પણ ઘણી વખત જવાબદાર વ્યક્તિ પોતાની ફરજ નિષ્ઠાથી બજાવતા નથી. સરકાર તળાવો ઊંડા કરવા માટે નાણાં ફાળવે પણ અણહકનું મેળવી લેવાની લાલચમાં એ યોગ્ય કામ ન કરે. આમાં ગુણવત્તાવાળુ કામ ન થાય. પરિણામે આવનારી પેઢીથી લઈને આખા ગામને નુકશાન થાય.

સરકાર જળસંચય પાછળ જેટલા પૈસા ખર્ચે એ બધા જો પૂરી નિષ્ઠાથી ખર્ચાય  તો પાણીની તંગીનો પ્રશ્ન ઘણા ખરા અંશે હલ થઈ જાય પણ પેલી લાલચ તો ક્યાંક વેઠના લીધે...

ખેર અમે જળસંચયના કાર્યો VSSM સાથે સંકળાયેલા સ્વજનો મારફત કરીએ. 380 જલમંદિરો અમે અત્યાર સુધી ઊંડા કર્યા. 

સાબરકાંઠાના થૂરાવાસ ગામનું તળાવ અમે ગામ, VSSM અને આદરણીય બીનાબહેન કાનાણી કે, જેમણે એમના ઘરવાળા આદરણીય હરીશ અંકલના જન્મદિવસ નિમિત્તે થૂરાવાસનું તળાવ ગળાવ્યું. આવી ભેટ આપવાની સમજણ દુનિયામાં ઝાઝા લોકો પાસે નથી. આદરણીય બીના આંટીના અમે આભારી છીએ. એ દર વર્ષે જલમંદિર નિર્માણ માટે મદદ કરે. એમની લાગણીને પ્રણામ.

થૂરાવાસમાં પાણીની સખત તકલીફ હતી તળાવ ઊંડુ થયું. હરણાવ ડેમનું પાણી પણ ચોમાસા સિવાય એમાં નાખવામાં આવ્યું. એટલે ખેડૂતોના કૂવા રીચાર્જ થઈ ગયા. ખેડૂતો ત્રણે સીઝન ખેતીની લેતા થઈ ગયા.

આ સિવાય જીવસૃષ્ટિને મદદ થઈ તે નફાની... આ કાર્યમાં ગામનો સહયોગ સતત રહ્યો. અમારા કાર્યકર તોહીદભાઈને મહેશ બંનેની ભારે જેહમત..

Thuravas water management site

Thuravas water management site

Mittal Patel visits thuravas water management site

The Journey Towards a Thousand Jal Mandirs...

Mittal Patel discusses water managemnet with the villagers

 The people living in the lower settlement of Dhroi village in Khedbrahma of Sabarkantha shared their concern with us:

‘As long as this pond holds water, we have the right to drinking water. We also use this water for farming. But the pond is shallow, so it cannot store much water. Because of this, we do not get enough water for the winter crop. Once the pond dries up, we have to carry pots on our heads or cans in our hands and walk long distances to fetch water. Even giving water to our cattle becomes difficult.’

The people living in the lower settlement receive water through a pipeline connected to the pond. But once the pond dries up, the pipeline also runs dry.

Through the joint partnership of the government’s Sujalam Sufalam Yojana and Dr. K. R. Shroff Foundation,we undertook the work of deepening this pond. Earlier, the water in the pond would dry up by the end of winter. Now, after the excavation, the villagers are hopeful that water will remain available until summer. They also believe they will now be able to cultivate a proper winter crop.

Apart from this, the villagers requested that a hand pump be installed. Their economic condition is weak. Most of them own just one or two vighas of land. On these small farms, they grow enough maize or wheat to feed their families for the year. Beyond this, they work as laborers wherever they can find employment nearby. In such circumstances, constructing a hand pump on their own is impossible for them.

The government should ideally provide a water supply system, but for some reason it has not happened yet. ‘Nal Se Jal’ — water through taps to every household — still remains a distant dream here.

We will try our best to arrange a hand pump. And now that the pond has been deepened and can hold more water, there is hope that the hand pump too will have a sustainable water source.

When we asked the villagers when this pond was originally dug, they replied, ‘We do not remember.’

There are countless such ponds still waiting to be restored. If these ponds are revived and filled with water, many water-related problems can find lasting solutions.

We did whatever we could from our side. Special thanks to respected Pratulbhai Shroff. His partnership with the government made this pond restoration possible. Since the tribal families do not own tractors, the work of removing and transporting the excavated soil was carried out through his support.

So far, 380 ‘Jal Mandirs’ (water reservoirs) have been restored. In the coming years, the goal is to restore 1,000 Jal Mandirs. May God help fulfill this noble mission.”

આ તળાવમાં જેટલો સમય પાણી ભરાયેલું રહે એટલો સમય માટે અમને પીવાના પાણીનું હખ રહે. ખેતીમાં પણ અમે આ પાણી વાપરીએ. પણ તળાવ છીછરુ એટલે એમાં ઝાઝુ પાણી ન ભરાય. એટલે શિયાળુ પાકમાં અમને પુરતુ પાણી ન મળે. આ પાણી સુકાય એટલે અમારે માથે બેડા કાં હાથમાં ડબ્બા લઈને દૂર દૂર પાણી ભરવા જવું પડે. ઢોરને પાણી પીવડાવવામાં પણ તકલીફ પડે."

સાબરકાંઠાના ખેડબ્રહ્માના ધરોઈ(ધ્રોઈ)ગામના નીચા ફળિયામાં રહેતા લોકોએ આ વાત કરી. તળાવમાંથી એક પાઈપ વાટે નીચા ફળિયામાં રહેતા લોકોને પાણી મળે. પણ તળાવ સુકાય એટલે પાઈપમાં પાણી ન આવે. 

સરકારની સુજલામ સુફલામ યોજના અને ડો.કે.આર.શ્રોફ ફાઉન્ડેશનની સંયુક્ત ભાગીદારીમાં અમે આ તળાવ ખોદ્યું. શિયાળો ઉતરતા તળાવમાંથી પાણી સુકાઈ જતું. હવે તળાવ ખોદાતા ઉનાળા સુધી પાણી રહે તેવી લોકોને આશા છે. શિયાળુ પાક પુરતો લઈ શકાશે એવી પણ એમને આશા છે. 

આ સિવાય લોકોએ એક હેન્ડપંપ બનાવી અપો તો સારુ એવી વાત કરી. એમની આર્થિક દશા નબળી છે. એક - બે વીધા જમીનના આ માલીકો. એમાં એ નાનકડી ખેતી કરે જેથી આખા વર્ષની મકાઈ કે ઘઉં એ પોતાના પરિવાર માટે પકવી શકે. આ સિવાય આજુબાજુ જ્યાં પણ મજૂરી મળે ત્યાં એ જાય. આવામાં પોતાના માટે હેન્ડપંપ જાતે બનાવવાનું તો એ કરી ન શકે. સરકાર દ્વારા પાણીની વ્યવસ્થા થવી જોઈએ પણ એ કોઈકકારણસર નથી થઈ. નલ સે જલ તો અહીંયા ક્યારે થશે એ સવાલ છે.

હેન્ડપંપ થાય એવો પ્રયત્ન કરીશું. ને તળાવ ખોદાયું એમાં પાણી ભરાયું એટલે હેન્ડપંપમાં પણ પાણી મળી રહેશે. 

આ તળાવ ક્યારે ખોદાયું તો એવું લોકોને પુછ્યું તો એમણે કહ્યું, અમને યાદ નથી. અસંખ્ય તળાવો છે જે ખોદાવવાની વાટ જોઈ રહ્યા છે. એ બધા ખોદાય ને એમાં પાણી ભરાય તો પાણીની સમસ્યાનો ઉકેલ આવી શકે..

ખેર અમે અમારાથી બનતું કર્યું. આદરણીય પ્રતુલભાઈ શ્રોફ નો ઘણો આભાર. સરકાર સાથે એમણે ભાગીદારી કરી એટલે આ તળાવ ખોદાવવાનું શક્ય બન્યું. કારણ આદિવાસી પરિવારો પાસે પોતાના ટ્રેક્ટર ન હોય એટલે માટી ઉપાડવાનું કામ એમણે કર્યું. 

380 જલમંદિરો નો જિર્ણોદ્ધાર કર્યો છે. આવનારા વર્ષોમાં 1000 જલમંદિરનો જિર્ણોદ્ધાર કરવો છે. ઈશ્વર આ મનોરથ પૂર્ણ કરાવે તેવી શુભભાવના..

Mittal Patel with the villagers of the Dharoi

Rainwater filled in Dharoi Lake

Dharoi lake 

From Borewells to Ponds: Ensuring Water Security in Soni...

Mittal Patel visits soni water management site with our
well-wishers

Soni Village in Banaskantha – a village with 100% irrigated farming.

The village has around 400 borewells, and for the past 15 years, water has been available at a depth of 1,000 feet. Ashwinbhai from Soni Village has always stood firmly with our efforts. When we saw the situation, we decided to deepen the village ponds. VSSM constructed three ponds in the village.

These ponds were deepened with the help of the Mahendra Brother Parikh Foundation. When the ponds were completed, our enthusiasm was so high that we visited them even in the heavy rains to see the results.

To see the ponds, the entire team from the Mahendra Brother Parikh Foundation, along with members from Mumbai, came and understood firsthand the village’s condition during rainfall and why rain is so crucial.

We pray that God always allows us to be part of such noble work.

બનાસકાંઠાનું સોની ગામ. ૧૦૦% સિંચાઈથી ખેતી કરતુ ગામ.

ગામમાં આશરે ૪૦૦ જેટલા બોર અને છેલ્લા ૧૫ વર્ષથી ૧૦૦૦ ફૂટે પાણી જતા રહ્યા.

સોની ગામના અશ્વિનભાઈ અમારા કાર્યોમાં હંમેશ ખડે પગે રહે આ સ્થિતિ જયારે અમે જોઈ ત્યારે અમે આ ગામમાં તળાવ ઊંડા કરવાનું વિચાર્યું. ગામમાં ૩ તળાવ VSSM એ બનાવ્યા

આ તળાવ મહેન્દ્ર બ્રધર પરીખ ફાઉન્ડેશનની મદદથી ઊંડું કર્યું. જયારે આ તળાવ બન્યું એટલે અમારો ઉત્સાહ પણ એવો કે અમે આ તળાવ જોવા વરસતા વરસાદે પણ મળ્યા. 

આ તળાવ જોવા માટે મહેન્દ્ર બ્રધર પરીખ ફાઉન્ડેશનમાંથી આખી ટીમ આવી મુંબઈથી આવેલા સભ્યોએ પણ વરસાદમાં શું હાલત હોય અને વરસાદ કેમ જરૂરી છે તે પણ સમજ્યા.  

બસ ભગવાન આવા નેક કામમાં હંમેશા નિમિત્ત બનાવતો રહે તેવી પ્રાર્થના

Mittal Patel with the villagers of soni Village

Soni Water Management site

Mahendra Brother Parikh Foundation from Mumbai
helped VSSM to deepened the lake

VardhanaMuwada Village Tackles Water Crisis Through Pond Restoration...

Mittal Patel worshiping rainwater

In VardhanaMuwada village of  Gandhinagar district, the water scarcity was so severe that it was hard to forget. There was a time when no family would agree to give their daughter in marriage because of the lack of water. Even when guests visited, the lady of the house would worry about water. During vacations, it was common for children not to visit relatives because of water issues.

When the government started supplying water to the village pond through the Narmada pipeline, the situation improved slightly. However, since the pond had not been desilted for years, the water did not seep into the ground as needed. VSSM, with financial support from Priya Rishi and Sunita Ben and the active participation of the villagers, deepened the pond.

This monsoon, the pond filled with both Narmada water and rainwater, immediately benefiting nearby farmers. Next to the pond is the farmland of farmer Mahendragriri from Jaliya Mata village. He said, “My borewell is 320 feet deep. Every year, I had to lower the pipe further. Now, because the pond was deepened and the water recharged, I get water at 280 feet. I had to remove three columns, but earlier I ran a 20 HP motor, and now a 15 HP motor is enough. The borewell is now working perfectly.”

This is a living example of how desilting and restoring a pond can solve water problems. Many may not believe that Gandhinagar district faces water issues, but statistical data shows that over 300 villages in the district struggle with water scarcity. According to the Central Government’s Groundwater Report (2022), nearly 65% of borewells in Gandhinagar district are now deeper than 300 feet, whereas 15 years ago the average depth was 120–150 feet. The district uses approximately 2,200 million cubic meters of water annually, while the natural recharge capacity is only 1,600 million cubic meters, creating an annual deficit of 600 million cubic meters.

The government is attempting to recharge these depleted ponds by filling them with water from the Narmada. At the local level, arrangements such as ponds, wells, and check dams are also needed to recharge rainwater effectively.

In many villages of Gandhinagar district, the government fills ponds with Narmada water, but all these ponds must be properly desilted first for effective recharge. Hopefully, the government will launch the Sujalam Sufalam campaign this January and involve organizations and people genuinely interested in public welfare.

Special thanks to Rishi, Sunita Ben, and the people of VardhanaMuwada village in Wardha for their efforts.

ગાંધીનગર જિલ્લાના વર્ધાના મુવાડા ગામે પાણીની કટોકટી ભૂલાય તેવી નહોતી. એક સમય ગામના છોકરાઓને લગ્ન માટે દિકરી આપવા કોઈ રાજી નહોતું. પાણીની અછત એટલે ઘરમાં મહેમાનો આવે તો પણ ઘરધણીને ચિંતા થાય. વેકેશનમાં ભાણેજીયા મામાના ઘરે ન આવવાના કિસ્સા અહીં સામાન્ય હતા.

સરકાર દ્વારા નર્મદા પાઈપલાઈન મારફતે ગામના તળાવમાં પાણી આપવાનું શરૂ થયું એટલે પરિસ્થિતિમાં થોડો સુધારો આવ્યો. તળાવ વર્ષોથી ગળાયેલું ન હોવાના કારણે પાણી જમીનમાં જોઈએ તેવું ઉતરતું નહોતું. VSSMએ પ્રિય ઋષી અને સુનિતાબેનની આર્થિક મદદથી અને ગ્રામજનોની ભાગીદારીથી તળાવ ઊંડુ કર્યું.

આ ચોમાસે નર્મદાના પાણીની સાથે સાથે વરસાદી પાણીથી તળાવ ભરાયું, જેના કારણે આસપાસના ખેડૂતોને તુરત જ લાભ થવા માંડ્યો. તળાવની બાજુમાં જાલિયાના મઠ ગામના ખેડૂત મહેન્દ્રગીરીની જમીન છે. એમણે જણાવ્યું કે, “મારો બોર 320 ફૂટનો. દર વર્ષે પાઈપ નીચે ઉતારવી પડતી. હવે તળાવ ખોદાવવાથી ને પાણી રીચાર્જના લીધે મને 280 ફૂટે પાણી મળવા માંડ્યું. મારે ત્રણ કોલમ બહાર કાઢવી પડી. પહેલા 20 હોર્સ પાવરની મોટર ચાલતી, હવે 15 હોર્સ પાવરની પૂરતી છે. બોર હવે સરસ રીતે ચાલે છે.”

તળાવનો જીર્ણોદ્ધાર કરીએ તો પાણીની સમસ્યાનો ઉકેલ આવે તેનું આ જીવંત ઉદાહરણ.  ગાંધીનગર જિલ્લામાં જળ સમસ્યા હોઈ શકે એ વાત કોઈના માનવામાં ન આવે પણ આંકડાકીય વિગતો તપાસીએ તો જિલ્લાના 300થી વધુ ગામોમાં પાણીની તંગીનો સામનો કરી રહ્યા છે. કેન્દ્ર સરકારના ગ્રાઉન્ડ વોટર રિપોર્ટ (2022) અનુસાર ગાંધીનગર જિલ્લાના લગભગ 65% બોરવેલ 300 ફૂટથી ઊંડા છે, જયારે 15 વર્ષ પહેલાં સરેરાશ 120–150 ફૂટે હતા. જિલ્લો દર વર્ષે અંદાજે 2,200 મિલિયન ક્યુબિક મીટર પાણીનો ઉપયોગ કરે છે, જયારે કુદરતી રિચાર્જ ક્ષમતા માત્ર 1,600 મિલિયન ક્યુબિક મીટર છે. એટલે દર વર્ષે પાણીના ખાલીપામાં 600 મિલિયન ક્યુબિક મીટરનો વધારો થાય છે. જો કે સરકાર મા રેવાનું પાણી તળાવોમાં નાખી આ ખાલી થયેલા તળને રીચાર્જ કરવા પ્રયત્નશીલ છે. સ્થાનિક સ્તરે તળાવ, કૂવો, ચેકડેમ વગેરે થકી વરસાદી પાણીના રિચાર્જની વ્યવસ્થાઓ પણ કરવી પડશે. 

ગાંધીનગર જિલ્લાના ઘણા ગામોમાં સરકાર નર્મદાના પાણીથી તળાવ ભરે પણ એ બધા તળાવો એક વખત સરખા ખોદાય તે જરૃરી. એ ખોદાશે તો પાણી રીચાર્જ થશે. આશા રાખીએ સરકાર આ વખતે સુજલામ સુફલામ અભિયાન જાન્યુઆરીથી શરૃ કરે ને સાચા અર્થમાં જેમને લોકોના ભલામાં રસ છે એવા લોકો- સંસ્થાઓને આ કાર્યમાં જોડે. 

ઋષી, સુનિતાબેન તેમજ વર્ધાના મુવાડાગામના લોકોનો ઘણો આભાર.

#mittalpatel #vssm #explorepage✨ #gujarat #enviroment #watermanagement

Mittal Patel with the villagers of Vardhana Muwada

Mittal Patel visits VardhanaMuwada lake filled with
rainwater

VardhanaMuwada lake filled with rainwater

VardhanaMuwada Village Pond Filled Through VSSM Efforts...

 VardhanaMuwada village in , Gandhinagar district, has long struggled with water scarcity. Through the efforts of VSSM, the village pond was deepened, and today it is brimming with rainwater and water from the Narmada River.

The villagers came together to celebrate and joyfully welcomed the water. Along with the water, hope, prosperity, and new possibilities for the future have also arrived in the village. 💧🌾

વર્ધાના મુવાડા ગાંધીનગરનું ગામ. પાણી માટે બહુ સંઘર્ષ કર્યો. VSSM થકી તળાવ ઊંડું કર્યું તે તળાવ વરસાદ અને નર્મદાના નીરથી ભરાયું. ગામ લોકો સાથે વધામણાં કરી નીરને આવકાર્યું.

#mittalpatel #vssm

Water Management work takes place in Medh village with the help of VSSM...

Mittal Patel discusses water management with Sarpanch Shri,
and villagers

We get a lot of rain in our area... and we truly consider that this time about 90 inches of rain fell... but the rainwater just flows away because our soil is very hard, so the water doesn’t stay.

When we went to see the eroding pond in Medh village of Sabarkantha, the village Sarpanch Narendra Singh Bhati told us:

"There are very large stones in the soil here, which we saw while digging the pond. Because of these stones, the water does not seep into the ground but flows away. So, we are constructing this pond with financial support from the respected Pratulbhai Shroff of Dr. K.R. Shroff and Dineshbhai Amin."

However, ponds are the foundation of all life, so for the past several years, we have been working on the restoration of these vital ponds, which are the heart of the village. So far, we have restored 376 ponds, which we call Jalmandirs. Our resolve is to restore 1,000 Jalmandirs in the coming years.

One thing I learned here that was new and also made me happy — the villagers practice two cropping seasons and give the earth a season to rest. If all villages adopt this pattern like Medh, it won’t take long before Mother Earth is rejuvenated.

અમારા ત્યાં વરસાદ બહુ પડે... અમે તે ગણીએ પણ ખરા... કે આ વખતે ૯૦ ઇંચ વરસાદ પડ્યો... પણ તે વરસાદનું પાણી વહી જાય કારણ કે અમારી જમીન બહુ જ હાર્ડ એટલે પાણી ટકે નહિ...  આ વાત જયારે અમે સાબરકાંઠાના મેધ ગામે ગળાઈ રહેલા તળાવને જોવા ગયા ત્યારે મેધના સરપંચ  નરેન્દ્રસિંહ ભાટીએ કહી… 

અહીની જમીનમાં બહુ મોટા પથ્થરો જે તળાવ ખોદતી વખતે અમે જોયા. જેના કારણે પાણી ભૂગર્ભમાં ના જાય અને વહી જાય. જેથી આ તળાવ અમે ડૉ. કે.આર.શ્રોફના આદરણીય પ્રતુલભાઈ શ્રોફ અને દિનેશભાઈ અમીનના આર્થીક સહયોગથી બનાવી રહ્યા છીએ.

પણ, તળાવ સમગ્ર જીવસૃષ્ટિનો આધાર એટલે અમે પાછલા કેટલાક વર્ષોથી ગામનું હૃદય એવા તળાવોના જીર્ણોદ્ધારનું કાર્ય આરંભ્યું.  376 તળાવ જેને અમે જલમંદિર કહીએ એનો જીર્ણોદ્ધાર અત્યાર સુધી કર્યો. આવનારા વર્ષોમાં 1000 જલમંદિરના જીર્ણોદ્ધારનો સંકલ્પ.

એક વાત જાણીને બહુ નવી લાગી સાથે ખુશી પણ થઇ... અહી ગામલોકો બે જ સીઝન ખેતી કરે છે અને એક સીઝન આ ધરતીમાતાને આરામ આપે. આ મેધ જેવું વલણ જો બધા ગામો અપનાવે તો ધરતીમાતાને ફરી હતી તેવી થતા સમય નહિ લાગે....

#mittalpatel #vssm #watermanagement #sabarkantha #environment #Gujarat #જલમંદિર #જળખુટયા

Medh Water Management Site

Ongoing Lake digging

Mittal Patel visits Medh Water Management site

Water Management program takes place in Mojru Juna village of Banaskantha with exceptional support from the village

Mittal Patel with villgers at Mojaru Juna Water
Management site

A pond is not merely a vessel to hold water — it is a lifeline for countless living beings. Indeed, the underbelly of a village also remains alive and vibrant only when the pond is full. We all believed this before technology took hold of our lives. However, once we discovered an easy and accessible solution to extract water from underground, we began to overlook the importance of ponds.

However, since ponds are the very foundation of the ecosystem, we began several years ago, the work of restoring these vital village waterbodies — the heart of the community. So far, we have rejuvenated 376 ponds, which we refer to as *Jal Mandir* (Water Temples). Our goal is to restore 1,000 such *Jal Mandirs* in the coming years.

Mojaru is a beautiful village in the old Banaskantha district. There, we deepened the village pond with the support of the government’s Sujalam Sufalam scheme and the respected Shri Pratulbhai Shroff and the Dr. K.R. Shroff Foundation. In the next year or so, water from Maa Reva-Narmada is expected to reach this pond. Hence, we have prepared the pond to be capable of storing that water. The area’s MLA, Keshaji Chauhan, has made dedicated efforts to bring Reva’s waters to the region's ponds. To ensure that rainwater properly flows into the pond, we also thoroughly cleaned the water channels. We now hope for generous blessings from the rain gods.

Groundwater in the village has sunk to unimaginable depths. Borewells are no longer yielding sufficient water — because the aquifers are empty. When ponds fill, farmers will be able to irrigate directly from them. And when water seeps into the ground, the water table will rise again.

Our team members — Naranbhai, Jayeshbhai, Ratnabhai, Hareshbhai, Jorabhai, and others — remain actively involved in water and environmental initiatives, which makes this work possible. We take great pride in having such committed partners.

We extend heartfelt gratitude to the government and to Pratulbhai — it is thanks to their dedication that this mission has come to fruition. We invite everyone to join in this effort that is being carried out with the pure intent of collective well-being.

તળાવ પાણી ભરવાનું વાસણ માત્ર નથી પણ એ અનેક જીવોને ધબકતા રાખવાનું માધ્યમ. અલબત ગામનું પેટાળ પણ તળાવ પાણીથી ભરાયેલું રહે તો જ ચેતનવંતુ રહે. આ વાત ટેકનોલોજીએ આપણા જીવનમાં સ્થાન નહોતું લીધુ ત્યાં સુધી આપણે સૌ માનતા. પણ પેટાળમાંથી પાણી કાઢવાનો સરળ, હાથવગો ઉકેલ મળ્યો ને આપણે તળાવના મહત્વને ભૂલ્યા.

પણ તળા સમગ્ર જીવસૃષ્ટિનો આધાર એટલે અમે પાછલા કેટલાક વર્ષોથી ગામનું હૃદય એવા તળાવોના જીર્ણોદ્ધારનું કાર્ય આરંભ્યું.

376 તળાવ જેને અમે જલમંદિર કહીએ એનો જીર્ણોદ્ધાર અત્યાર સુધી કર્યો. આવનારા વર્ષોમાં 1000 જલમંદિરના જીર્ણોદ્ધારનો સંકલ્પ.

મોજરુ જુના બનાસકાંઠાનું મજાનું ગામ. ત્યાંનું તળાવ અમે સરકારની સુજલામ સુફલામ યોજના તેમજ અમારા આદરણીય શ્રી પ્રતુલભાઈ શ્રોફ ડો. કે.આર.શ્રોફ ફાઉન્ડેશનની મદદથી ઊંડુ કર્યું. આ તળાવમાં આવનારા એકાદ દોઢ વર્ષમાં મા રેવા- નર્મદાના નીર આવવાના છે. એટલે નીરને ધારણ કરી શકે એવું તળાવ કર્યું. આ વિસ્તારના ધારાસભ્ય કેશાજી ચૌહાણની મહેનત પોતાના વિસ્તારના તળાવોમાં મા રેવાના પાણી આવે તે માટે જબરી.

વરસાદી પાણી તળાવમાં બરાબર આવે તે માટે અમે આવરા પણ બરાબર સાફ કર્યા છે. મેઘરાજા મહેર કરશે એવી આશા છે.

ગામના ભૂગર્ભજળ કલ્પના ન કરી શકાય એટલા ઊંડા પહોંચ્યા છે. બોરવેલ યોગ્ય માત્રમાં પાણી નથી કાઢી રહ્યા કારણ તળ ખાલી છે. તળાવ ભરાશે તો ખેડૂતો તળાવમાંથી પણ પિયત કરી શકશે. ને પાણી પેટાળમાં જશે તો તળ પણ ઉપર આવશે.

અમારા કાર્યકરો નારણભાઈ, જયેશભાઈ, રત્નભાઈ, હરેશભાઈ, જોરાભાઈ વગેરે સૌ પાણી અને પર્યાવરણના કાર્યોમાં સતત સક્રિય છે એટલે આ કાર્ય થાય છે. આવા સાથીદારો સાથે હોવાનો ગર્વ.

બસ સૌનું ભલું થાય એવી શુભભાવનાથી થઈ રહેલા આ કાર્યમાં સૌ જોડાય તેવી શુભભાવના.

આભાર સરકાર તેમજ પ્રતુલભાઈનો એમની લાગણીથી જ આ કાર્ય સંપન્ન થયું

Mojru Juna Water Management Site

Lake after digging

Ongoing Lake digging

VSSM organized meeting with the village leaders from all villages for water management work...

Mittal Patel conducts meeting for water management in Lakhani

 It is estimated that more than 7,000 borewells have been abandoned in the Diyodar and Lakhani regions. Borewell technology has only emerged over the past 35–40 years. In these four decades, excessive water extraction has caused the water tables to drop drastically, leading to dried aquifers.

Since 2014, we have been engaged in water conservation efforts in North Gujarat. Now, even the government has become active in this matter—though it has become a necessity. Among the 150 districts in India facing severe water crises, Banaskantha is one, and Lakhani is part of that.

A workshop was organized with the village leaders from all villages in the Lakhani taluka under the guidance of Diyodar and Lakhani MLA Shri Keshaji Chauhan and through the collective efforts of VSSM (Vicharta Samuday Samarthan Manch).

During this meeting, the MLA formed committees in each village to carry out water-related work, and guidance was given to ensure the committees function effectively.

VSSM has constructed many ponds and check dams in the area. The local villagers have also agreed to raise water charges and clean and deepen all local reservoirs.

The construction of 'Jal Mandirs' (temples of water, or water bodies) is essential for future generations. If we don’t create a “bank of water” for them, what will they survive on? That is the critical question—hence the importance of water conservation efforts.

It was also stated in the workshop that in any village where people contribute ₹200,000 to ₹250,000 for the renovation of ponds and offer their tractors for the removal of soil, VSSM will contribute ₹350,000 for excavation work.

Water cannot be manufactured, so conserving it is crucial. The time has come to wake up and let go of selfish interests—otherwise, it may soon be too late.

દિયોદર અને લાખણી વિસ્તારમાં બંધ પડેલા બોરવેલની સંખ્યા 7000 થી વધારે હોવાનું તારણ છે. આમ તો બોરવેલની ટેકનોલોજી પાછલા પાંત્રીસ – ચાલીસ વર્ષમાં આવી. આ ચાલીસ વર્ષમાં અમાપ પાણી ઉલેચાયા એટલે તળ તૂટ્યા અને જળ ખૂટ્યા. અમે 2014 થી ઉત્તર ગુજરાતમાં જળસંચયના કાર્યો કરીએ. હવે તો સરકાર પણ આ બાબતે સક્રિય થઈ છે. જો કે થવું પડે એવી સ્થિતિ થઈ છે. ભારતના દોઢસો જિલ્લાઓ જેઓ જળ બાબતે ગંભીર સ્થિતિમાં છે એમાં બનાસકાંઠા એક છે. લાખણી પણ એમાંનો એક. 

લાખણી તાલુકામાં આવેલા તમામ ગામોના આગેવાનો સાથે એક કાર્યશાળા લાખણી અને દિયોદરના ધારાસભ્ય શ્રી કેશાજી ચૌહાણની નિશ્રામાં અને VSSM ના સહિયારા પ્રયાસથી આયોજીત થઈ. 

આ બેઠકમાં ગામે ગામ પાણીના કામો કરવા માટે કમીટીની રચના ધારાસભ્ય શ્રી દ્વારા કરવામાં આવી અને આ કમીટી સઘન કામ કરી શકે તે માટે માર્ગદર્શન પણ આપવામાં આવ્યું. 

આ વિસ્તારમાં vssm એ ઘણા તળાવો અને ગ્રામવનો કર્યા છે. આ કાર્ય માટે ગ્રામજનો પોતાની રીતે પણ જળકર ઉઘરાવી ગામના તમામ જળાશયોની સાફ સફાઈ તેમજ જળાશય ઊંડા કરવાનું કાર્ય કરે તે માટે પણ વાત કરવામાં આવી. 

જલમંદિરનું નિર્માણ ભાવી પેઢી માટે અગત્યનું છે. પાણીની બેંક જો ભાવી પેઢીને નહીં આપીએ તો ખાઈશું શું એ સવાલ છે. માટે જળસંચયના કાર્યો કરવા અગત્યના છે. જે ગામ જલમંદિર એટલે તળાવના નવીનીકરણ માટે બે થી અઢી લાખનો ફાળો એકત્રીત કરશે એને માટી ઉપાડવા માટે પોતાના ટ્રેક્ટર આપશે તે ગામોમાં VSSM પોતે સાડા ત્રણ લાખ ખોદકામ માટે આપશે એવી વાત પણ આ કાર્યશાળા દરમ્યાન કરવામાં આવી.

જળ બનાવી નથી શકાતું માટે એને બચાવવું અગત્યનું. હવે સ્વાર્થ મુકી જાગવાનો સમય આવી ગયો છે નહીં ખરેખર ઘણું મોડુ થઈ જશે.

MLA Shri Keshaji Chauhan addresses the villagers

Mittal Patel addresses the villagers from all villages of
Banaskantha district

VSSM organizes meeting in Lakhani Taluka of
Banaskantha district

VSSM initiated a water conservation in vardhana muvada village where the water situation is challenging to manage...

Mittal Patel performs rituals on the day lake excavating begans

Once the lake, which was once thriving with life, has dried up, the terrain, farming, cultural traditions, and the environment suffer significant decline. When the lake is filled with water, the soil remains lustrous, moist and fertile. Understanding this, our mission is to rejuvenate the lakes—Jal Mandirs. Since our campaign began in 2014, we have renovated 340 Jal Mandirs, and the mission continues to progress well.

Wardhana Muwada is a lovely village in the Gandhinagar district. However, water has vanished from the lower regions of this village, making it difficult to obtain drinking water. As a result, no one was willing to marry off their daughters to this village. Nephews also refused to visit their maternal uncles during vacations due to the water shortage. (Visiting and staying in maternal uncles' homes used to be a well-established tradition in villages many years ago.) 

Whenever water trucks were announced, both children and elders would rush to fetch water using whatever utensils they could find. Kalpeshbhai from the village recalls, "We would even fill the pot we used in the toilet. Women had to carry water pots on their heads from far-off places, which led to many women losing their hair." The water scarcity in the village resulted in tragic consequences.

Eventually, the government noticed the dire situation in this village. Gandhinagar's Dehgam had been classified as a dark zone, which refers to areas where water levels have reached dangerously low levels. In response, the government filled the lake in Wardhana Muwada with water from the Narmada River, alleviating the village's water scarcity issue. Once the lake was filled, the village dug a borewell nearby, bringing joy to the residents as they finally accessed drinking water. 

Although the village lake is large, it is not deep enough. If the lake were dug deeper, its capacity to hold water would increase. We began the deepening of the lake during the Diksha event for Sunitaben and Hrushi, with blessings from Pujya Hematnasuri Swarji Maharaj, who is beloved by the younger generation. The villagers also participated in this endeavor.

We organized a small gathering at the lake on the day we began excavating. The Gandhinagar MLA and local villagers were in attendance. As the lake deepens, its capacity for water retention will expand, allowing farmers to use the water for their crops for a longer period.

A great deal of energetic effort was contributed by our activists Tohidbhai and Maheshbhai in collaboration with village leader Kalpeshbhai.

VSSM is thrilled to initiate a water conservation mission across 34 talukas where the water situation is challenging to manage. 

We have resolved to construct 1,000 JalMandirs in the coming years. We pray that God fulfills our aspiration!

એક વખત જીવનથી ધબકતું તળાવ જ્યારે સુકાય ત્યારે વરસાદ, ખેતી, પરંપરા અને પર્યાવરણ પણ સુકાય છે.

તળાવ પાણીથી ભરેલા રહે તો જમીન પણ પાણીદાર રહે. અમે આ વાતને સમજીએ માટે જ જલ મંદિરના જીર્ણોદ્ધાર ના કામો કરીએ. 2014થી આરંભેલી આ ઝૂંબેશથી અત્યાર સુધી 340 જલમંદિરોનો જીર્ણોદ્ધાર કર્યો ને આ કાર્ય હજુ આગળ વધતું જ જાય છે.

ગાંધીનગરનું વર્ધાના મુવાડા. મજાનું ગામ. ધરતીકંપ પછી આ ગામના પેટાળમાંથી પાણી ગાયબ થઈ ગયું. પીવાના પાણી માટે તકલીફ પડે. પોતાની દીકરી આ ગામમાં આપવા કોઈ રાજી નહીં. તે ત્યાં સુધી કે વેકેશનમાં ભાણેજીયા મામાના ઘરે ન આવે.

પાણી આવ્યાની બૂમ પડે કે ઘરમાં નાના મોટા સૌ પાણી ભરવા બેસી જાય. ને જેટલા વાસણમાં ભરી શકાય એટલા વાસણમાં પાણી ભરી લે. ગામના કલ્પેશભાઈ કહે, "શૌચાલય જવા માટે વપરાતુ ડબલુ પણ અમે ભરી લઈએ. બહેનોના માથાના વાળ પાણી ઊંચકી ઊંચકીને જતા રહ્યા." ગામની પાણી પારાયણ બહુ મોટી.

ખેર સરકારનું ધ્યાન આ ગામ પર પડ્યું. જો કે ગાંધીનગરનું દેહગામ ડાર્કઝોન માં. ડાર્ક ઝોન એટલે જેના પેટાળ જોખમી સ્થિતિએ પહોંચ્યા છે તે વિસ્તાર.

સરકારે વર્ધાના મુવાડા ગામના તળાવમા મા નર્મદાના નીર નાંખ્યા. જેનાથી ગામને રાહત થઈ. તળાવ નજીક ગામે બોરવેલ કર્યોને હવે ગામને પીવના પાણીનું સુખ થયું. 

ગામનું તળાવ ઘણું મોટુ પણ એ બરાબર ઊંડુ નહીં.જો સરખુ ખોદય. ડેમ જેવું થાય તો પાણી ધારણ કરવાની ક્ષમતા વધી જાય. બસ અમે યુવા હૃદય સમ્રાટ પૂ. આચાર્યશ્રી હેમત્નસૂરી સ્વર્જી મહારાજના આશીર્વાદથી સુનિતાબેન અને ઋષિની દીક્ષા નિમિત્તે તેમજ ગ્રામજનોના સહયોગથી તળાવ ઊંડુ કરવાનું કાર્ય આરંભ્યું. 

તળાવ ખોદવાનું શરૃ કરવું હતું તે દિવસે તળાવમાં જ નાનકડો કાર્યક્રમ આયોજીત કર્યો. જેમાં ગાંધીનગરના ધારાસભ્ય શ્રી બલરાજસિંહ ચૌહાણ તેમજ ગ્રામજનો ખાસ ઉપસ્થિતિ રહ્યા. તળાવ ઊંડુ થતા એની જળ ધારણની ક્ષમતા વધશે. જેથી ખેડૂતો પણ ખેતીમાં પાણીનો લાંબા વખત સુધી ઉપયોગ કરી શકશે. 

અમારા કાર્યકર તોહીદભાઈ તેમજ મહેશભાઈની ગામના આગેવાન કલ્પેશભાઈ સાથે મળી તળાવ ઊંડુ થાય તે માટે ઘણી મહેતન..

પાણીની સ્થિતિ જ્યાં કપરી સ્થિતિ છે તેવા 34 તાલુકાઓમાંથી શક્યમાં જળસંચયના કાર્યો આરંભ્યાનો  VSSM ને આનંદ છે.

આવનારા વર્ષોમાં 1000 જલમંદિરોના નિર્માણનો સંકલ્પ છે. ઈશ્વર એ મનોરથ પૂર્ણ કરાવે તેવી અભ્યર્થના...

Lake deepening work starts

Water Management site

 The Gandhinagar MLA ,local villagers and Mittal Patel
 were in attendance at the lake 

With the support of Rosy Blue Pvt. Ltd., VSSM begans the excavation of the lake...

Mittal Patel visits water management site

 

पानी रे पानी तेरा रंग कैसा,

जिसमें मिला दो लगे उस जैसा।

सबको जीवन देने वाला,

खुद रूप रंग से न्यारा।

O water, what is your true color?  

Takes on the hue of whatever you mix it with!  

And bestows life to everyone,  

Though aloof from form and color!!

These words by Harvansh Rai Bachchan are truly majestic: "Because water is colorless, it takes on the color of whatever it mixes with." However, on the other hand, in a real world scenario, our hearts will ache when we hear from people living in places where water is scarce or difficult to access.

Kuvaataa village in Banaskantha is facing a severe water crisis. Groundwater levels have plummeted drastically. Water was extracted from a borewell installed by Panchayat, which subsequently got damaged due to the decreased water depth. Even if a new borewell is installed, there is no assurance of finding water.

The village is in urgent need of access to drinking water. Farmers have borewells on their farms, but each year, some of these borewells either fail, require new columns to be installed, or experience a drop in water inflow. The situation in Kuvaataa has turned the village into a place that feels abandoned and desolate.

The village leaders of Kuvaataa sent us a message requesting assistance in deepening the lake to collect rainwater. With the support of Rosy Blue Pvt Ltd., we began the excavation of the lake. The villagers are hopeful that filling the lake with water will help raise the groundwater level in the surrounding area. As a result, everyone in the village participated in removing soil from the lake using tractors.

We are thankful to the esteemed Russelbhai Mehta, associated with VSSM. Through his company, Rosy Blue, we are deepening many lakes and planting numerous trees in North Gujarat, more particularly in Banaskantha.

If everyone who has been blessed with wealth from God begins to use their resources for the betterment of others, the world could become a paradise. We are extremely grateful to Russelbhai and his family for their efforts. They are using their wealth to help communities where people are on the brink of dying due to a lack of water.

We dug the Kuvaataa lake a lot deeper. Monsoon-Meghraajaa will definitely be kind, but we will also try to ensure that this lake is filled with water from Maa Reva, the Narmada River.

Shri Keshaji Chauhan, the MLA of Deodar Taluka, is very proactive in his efforts. He is consistently working to bring Narmada's water to his region and address the water scarcity issue. Additionally, he has made the decision to decline any honors until the water problem is resolved.

The village leader and Sarpanch, Shri Tejabhai, is working hard to strengthen Kuvaataa's water resources. Our activist, Naranbhai, and his team are continually considering which village would benefit most from having a lake. We are proud to have such an enthusiastic team on our side.

VSSM and the Vimukt Foundation have currently deepened 336 lakes in North Gujarat, which are now filled with billions of liters of water. We have set a goal to excavate or dig 1,000 lakes in the next ten years. We pray that God will help us achieve this vision.

Let's unite, come together and construct several Jalmandirs to effectively collect and store water !!!

पानी रे पानी तेरा रंग कैसा,

जिसमें मिला दो लगे उस जैसा।

सबको जीवन देने वाला,

खुद रूप रंग से न्यारा।

– हरिवंश राय बच्चन

પાણી જેનો રંગ નથી પણ એ જ્યાં પડે ત્યાં બધુ રંગીન થઈ જાય. જ્યાં પાણી નથી અથવા મળવું મુશ્કેલ છે એ લોકો પાસે જઈએ એમની વાતો સાંભળીએ તો હચમચી જવાય.

બનાસકાંઠાનું કુવાતા. ભૂગર્ભજળ ભયંકર સ્થિતિએ પહોંચ્યા છે. પીવાનું પાણી પંચાયતે બનાવેલા બોરવેલ થી મળતું એ બોરવેલ પણ તળ ઊંડા જવાથી બગડી ગયો. નવો બોરવેલ કરે તો પણ પાણી મળે તેની કોઈ ખાત્રી નથી.

ગામ પીવાના પાણી માટે વલખા મારે એવી હાલત છે. સીમમાં ખેડૂતોએ બોરવેલ કર્યા છે. એ બોરવેલમાંથી પણ દર વર્ષે બોરવેલ ક્યાં ફેઈલ જાય છે ક્યાં નવી કોલમ ઉતારવી પડે ક્યાં તો પાણીની આવક ઘટી છે.

ત્રાહીમામ પોકારી ઉઠે એવી સ્થિતિ કુવાતાની છે.

આવા કુવાતામાં વરસાદી પાણી સંગ્રહ કરવા તળાવ ઊંડુ કરવા માટે અમને ગામના આગેવાનોએ કહેણ મોકલ્યું. રોઝી બ્લ્યુ પ્રા.ઈન્ડિયા. લી. કંપનીની મદદથી અમે તળાવ ખોદવાનું શરૃ કર્યું. ગામના સૌને તળાવમાં પાણી ભરાશે તો તળ ઉપર આવવાની આશા છે એટલે સૌ કોઈ ટ્રેક્ટર થકી માટી ઉલેચવાનું કર્યું.

vssm સાથે સંક્ળાયેલા સ્નેહીજન આદરણીય રસેલભાઈ મહેતાના અમે આભારી છીએ. રોઝી બ્લુ થકી અમે ઉત્તર ગુજરાતમાં ખાસ કરીને બનાસકાંઠામાં ઘણા તળાવો તેમજ વૃક્ષો વાવી ઉછેરવાનું કરી રહ્યા છીએ.

ઈશ્વરે જેેમને ઘન સંપદા આપી છે તે સૌ જીવ કલ્યાણના કાર્યોમાં આ પ્રકારે વાપરવાનું કરે તો દુનિયા રૃડી થઈ જાય. રસેલભાઈ તેમજ તેમના પરિવારના અમે ઘણા આભારી છીએ. એમણે એવી જગ્યાએ પોતાની સંપત્તી વાપરી રહ્યા છે જ્યાં લોકો પાણી વગર જાણે જીવ પર આવી ગયા છે.

કુવાતનું તળાવ તો ઘણું ઊંડુ કર્યું. મેઘરાજા તો મહેરબાન થશે પણ સાથે સાથે મા રેવા એટલે કે નર્મદાના નીર પણ આ તળાવમાં નંખાય એ માટે કોશીશ કરીશું.

દિયોદર તાલુકાના ધારાસભ્ય શ્રી કેશાજી ચૌહાણ પણ જાગતલ છે. એ પોતે નર્મદાના નીર પોતાના તાલુકામાં આવે ને પાણીની સમસ્યાનો ઉકેલ આવે તે માટે સતત પ્રયત્નશીલ છે. એમણે જળની સમસ્યાનું સમાધાન ન થાય ત્યાં સુધી સન્માન ન સ્વીકારવાનો નિર્ણય પણ કર્યો છે.

ગામના સરપંચ શ્રી આગેવાન તેજાભાઈ ને અન્ય સૌ પણ કુવાતા પાણીદાર બને તે માટે મથે. અમારા કાર્યકર નારણભાઈ અને એમની ટીમ પણ સતત ક્યા ગામોમાં તળાવ કરવું, ગામને એનાથી શું ફાયદો થશે એ બાબતે ચિંંતીત..આવી મજાની ટીમ સાથે હોવાનું ગૌરવ.

vssm અને વિમુક્ત ફાઉન્ડેશને મળીને અત્યાર સુધી 336 જેટલા તળાવો ઉત્તર ગુજરાતમાં ઊંડા કર્યા છે. આ તળાવો કરોડો લીટર પાણીથી ભરાયા છે. આવનારા દસ વર્ષમાં 1000 તળાવ કરવાનો નિર્ધાર છે. ઈશ્વર આ મનોરથ પૂર્ણ કરાવે તેવી પ્રાર્થના.

#mittalpatel #environment #vssm #pond #Gujarat

Mittal Patel with the villagers of Kuvataa village

Ongoing lake deepening work

Mittal Patel and others at water management site

Water Management work takes place in Bodal village in Banaskantha with the help of VSSM...

Mittal Patel visits water management site

"We are undertaking the task of constructing water temples in North Gujarat. So far, we have renovated 325 ponds and water temples.

Sometimes we wonder, will we do something for future generations, just like our ancestors and forefathers did for us? The world has seen tremendous changes in the last 50-60 years. Technological innovations have come about, and though they are a blessing, they have also led to challenges.

The importance of water resources, such as ponds, for collecting rainwater, has diminished with the advent of technology and the rise of borewells. As a result, an immense amount of underground water has been depleted. It is said that since 1974, the groundwater level has been decreasing at an average rate of 20 meters per decade.

Understanding this situation, we thought about what we, as responsible citizens of the country, could do, and we began working on the construction of ponds, which is the largest medium for rainwater harvesting.

Many relatives joined us in this effort, and as a result, we have been able to dig around 325 ponds. As summer begins, we have resumed our work on water conservation. With the help of VSSM and Vimukt Foundation, our goal this year is to create a large number of ponds.

With the help of Parikh Foundation in Mumbai, we have started deepening the pond in Bodal village in Banaskantha. The village Sarpanch is extremely enthusiastic. He said, 'Let’s make the pond as big as possible. If needed, we will also contribute.'

We enjoy working in such awakened villages. We are grateful to the Parikh Foundation, respected Vikrambhai, Sonakbhai, Milanbhai, and the entire Parikh family. With their support, we have renovated many water temples.

We humbly request all of you to join us in this work, which is dedicated to serving nature."

 જલમંદિર નિર્માણનું કાર્ય અમે ઉત્તર ગુજરાત કરીએ. અત્યાર સુધી 325 તળાવો- જલમંદિરોનો જીર્ણોદ્ધાર કર્યો. 

ક્યારેક થાય આપણા દાદા, પરદાદા આપણા માટે જે કરી ગયા આપણે આવનારી પેઢી માટે આવું કશું કરીને જશું? દુનિયા આખીમાં જે ફેરફારો થયા તે પાછલા પચાસ - સાહીઠ વર્ષમાં. ટેકનોલોજીનો આવિષ્કાર થયો. એ આશિર્વાદ રૃપ પણ બની પણ ક્યાં એના લીધે જ સ્થિતિ વણસી પણ ખરી.

તળાવો જેવા વરસાદી પાણી સંગ્રહ કરવાના જળ સ્ત્રોતોની મહત્તા ટેકનોલોજી આવી બોરવેલ બન્યા એના કારણે ઘટી. ભૂગર્ભમાંથી અમાપ પાણી ઉલેચાયા. કહે છે, 1974 થી દરેક દાયકામાં ભૂગર્ભજળ 20 મીટરની એવરેજથી ઘટી રહ્યા છે.

આ સ્થિતિ અમને સમજાઈ ને દેશના જવાબદાર નાગરિક તરીકે શું કરી શકીએ એનો વિચાર આવ્યો ને અમે વરસાદી પાણીના સંગ્રહનુ સૌથી મોટુ માધ્યમ એવા તળાવોના નિર્માણનું કાર્ય શરૃ કર્યું.

અનેક સ્વજનો આ કાર્યમાં સાથે જોડાયા જેના કારણે 325 જેટલા તળાવો ખોદી શક્યા. ઉનાળો શરૃ થવાની કગાર પર છે અને અમે જળસંચયના કાર્યો પાછા આરંભ્યા. VSSM અને વિમુક્ત ફાઉન્ડેશનની મદદથી આ વર્ષે મોટી સંખ્યામાં તળાવો કરવાનો લક્ષાંક છે. 

પરીખ ફાઉન્ડેશન મુંબઈની મદદથી અમે બનાસકાંઠાના બોડાલ ગામનું તળાવ ઊંડુ કરવાનું શરૃ કર્યું. ગામના સરપંચ એકદમ ઉત્સાહી. એમણે કહ્યું, શક્ય એટલું મોટુ તળાવ કરીએ. જરૃર પડે અમે ભાગીદારી પણ નોંધાવશું.

આવા જાગૃત ગામોમાં કામ કરવું ગમે. પરીખ ફાઉન્ડેશન, આદરણીય વિક્રમભાઈ, સોનકભાઈ, મીલનભાઈ અને સમગ્ર પરીખ પરિવારના આભારી છીએ. એમની મદદથી અમે ઘણા જલમંદિરોનો જીર્ણોદ્ધાર કર્યો છે..

સમગ્ર પ્રકૃતિને સાતા આપનારા આ કાર્યમાં જોડાવવા આપ સૌને નમ્ર વિનંતી..

#પાણીદારગુજરાત #ગુજરાત #vssm #mittalpatel #WaterManagement #savewater #climateimpact

Mittal Patel with the sarpanch and others at bodal water
management site

Ongoing lake deepening work

Lake deepening in bodal village