VSSM team accompanied by the members of nomadic communities present their pending issues at a Lok-Samvaad Setu meeting…..

The Community Members

Water, power and housing are the basics that enables us humans  to lead decent lives and these are the needs that most nomadic communities remain deprived of even after years of requesting the same and repeatedly bringing it  to the notice of the authorities!! The families belonging to nomadic and de-notified communities in Mehsana district  have endless issues awaiting redressal at the various government offices across the district.  Its an extremely slow pace at  which the issues are handled. The attitude of the officialdom makes us believe that they are absolutely indifferent to the communities’  need for such basics. The families are grappling  for water and when the issue came to install a stand-post for power the families were shooed out of the office reasoning that the region does not fall under their administrative rein..  

The community members putting forward their
complaints before the minister and officials..

During a block level Loksamvaad Setu program for the Vijapur block the team of VSSM lead by Tohid decided to put forth the list of pending complaints before the participating Minister and his entourage of officials and administrators. We aren’t sure when will these issues be addressed but we are hoping for a solution to this life long sufferings these communities have endured...

The Minister did get annoyed and gave his peace of mind to the administrators on hearing that the issues have been pending for 8 years…the officials have assured speedy redressal all we can do is wait,  watch and hope for the best..……

મહેસાણા જિલ્લામાં રહેતી વિચરતી અને વિમુક્ત જાતિઓના કેટલાયે પ્રશ્નો સરકારી સ્તરે પેન્ડીંગ છે. આ પ્રશ્નો સંદર્ભે ખુબ રજૂઆતો અત્યાર સુધી કરી છે પણ કામની ગતિ એટલી બધી ધીમી છે કે ક્યારેક થાકી જવાય. આ સમુદાયનો મુખ્ય પ્રશ્ન રહેણાંક અર્થે પ્લોટનો છે તે અંગે તો જાણે કામ કરવું જ ના હોય તેવો ઘાટ સ્થાનિક અધિકારીઓનો છે. પાણી માટે પણ વખલાં મારવા પડે છે. એક સ્ટેન્ડ પોસ્ટ નાખવામાં પણ આ વિસ્તાર અમારી હદમાં નથી એમ કહીને આ સમુદાયને કચેરીની બહાર ધકેલી દેવામાં આવે છે.

આજ રોજ વિજાપુરમાં તાલુકા સંવાદ સેતુ કાર્યક્રમ આયોજીત થયો. જેમાં મંત્રીઓથી લઈને અધિકારીઓ ઉપસ્થિત રહ્યા જેમાં આ સમુદાયના લોકોએ તથા vssmના કાર્યકર તોહીદ દ્વારા આ સમુદાયના તમામ પ્રશ્નો સંદર્ભે રજૂઆત કરવામાં આવી. ઉકેલ ક્યારે આવશે તેનો ખ્યાલ નથી પણ ચોક્કસ નક્કર પરિણામ આવશે એ આશા સાથે સૌએ રજૂઆત કરી છે. 

જો કે આઠ વર્ષની રજૂઆતના અંતે પણ કોઈ કામગીરી થઈ નથી એ સાંભળીને મંત્રીએ સ્થાનિક અધિકારીઓને ખખડાવ્યા પણ ખરા. અધિકારીઓએ આ કામ ઝડપથી પૂર્ણ કરવાની બાંયેધરી આપી છે. હવે જોવાનું એ છે કે ખરેખર કેટલા સમયમાં કામ પૂર્ણ થાય છે.

ફોટોમાં મંત્રી તેમજ અધિકારી સમક્ષ રજૂઆત કરવા આવેલા વિચરતી જાતિના લોકો તથા રજૂઆત કરી રહેલા લોકો

Applications forms filled for Voter ID cards of 19 individuals from Salat community by VSSM…

Tohid filling up the forms for the 19 Salat individuals...

Over the period of time,  due to changing circumstances,  the nature of work related migration or  wandering amongst most of the nomadic communities has seen a considerable change. Most of these families now  prefer to live settled lives for the benefit of their families especialy their children, settled lives would enable them  to receive  education.  While the men in the communities wander for day or months to earn living,  the women stay back for the children. 

One such group of Salat families living around  Vijapur now wishes to settle down. VSSM has facilitated these families in filing of  applications to obtain residential plots around Vijapur. This was quite some time ago and the administration has been quite lax on this mater. VSSM team member Tohid who works with these families continues to make rounds of the concerned departments, most of the times  he is also accompanied by the individuals of the applicant  families. But the applications have hardly moved further.  We shall keep following up because it is our duty towards these  communities,  hoping that there shall be a day when the sun will shine for the poor and the marginalised….

Along with the plots VSSM has also helped these families apply for their fundament documents of identity. Recently Tohid filed
Voter ID card applications for 19 individuals from these families. The  once impossible task of getting a Voter ID card has now become extremely easy for the nomads, this also makes us joke sometimes, “ How difficult it was for the nomadic families to obtain a voter ID card earlier and how easy it is now….. wish something like this happens for obtaining the residential plots” How badly we wish such desires to come true…

Vssm દ્વારા સલાટ સમુદાયના મતદારકાર્ડ માટેના ફોર્મ ભરવામાં આવ્યા.

મહેસાણાના વિજાપુરમાં રહેતા સલાટ પરિવારો ચાદરો વેચવા ગામે ગામ ફર્યા કરે. પણ હવે સ્થાયી ઘરની ઈચ્છા છે. કામ માટે ભલે પુરુષો ફરે પણ સ્ત્રીઓ અને બાળકોને એક જગ્યાએ મુકીને જવાય તો જીવને ધરપત રહે અને બાળકો ભણતા પણ થાય. આ પરિવારોને વિજાપુર આસપાસમાં રહેણાંક અર્થે પ્લોટ મળે તે માટે vssm છેલ્લા કેટલાય વખતથી પ્રયત્ન કરે છે પણ તે દિશામાં વહીવટીતંત્રની ઢીલ ઘણી છે. પણ આપણું કર્તવ્ય છે પ્રયત્ન કર્યા કરવાનું. એમ સંસ્થાના કાર્યકર તોહીદ સાથે સાથે વસાહતના લોકો પણ થાક્યા વગર બસ કચેરીના ધક્કા ખાધા કરે છે. એક દિવસ સોનાનો સુરજ ઊગશે અને અમને પણ પ્લોટ મળશે તેવી સૌને આશા છે. 

આ પરિવારોને તમામ પ્રાથમિક પુરાવા મળે તે માટે vssm અને તેના કાર્યકર તોહીદ પ્રયત્નરત છે. તોહીદ દ્વારા આ પરિવારોના મતદારકાર્ડ વિહોણા 19 વ્યક્તિઓના મતદારકાર્ડ માટેના ફોર્મ તાજેતરમાં ફરીને કચેરીમાં જમા કરાવ્યા. મજાકમાં vssmના કાર્યકરો કહે છે, ‘વિચરતી જાતિઓ માટે પહેલાં મતદારકાર્ડ કઢાવવું કેટલું મુશ્કેલ હતું. પણ હવે સરળ છે. આવું સરળ રહેણાંક અર્થે પ્લોટનું થઈ જાય તો.... ’ ખરેખર આવું થાય તો કાર્યકરો અને આ કરનાર સૌના મોઢામાં ઘી શક્કર..

ફોટોમાં મતદારકાર્ડના ફોર્મ ભરી રહેલા vssmના કાર્યકર તોહીદ અને સલાટ વસાહતના લોકો.

Unwarranted arrests of Salat men….

The three men who were arrested
by Dindoli police..

It was just another day and these men were discussing the route they would be take for day, the areas they would move around to sell the bedsheets, blankets etc., just on that very  moment  the police from Dindoli arrived and arrested them; Vikram, Amlabhai and Jadavbhai were taken in by the police. Asking the officials why and where was out of question.. the police asked them to quietly get into the jeep, a quick contemplation amidst the three whether to get into the vehicle or not was enough to invite a couple of lathi strikes. The three of them were left with no choice but to get into the jeep…

Some Salat families of Vijapur migrated to regions around Surat’s Dindoli,  erecting a temporary makeshift settlement near the village. They stay in the settlement and wander in the surrounding regions to sell bedsheets etc. The community had notified themselves at the nearest police station on reaching and settling in Dindoli. ( This is what most wandering nomadic families do to protect themselves from unwarranted police wrath during their stay in the village they stay put.)

The members of the settlement informed VSSM’s Tohid on the incident.  But Tohid also was unsure on how to proceed because Shri. Mall, the empathetic and supportive police officer whom we reached out to in such police harassment cases had been transferred and we weren’t aware of the approach the  officer replacing him!!! We asked the Salat community members in Dindoli to get the copy of FIR, but they could manage to get it. We were getting on to write a complaint when we received the call informing that the men had been released after payment of Rs. 150 per person. Why and under what head the money was taken, no one knows as there was no receipt issued.

When we spoke to Amlabhai he told us that there was a theft in area near the settlement, since these families wandered around they were seen as potential suspects!! “We thought since you wander for living you could be someone who might have committed the crime!!” said the police.

So how does one make these men in khaki understand that not who people who wander do it for living and not to indulge in criminal activities. And how come officials who are corrupt come preaching individuals who conduct themselves with integrity!!

As Amlabhai narrates “indulging in robbery is strictly prohibited in out community, we are shunned from the community if we indulge in any criminal acts!!” The Salat never allow any debt on themselves so indulging in robbery is strictly out of question!! Alas, who’s going to understand all such ethical code of conducts that govern hundreds of our indigenous communities and tribes…


સલાટને રખડી ખાવ છો એમ કહેનારને કોણ કહે કે તારું મોઢું ગંધાય છે.

આજે ચાદરો, ચોરસા વગેરે સામાન કઈ બાજુ વેચવા જશું એનો વિચાર કરતાં હતા ત્યાં તો ડીંડોલી પોલીસ આવી અને વિક્રમ, અમલાભાઈ અને જાદવભાઈને પકડીને લઇ ગઈ.

સાહેબ કેમ લઇ જાવ છો એવું તો પુછાયે શેનું? ચુપચાપ જીપમાં બેસી જવાનો હુકમ પોલીસે આપ્યો અને હજુ બેસવું કે નહિ એની ગડમથલ ચાલતી હતી ત્યાં બે ડંડા પડ્યા એટલે કશું જ બોલ્યા વગર જીપમાં બેસી ગયા. 

વિજાપુરના સલાટ કામ ધંધા અર્થે સુરતના ડીંડોલી આસપાસના વિસ્તારમાં પડાવ નાખીને રહે અને આસપાસના વિસ્તારમાં ફરીને ચાદરો વેચે. આમ તો આવ્યાં ત્યારે પોલીસ સ્ટેશનમાં નામ નોંધાવી આવ્યાં હતા છતાં આવું કેમ થયું? (આજે પણ વિચરતી જાતિના લોકો ક્યાંય પણ કામ ધંધા અર્થે જાય તો સૌ પ્રથમ નજીકના પોલીસ સ્ટેશનમાં પોતાની તમામ વિગતો લખાવી આવે જેથી પોલીસ હેરાન ના કરે છતાં પણ આવી ઘટના બને જ છે)

સુરતથી vssmના કાર્યકર તોહીદ પર આ બીના બન્યાની વસાહતના અન્યોએ જાણ કરી. પોલીસ સાથેની વિચરતી જાતિઓની માથાકુટમાં સદાય સહાય ભૂત થતાં શ્રી વિનોદ મલ્લ સાહેબની બદલી થઇ ગયેલી એમની જગ્યા પર કોણ છે અને એમની સંવેદના મલ્લ સાહેબ જેવી છે? કે કેમ એનો ખ્યાલ નહિ. અમે FIRમી નકલ માંગવા અન્ય સલાટ જે ત્યાં હાજર હતા એમને કહ્યું, પણ એ ના મળી. છેવટે અરજી લખવાનું કર્યું ત્યાં પાછો ફોન આવ્યો, એક એક વ્યક્તિ દીઠ ૧૫૦ રૂ લઈને છોડી દીધા છે. આ રકમની કોઈ પહોંચ આપી નથી. આ પૈસા ક્યાં હેડમાં લીધા એ રામ જાણે..

અમલાભાઈએ વધારે પૂછ્યું ત્યારે ખ્યાલ આવ્યો કે, એમના પડાવની આસપાસના વિસ્તારમાં ચોરી થયેલી એટલે પકડીને લઇ ગયા. ‘તમે રખડી ખાવ છો તે તમે ક્યાંક આ બધામાં ના હોવ’એમ પોલીસે કહ્યું. મહેનત કરનારા સલાટને રખડી ખાવ છો એમ કહેનારને કોણ કહે કે તારું મોઢું ગંધાય છે.

‘ચોરી તો અમારા સમાજમાં કરાય જ નહિ અને કોઈ કરી લેતો એ નાત બારો થઇ જાય’ આવી ખુમારીવાળી પ્રજા માથે આવું આળ મુકતા શરમ પણ નથી આવતી.. આતો એ પ્રજા છે જે જીંદગીમાં ક્યારેય કોઈનું લેણુંએ માથે ના રાખે ત્યાં ચોરી?? પણ પ્રશ્ન આ બધું ક્યાં સુધી ચાલ્યા કરશે એ છે?

જેમને પકડીને પોલીસ લઇ ગઈ હતી એ ત્રણે ભાઈઓ ફોટોમાં જોઈ શકાય છે..

84 nomadic families receive BPL cards on the basis of VSSM’s efforts….

Devipoojak Babima '80' is receving BPL Ration card from Mamlatdar

On 3rd July 2015 a public program to give away BPL ration cards to 84 nomadic families was organised in Mehsana’s Vijapur town. The ration cards were given away by Additional Mamlatdar Shri. Vijaybhai Makwana.  80 year old Babima Devipujak was one of the recipients of a BPL card during this event. Seeing her come to accept the card made Shri. Vijaybhai very emotional, “ I can’t understand why does it take such a long time for individuals like Babiba to receive a BPL card when she truly deserves it. I feel really sorry for such apathy!!” 

Nomadic and Denotified persons with their BPl Ration cards

“ Sir, untill now no one paid heed to the repeated requests of Babima, but the moment you met her you approved the BPL card and we should be happy about this fact,” said VSSM's Tohid. 

The Dafer, Salat, Baavri, Devipujak families are delighted to receive the cards. We are thankful to Mamlatdar Shri. Dalpat Tank who was empathetic enough to understand the living conditions of these families and grant them BPL cards. 

In the picture- Additional Mamlatdar giving away card to Babima and the Dafer families that received the cards. 

વિચરતી જાતિના ૮૪ પરિવારોને vssmની રજૂઆતના આધારે BPL રેશનકાર્ડ મળ્યાં

મહેસાણા જીલ્લાના વિજાપુરમાં રહેતાં વિચરતા – વિમુકત સમુદાયના ૮૪ પરિવારોને BPL રેશનકાર્ડ આપવાનો કાર્યક્રમ તા.૩ જુલાઈ ૨૦૧૫ના રોજ યોજાઈ ગયો. નાયબ મામલતદાર શ્રી વિજયભાઈ મકવાણાએ દરેક પરિવારને રેશનકાર્ડ આપ્યા. 

કાર્યક્રમમાં ૮૦ વર્ષીય બબીબહેન દેવીપૂજકને પણ રેશનકાર્ડ આપવામાં આવ્યું. એ મને કાર્ડ આપતી વખતે નાયબ મામલતદાર શ્રી ખુબ ભાવુક થયા એમણે કહ્યું, ‘ આ બા જે સ્થિતિમાં છે એમને કાર્ડ આપવામાં આટલીવાર શાને થઇ? મને ખરેખર ખુબ દુઃખ થાય છે.’ એમની લાગણી જોઇને vssmના કાર્યકર તોહીદે કહ્યું, ‘સાહેબ અત્યાર સુધી બબીમાંની રજૂઆતને કોઈએ ધ્યાને લીધી નથી પણ તમે તો એમને મળ્યા અને કાર્ડ આપ્યું.. આ વાતને જ વધાવીએ.’ રેશનકાર્ડ મેળવનાર સલાટ, બાવરી, ડફેર, દેવીપૂજક પરિવારો ખુબ ખુશ છે. આ પરિવારોની સ્થિતિ સમજી તેમને BPL કાર્ડ આપવાનો નિર્ણય કરનાર મામલતદાર શ્રી દલપત ટાંકનો અમે આભાર વ્યક્ત કરીએ છીએ. ફોટોમાં નાયબ મામલતદારના હસ્તે કાર્ડ લઇ રહેલાં બબીમાં અને જે પરિવારોને કાર્ડ મળ્યા છે એમાંના ડફેર પરિવારો...

VSSM For Saraniyaa Families to get BPL Cards

VSSM’s efforts help 11 Saraniyaa families get BPL ration cards. 

VSSM' for Saraniyaa Families to Get BPL Ration Card

The 11 Saraniya families,  inspite of  staying for many years in Devpur village of Mehsana’s Vijapur block,   were refused entitlement to the village by the members of the privileged communities staying there. The Saraniyaa families, Nomadic Tribes had no documents or identity proofs. The issue had remained unresolved for quite  a long time. 

Once the families came in contact of Vicharta Samuday Samarthan Manch - VSSM, its team member Tohid pursued the matter, focusing his efforts on issuance of voter ID cards, first. There was a lot of opposition from the villagers, there came a period when the Saraniyaa families became so  fed up  they requested  Tohid to give up the efforts!! “No I can’t give it up, Voter ID cards are your right and you should be issued one,” was Tohid’s reply. Finally the cards were issued amidst lot of conflict with the villagers. 

VSSM' for Saraniyaa Families to Get BPL Ration Card

After the Voter ID cards it was turn to get the Ration Cards issued. “The living conditions of these Saranilya families entitles them to have a BPL ration card,” declared Tohid to the Mamlatdar. The officer was hesitant initially but he did start the process.  The opposition from the villagers was so much that Mamlatdar kept the matter under his charge. He was aware of the matter hence he called up the sarpanch to convey that he will be going ahead with the issuance of ration cards, “ I have received the applications for ration cards from the Saraniyaa families and I will be issuing them, its time you stop resisting the families and show some compassion towards the families,” was the Mamlatdar’s  instruction  to the villagers. All this was revealed by the  Deputy Sarpanch to Tohid and the Saraniyaa Familiess while giving the ration cards. “Normally no one dares to face our opposition, but you have been quite stubborn Tohidbhai. We are happy you did that and brought us to our senses, you can now apply for residential plots for these families and we will approve immediately.” said  Takhusinh, a prominent opposer of the Saraniyaa families. 

‘Miracles have began to happen now,’ feels  Tohid. 

The Ration cards distribution ceremony and the conditions under which the Saraniyaa families survive…..can be seen in the pictures.

vssmની મદદથી સરાણીયા પરિવારોને BPL રેશનકાર્ડ મળ્યાં

મહેસાણાના વિજાપુર તાલુકાના દેવપુરા ગામમાં ૧૧ સરાણીયા પરિવારો રહે. આ પરિવારો વર્ષોથી દેવપુરામાં ચોમાસુ રહેતાં હોવા છતાં આ ગામના આધાર પુરાવા મેળવવા એમના માટે મુશ્કેલ હતા. ગામલોકો આ પરિવારોને પુરાવા આપવાના વિરોધમાં એટલે એ દિશામાં કોઈ કામ થતું નહોતું. 

vssmના સંપર્કમાં આ પરિવારો આવ્યાં કાર્યકર તોહીદે એમને મતદારકાર્ડ મળે એ માટેની કામગીરી હાથ પર લીધી. ગામના લોકોએ વિરોધ પણ કર્યો.. એક વખતે તો સરાણીયા પરિવારોએ પણ ‘મતદારકાર્ડ નથી જોઈતા તોહીદભાઈ ગામ સાથેની આ માથાકૂટમાં ના પાડશો એમ કહી પણ દીધેલું.’ પણ તોહીદ કહે એમ, ‘આ તમારો અધિકાર છે અને એ તમને મળવો જોઈએ. ગામ ના પડે એ ચાલે નહિ.’ આખરે કાર્ડ મળ્યા. થોડી માથાકૂટ પણ થયેલી.

હવે વાત હતી રેશનકાર્ડની તોહીદે મામલતદાર શ્રીને કહ્યું, ‘આ પરિવારો જે સ્થિતિમાં રહે છે એ જોતા એમને BPL રેશનકાર્ડ મળવા જોઈએ’ મામલતદાર શ્રીને થોડી મીઠી મૂંઝવણ પણ ખરી પણ પછી એમણે કામગીરી આરંભી. ગામના વિરોધને એ બરાબર જાણે એટલે એમણે ગામના સરપંચને ફોન કર્યો અને કહ્યું, ‘સરાણીયાના રેશનકાર્ડ માટેના ફોર્મ મારી પાસે આવ્યાં છે.. હવે તમારો વિરોધ નહિ ચાલે હું કાર્ડ આપી દઈશ પણ પછી આ પરિવારો સાથે તમારે પ્રેમથી જ વર્તવાનું છે’ આ વિગતો તા.૭-૬-૧૫ના રોજ ૧૧માંથી ૮ પરિવારોને રેશનકાર્ડ આપતી વખતે ગામના ઉપસરપંચ શ્રીએ સરાણીયા પરિવારો અને તોહીદને કહી. તોહીદનો વિરોધ કરવાવાળા તખુસિંહે રેશનકાર્ડના વિતરણ વખતે તોહીદને કહ્યું, અમારા સામે કોઈ પડી ના શકે પણ તમે જબરી ઝીંક ઝીલી તોહીદભાઈ પણ સારું કર્યું અમારી મત મારી ગઈ હતી.. પણ હવે તમે આ પરિવારોને પ્લોટ મળે એ માટેની અરજી કરી દો અમે ઠરાવ આપી દઈશું.’ તોહીદ કહે છે એમ ચમત્કારો થાય છે.. 

ફોટોમાં રેશનકાર્ડ વિતરણ કરી રહેલાં ગામના આગેવાનો અને આ પરિવારો જે સ્થિતિમાં રહે છે ફોટોમાં પાછળ જોઈ શકાય છે