 |
| Mittal Patel performs Bhoomi pujan |
“We readily spend ₹50,000 on a mobile phone or a washing machine, but we hesitate to do work that is truly important. If a farmer builds a borewell recharge structure, the expense can be recovered within just one year — yet many are still unwilling to do it.”
These words were shared by village leaders T. P. Rajput and Ramabhai Rajput from Lavana.
In many ways, what they say is true.
When borewell technology first arrived, the first borewells were around 150 feet deep. Within a few years, those borewells ran dry, and farmers drilled new ones at 400 feet. Had they started recharging the abandoned borewells at that very time, today they would not have to dig 1,000 or even 1,200 feet deep for water. They would not face failed borewells, spend ₹8–10 lakh on new drilling, or have to add two or three extra pipe columns every year to chase falling water levels.
Sometimes it feels that while we think far ahead in securing our children’s future financially, we forgot one crucial thing — saving water and planning for it sustainably. Because of this neglect, groundwater conditions have worsened, and along with it, the condition of farmers too.
At VSSM, we have been carrying out water conservation work across North Gujarat for many years. Deepening ponds — what we call “Jal Mandirs” — has been one of our continuous efforts. So far, 380 ponds have been restored and deepened.
Now, with the support of Parikh Foundation, we have also started work on recharging abandoned borewells belonging to farmers.
If a farmer’s unused borewell is recharged and the monsoon is reasonably good, the benefit becomes directly visible within the very first season. In that sense, farmers should ideally take up this work voluntarily. Moreover, the cost is not extraordinarily high. Yet awareness among farmers is still limited.
Together with farmers and the support of the Parikh Foundation, we have decided to recharge more than 500 borewells. Structures for recharging more than 150 abandoned borewells have already been prepared.
Our hope is that farmers themselves begin adopting this work independently. We are making efforts to encourage at least 100 farmers to take initiative on their own — and we are confident this will happen.
The cost of constructing a borewell recharge system — around ₹25,000 to ₹30,000 — is not an unmanageable amount. By spending this, farmers can avoid the recurring expense of adding extra pipe columns every year as groundwater levels fall. In addition, crop yields will also improve.
Even if every farmer recharges just one borewell, the deteriorating groundwater situation of North Gujarat can begin to improve.
In Banaskantha’s Lavana village, a Bhoomi Pujan ceremony was performed before beginning the recharge structure for a farmer’s abandoned borewell. We hope such ceremonies become common in every farmer’s home.
Heartfelt thanks to Parikh Foundation and respected C. R. Patil for encouraging and supporting this initiative.
The entire team led by Ramabhai Rajput has remained actively involved in this work. From the VSSM team, Naranbhai, Ratnabhai, Hareshbhai, Jayeshbhai, Jorabhai, and many others have stood firmly committed to this mission. Their dedication to such meaningful work brings immense satisfaction.”
50,000 નો મોબાઈલ, વોશીંગ મશીન આ બધુ આપણે લાવીએ પણ કરવા જેવું મહત્વનું કામ ન કરીએ. બોરવેલ રીચાર્જનું સ્ટ્રક્ચર બનાવવાથી ખેડૂતને એક જ વર્ષમાં કરેલા ખર્ચનું વળતર મળી જાય પણ એને એ કરવું ન હોય"
બનાસકાંઠાના લવાણાગામના આગેવાન ટી.પી. રાજપૂત અને રામાભાઈ રાજપૂતે આ વિગત જણાવી.
એક રીતે બેઉંની વાત સાચી. બોરવેલની ટેકનોલોજી આવી ને પહેલો બોરવેલ 150 ફૂટનો બન્યો. બે ચાર વર્ષમાં એ બારવેલમાં જળખૂટયા ને ખેડૂતે 400 ફૂટનો નવો બોરવેલ બનાવ્યો. આ નવો બોરવેલ બનાવ્યો એ વખતે જ બંધ પડેલા બોરવેને રીચાર્જ કરવાનું શરૃ કર્યું હોત તો એમને આજે 1000 કે 1200 ફૂટથી પાણી મેળવવું પડે અથવા બોરવેલ ફેઈલ જાય ને નવો બોર કરવા આઠ દસ લાખનો ખર્ચ કરવો પડે કે દર વર્ષે બે કે ત્રણ કોલમ ચાલુ બોરવેલમાં ઉતારવી પડે તે ન ઉતારવી પડત.
ક્યારેક થાય આપણી દીર્ઘ દૃષ્ટિ તો ઘણી. આપણે આપણા બાળકોનું ભવિષ્ય સુરક્ષીત બનાવવા માટે કેટલું બધુ ભેગુ કરીએ. પણ ખરેખર એ બચતની સાથે સાથે જળની બચત કરવાનું ને એમાં લાંબાગાળાનું આયોજન આપણે ભૂલ્યા. જેના કારણે ભૂગર્ભજળની દશા માઠી થઈને સાથે સાથે ખેડૂતોની પણ..
અમે ઉત્તર ગુજરાતમાં જળસંચયના કાર્યો કરીએ. જલમંદિર એટલે કે તળાવો ઊંડા કરવાનું કાર્ય તો વર્ષોથી ચાલે. 380 તળાવો અત્યાર સુધી ઊંડા કર્યા. તળાવની સાથે સાથે પરીખ ફાઉન્ડેશનની મદદથી હવે ખેડૂતોના બંધ પડેલા બોરવેલ રીચાર્જનું કાર્ય પણ આરંભ્યું.
આમ તો જે ખેડૂતનો બંધ પડેલો બોરવેલ રીચાર્જ થાય ને પહેલા ચોમાસે સરખો વરસાદ થાય તો ખેડૂતને એનો સીધો લાભ દેખાય. એ રીતે જોઈએ તો ખેડૂતે સ્વંયભૂ આ કાર્ય કરવું જોઈએ. વળી એ કરવામાં કાંઈ મસમોટા ખર્ચા પણ નથી. પણ આપણે ત્યાં દરેક ખેડૂત એ માટે જાગૃત નથી.
અમે ખેડૂત અને પરીખ ફાઉન્ડેશનની મદદથી 500 થી વધારે બોરવેલ રીચાર્જ કરવાનું નક્કી કર્યું છે ને દોઢસો ઉપરાંત બંધ પડેલા બોરવેલને રીચાર્જ કરવાના સ્ટ્રક્ચર તૈયાર થઈ ગયા છે.
અમને આશા ખેડૂતો આ કાર્ય પોતાની મેળે કરાવતા થાય એવી છે. જો કે 100 ખેડૂતો એ માટે તૈયાર થાય એવા પ્રયત્નો અમારા છે ને એ થશે એવી ખાત્રી પણ છે.
પણ બોરવેલ રીચાર્જ માટે થનાર ખર્ચ 25,000 થી 30,000 એ કાંઈ બહુ મોટી રકમ નથી. ખેડૂત આ રકમ ખર્ચ કરશે તો દર વર્ષે બોરવેલમાં પાણી ઊંડા જાય ત્યારે કોલમ ઉતારીએ તે ખરીદવી નહીં પડે. એ ઉપરાંત પાક પણ સારો થશે.
ખેર દરેક ખેડૂત પોતાનો એક બોરવેલ રીચાર્જ કરે તો પણ ઉત્તર ગુજરાતની ભૂગર્ભજળની વણસી ગયેલી સ્થિતિ થોડી સરખી થશે.
બનાસકાંઠામાં લવાણાગામના ખેડૂતના ત્યાં બંધ પડેલા બોરવેલને રીચાર્જ કરવાનું સ્ટ્રક્ચર તૈયાર કરતા પહેલા ભૂમીપૂજન કર્યું.. આશા રાખીએ દરેક ખેડૂતના ઘરે આવા પૂજન થાય...
આભાર પરીખ ફાઉન્ડેશને અને આદરણીય સીઆરપાટીલ સાહેબનો એમણે આ કાર્ય માટે પ્રોત્સાહીત કર્યા...
આ કાર્યમાં રામાભાઈ રાજપૂતની આખી ટીમ સક્રિય. VSSM ટીમના નારણભાઈ, રત્નાભાઈ, હરેશભાઈ, જયેશભાઈ, જોરાભાઈ વગેરે આમાં ખડે પગે. સૌ સાથે છો ને આવા કાર્યો કરવા કટીબદ્ધ છો એનો રાજીપો.
 |
| Mittal Patel with the villagers during bhoomi pujan ceremony |
 |
| Mittal Patel and others at bhumi pujan ceremony |
 |
| Borewell recharge vhoomi pujan ceremony |
